Lucas 22
Ñʼoom xco na tqueⁿ tyʼo̱o̱tsʼom cantxja ʼnaaʼ Jesucristo (AMUNT) vs ARIB
1 Majnda̱ jaawindyooꞌ nncueeꞌ xuee pascua na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ judíos tyooꞌ na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ.
1 Aproximava-se a festa dos pães ázimos, que se chama a páscoa.
2 Ndoꞌ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, cweꞌ ntyꞌiu tyolꞌueendyena chiuu ya cha nnda̱a̱ nlaꞌcueeꞌna Jesús, ee nquiaana nnꞌaⁿ na neiiⁿ jom.
2 E os principais sacerdotes e os escribas andavam procurando um modo de o matar; pois temiam o povo.
3 Xjeⁿꞌñeeⁿ tuo̱ Satanás naquiiꞌ tsꞌom Judas, tsaⁿ na mati jndyu Iscariote. Jom cwii joo nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye.
3 Entrou então Satanás em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, que era um dos doze;
4 Tjaaⁿ na mꞌaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ judíos, ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ na cwiluii watsꞌom. Tjatseijndaaꞌñê chiuu ya nntsꞌaaⁿ na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena.
4 e foi ele tratar com os principais sacerdotes e com os capitães de como lho entregaria.
5 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ jeeⁿ jlaꞌneiiⁿꞌndyena, tjoomꞌ tꞌmaⁿna na nñeꞌquiana sꞌom nnoom.
5 Eles se alegraram com isso, e convieram em lhe dar dinheiro.
6 Mati jom seijomñê na ljoꞌ. Tyolꞌueeⁿ cwaaⁿ nncjuꞌnaaⁿñenaꞌ na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena xjeⁿ na ticajndooꞌ nnꞌaⁿ.
6 E ele concordou, e buscava ocasião para lho entregar sem alvoroço.
7 Tueꞌntyjo̱ ncuee na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ judíos tyooꞌ na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ. Ncueeꞌñeeⁿ macaⁿnaꞌ na calaꞌcwjeena canmaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ ncuee pascua.
7 Ora, chegou o dia dos pães ázimos, em que se devia imolar a páscoa;
8 Ndoꞌ jñom Jesús Pedro ñequio Juan, tsoom nda̱a̱na:
8 e Jesus enviou a Pedro e a João, dizendo: Ide, preparai-nos a páscoa, para que a comamos.
9 Taꞌxꞌeena nnoom:
9 Perguntaram-lhe eles: Onde queres que a preparemos?
10 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
10 Respondeu-lhes: Quando entrardes na cidade, sair-vos-á ao encontro um homem, levando um cântaro de água; segui-o até a casa em que ele entrar.
11 Joꞌ joꞌ canduꞌyoꞌ nnom tsꞌaⁿ na waaꞌ wꞌaaꞌñeeⁿ: “Nquii tsꞌaⁿ na maꞌmo̱ⁿ nda̱a̱ya mawaxꞌeeⁿ: ¿Yuu waa cuarto na nlcwaaꞌâ cwentaaꞌ xuee pascua ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿndyo̱?”
11 E direis ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde está o aposento em que hei de comer a páscoa com os meus discípulos?
12 Quia joꞌ juu tsaⁿꞌñeeⁿ mꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ cwii cuarto tꞌmaⁿ, wꞌaa nandye na maniomcanda̱a̱ꞌ ꞌnaⁿ. Joꞌ joꞌ calajndaaꞌndyoꞌyaꞌyoꞌ.
12 Então ele vos mostrará um grande cenáculo mobiliado; aí fazei os preparativos.
13 Tyꞌena ndoꞌ jliuna chaꞌxjeⁿ na tsoom. Ndoꞌ jlaꞌjndaaꞌndyena na nlcwaꞌna, nntquiina catsmaⁿ.
13 Foram, pois, e acharam tudo como lhes dissera e prepararam a páscoa.
14 Quia na jnda̱ tmaaⁿ, tueꞌcañoom Jesús, tjacjom nacañoomꞌ meiⁿsa ñequio canchooꞌwe nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
14 E, chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 Tsoom nda̱a̱na:
15 E disse-lhes: Tenho desejado ardentemente comer convosco esta páscoa, antes da minha paixão;
16 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, taxocwaꞌnndaꞌa juunaꞌ hasta xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
16 pois vos digo que não a comerei mais até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 Jnda̱ joꞌ toꞌñoom cwii waso, jnda̱ chii tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
17 Então havendo recebido um cálice, e tendo dado graças, disse: Tomai-o, e reparti-o entre vós;
18 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, jeꞌ na cwii wjaatinaꞌ, taxocꞌua ndaawinom hasta quia nncueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
18 porque vos digo que desde agora não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 Ndoꞌ toꞌñoom tyooꞌ, tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, jnda̱ chii tyjeeⁿ juunaꞌ, tquiaaⁿ nda̱a̱na. Tsoom:
19 E tomando pão, e havendo dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isto em memória de mim.
20 Jnda̱ na tcwaꞌna tyooꞌñeeⁿ, majoꞌti sꞌaaⁿ, toꞌñoom waso. Tsoom:
20 Semelhantemente, depois da ceia, tomou o cálice, dizendo: Este cálice é o novo pacto em meu sangue, que é derramado por vós.
21 ’Sa̱a̱ queⁿꞌyoꞌ cwenta, ñeꞌcwii meiⁿsa na cañomꞌ meindyuaandyo̱ ñequio tsꞌaⁿ na mañequiaa cwenta ja.
21 Mas eis que a mão do que me trai está comigo à mesa.
22 Ndoꞌ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee, mayuuꞌcheⁿ manntjo̱ⁿ chaꞌxjeⁿ na jnda̱ teijndaaꞌ cantyja ꞌnaⁿya, sa̱a̱ nntꞌuiiwiꞌnaꞌ juu tsꞌaⁿ na mañequiaa cwenta ja.
22 Porque, na verdade, o Filho do homem vai segundo o que está determinado; mas ai daquele homem por quem é traído!
23 Quia joꞌ to̱ꞌna na tyotaꞌxꞌeendyena nda̱a̱na, ꞌñeeⁿ cwiindye joona na nntsꞌaa na ljoꞌ.
23 Então eles começaram a perguntar entre si qual deles o que ia fazer isso.
24 Mati jlaꞌñꞌeeⁿꞌ ndyueena ꞌñeeⁿ cwiindye joona na nncꞌoom na tꞌmaⁿñeti.
24 Levantou-se também entre eles contenda, sobre qual deles parecia ser o maior.
25 Sa̱a̱ jom tsoom nda̱a̱na:
25 Ao que Jesus lhes disse: Os reis dos gentios dominam sobre eles, e os que sobre eles exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 Sa̱a̱ quiiꞌntaaⁿꞌ ꞌo nchii luaaꞌ nncuaa. Ee juu tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñeti cꞌoom chaꞌna tsꞌaⁿ na cje tseixmaⁿ. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na matsa̱ꞌntjom cꞌoom chaꞌna tsꞌaⁿ na mandiꞌntjom.
26 Mas vós não sereis assim; antes o maior entre vós seja como o mais novo; e quem governa como quem serve.
27 Ee ¿ꞌñeeⁿ cwiluiitꞌmaⁿñeti, aa juu tsꞌaⁿ na wacatyeeⁿ nacañoomꞌ meiⁿsa, oo aa juu tsꞌaⁿ na mandiꞌntjom joꞌ joꞌ? ¿Aa nchii maxjeⁿ juu tsꞌaⁿ na wacatyeeⁿ nacañoomꞌ meiⁿsa? Sa̱a̱ queⁿꞌyoꞌ cwenta, ja mꞌaaⁿya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ na mandiꞌntjo̱ⁿ.
27 Pois qual é maior, quem está à mesa, ou quem serve? porventura não é quem está à mesa? Eu, porém, estou entre vós como quem serve.
28 ’ꞌO ñequiiꞌcheⁿ ñꞌeⁿꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱ chaꞌtsoti na maqueⁿnaꞌ xjeⁿ ja.
28 Mas vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas provações;
29 Joꞌ chii chaꞌxjeⁿ na tqueⁿtyeⁿ Tsotya̱ya ñꞌoom na ja nntsa̱ꞌntjo̱ⁿ, malaaꞌtiꞌ maqua̱ⁿ na ꞌo nntsa̱ꞌntjomꞌyoꞌ.
29 e assim como meu Pai me conferiu domínio, eu vo-lo confiro a vós;
30 Yuu na nntsa̱ꞌntjo̱ⁿya, joꞌ nñequiaya na nlcwaꞌyoꞌ ndoꞌ nncweꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱ cañoomꞌ meiⁿsa ꞌnaⁿya. Ndoꞌ nncwindyuaandyoꞌ ntio yuu na nntuꞌxeⁿꞌyoꞌ canchooꞌwe ntmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ Israel.
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino, e vos senteis sobre tronos, julgando as doze tribos de Israel.
31 Tso ta Jesús:
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos pediu para vos cirandar como trigo;
32 sa̱a̱ ja jnda̱ ñesꞌaa tyꞌoo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja ꞌnaⁿꞌ cha tintseintycwiinaꞌ na matseiꞌyuꞌyaꞌ tsꞌomꞌ. Ndoꞌ xeⁿ jnda̱ tcoꞌndyuꞌxcweꞌnndaꞌ, quiaaꞌ ñꞌoom tꞌmaⁿ tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿꞌ nmeiiⁿ na cwilaꞌyuꞌ.
32 mas eu roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, quando te converteres, fortalece teus irmãos.
33 Tꞌo̱ Simón nnoom, matso:
33 Respondeu-lhe Pedro: Senhor, estou pronto a ir contigo tanto para a prisão como para a morte.
34 Tso Jesús nnoom:
34 Tornou-lhe Jesus: Digo-te, Pedro, que não cantará hoje o galo antes que três vezes tenhas negado que me conheces.
35 Tso Jesús nda̱a̱na:
35 E perguntou-lhes: Quando vos mandei sem bolsa, alforje, ou alparcas, faltou-vos porventura alguma coisa? Eles responderam: Nada.
36 Tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
36 Disse-lhes pois: Mas agora, quem tiver bolsa, tome-a, como também o alforje; e quem não tiver espada, venda o seu manto e compre-a.
37 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, maxjeⁿ jndeiꞌnaꞌ na catseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ljeii na mawaa cantyja ꞌnaⁿya na matsonaꞌ: “Tjeiiꞌna cwenta na ljoꞌyu wiꞌñê chaꞌxjeⁿ nnꞌaⁿ na wiꞌndye.”
37 Porquanto vos digo que importa que se cumpra em mim isto que está escrito: E com os malfeitores foi contado. Pois o que me diz respeito tem seu cumprimento.
38 Jluena nnoom:
38 Disseram eles: Senhor, eis aqui duas espadas. Respondeu-lhes: Basta.
39 Quia joꞌ jlueeⁿꞌeⁿ wꞌaa yuu na tcwaꞌna, tjaaⁿ ta na jndyu Olivos yuu na maxjeⁿ quicaⁿ. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm, mandiꞌntyjo̱na naxeeⁿꞌeⁿ.
39 Então saiu e, segundo o seu costume, foi para o Monte das Oliveiras; e os discípulos o seguiam.
40 Quia na tquiena joꞌ joꞌ, tsoom nda̱a̱na:
40 Quando chegou àquele lugar, disse-lhes: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Ndoꞌ teiño̱o̱ⁿ nacañoomna, tjaaⁿ chaꞌna tquia na nncjuꞌ tsꞌaⁿ cwii tsjo̱ꞌ. Tcoomꞌm xtyeeⁿ ndoꞌ seineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
41 E apartou-se deles cerca de um tiro de pedra; e pondo-se de joelhos, orava,
42 Tsoom:
42 dizendo: Pai, se queres afasta de mim este cálice; todavia não se faça a minha vontade, mas a tua.
43 Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ tyjeꞌcañoom cwii ángel nacañomꞌm na jnaⁿ cañoomꞌluee na tyoñequiaa najneiⁿ.
43 Então lhe apareceu um anjo do céu, que o confortava.
44 Yocheⁿ na tyotseiꞌndaaꞌnaꞌ tsꞌoom, tyoqueⁿñetyeeⁿ na tyotseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñequio chaꞌwaa najneiⁿ. Ndoꞌ ndaatmeiiⁿꞌeⁿ tyotseijomnaꞌ chaꞌna tꞌmaⁿ ndaateiⁿ niomꞌ, ñecwii ndiiꞌ cwiꞌiuunaꞌ xjeⁿ nomtyuaacheⁿ.
44 E, posto em agonia, orava mais intensamente; e o seu suor tornou-se como grandes gotas de sangue, que caíam sobre o chão.
45 Quia na jnda̱ teicantyjaaⁿ na seineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tjantyjaaⁿꞌaⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê ndoꞌ ljeiiⁿ na cwindana. Ee tîcanaⁿndyena na jeeⁿ chjooꞌ nꞌomna.
45 Depois, levantando-se da oração, veio para os seus discípulos, e achou-os dormindo de tristeza;
46 Tsoom nda̱a̱na:
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Lenvantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação.
47 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoꞌ tquieꞌcañom nnꞌaⁿ na jndyendye. Jo nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ wjaajndyee Judas, cwii joo nnꞌaⁿ na canchooꞌwe. Seicandyooꞌñê nacañoomꞌ Jesús na nncꞌom ntsmaⁿꞌ.
47 E estando ele ainda a falar, eis que surgiu uma multidão; e aquele que se chamava Judas, um dos doze, ia adiante dela, e chegou-se a Jesus para o beijar.
48 Tso Jesús nnoom:
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do homem?
49 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê, quia na ntyꞌiaana chiuu wjaachꞌeenaꞌ, jluena nnoom:
49 Quando os que estavam com ele viram o que ia suceder, disseram: Senhor, feri-los-emos a espada?
50 Ndoꞌ cwii joona mañoomꞌ seiquieeꞌñe mosooꞌ tyee na cwiluiitquieñe. Tyjee tsuaꞌqui tsaⁿꞌñeeⁿ ntyjaya.
50 Então um deles feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe a orelha direita.
51 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
51 Mas Jesus disse: Deixei-os; basta. E tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na tquio nacjoomꞌm, joo ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ cwentaaꞌ watsꞌom, ñequio nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom, tsoom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
52 Então disse Jesus aos principais sacerdotes, oficiais do templo e anciãos, que tinham ido contra ele: Saístes, como a um salteador, com espadas e varapaus?
53 ꞌIo ndii ꞌio tyomꞌaaⁿya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ meiⁿ tîcatꞌueꞌyoꞌ ja. Sa̱a̱ jeꞌ jeꞌ jnda̱ tueꞌntyjo̱ na juu na jaaⁿñe maqueⁿnaꞌ xjeⁿ.
53 Todos os dias estava eu convosco no templo, e não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora e o poder das trevas.
54 Jnda̱ na tꞌue naⁿꞌñeeⁿ jom, tyꞌeñꞌomna jom waaꞌ tyee na cwiluiitquieñe. Ndoꞌ Pedro tjantyjo̱o̱ⁿ tquiacheⁿ tquia.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote; e Pedro seguia-o de longe.
55 Joꞌ joꞌ jlaꞌntjoomndye nnꞌaⁿ chom tachꞌeⁿ, tyomeindyuaandyena ndiocheⁿ nacañoomꞌ chom. Ndoꞌ mati Pedro tjacjom quiiꞌntaaⁿna.
55 E tendo eles acendido fogo no meio do pátio e havendo-se sentado à roda, sentou-se Pedro entre eles.
56 Cwii yuscu na mandiꞌntjom ljeii jom na wacatyeeⁿ ꞌndyoo chom, jeeⁿ nquiee ntyꞌiaaꞌ nnoom ndoꞌ tso:
56 — ausente —
57 Sa̱a̱ jom tjeiꞌñê, tsoom:
57 Mas Pedro o negou, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Tyoowiquiuuꞌ ljeii cwiicheⁿ tsꞌaⁿ jom, tso nnoom:
58 Daí a pouco, outro o viu, e disse: Tu também és um deles. Mas Pedro disse: Homem, não sou.
59 Jnda̱ tjawiquiuuꞌticheⁿ, chaꞌna cwii hora, cwiicheⁿ tsꞌaⁿ tyotseijndeiiꞌ ꞌndyoo, tso:
59 E, tendo passado quase uma hora, outro afirmava, dizendo: Certamente este também estava com ele, pois é galileu.
60 Tꞌo̱ Pedro nnom:
60 Mas Pedro respondeu: Homem, não sei o que dizes. E imediatamente estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 Quia joꞌ taqueⁿ Ta Jesús ndyeyu jo ndoꞌ na mꞌaaⁿ Pedro ndoꞌ ntyꞌiaaꞌ nnoom. Ndoꞌ mañoomꞌ tjañjoomꞌ tsꞌoom ñꞌoom na jnda̱ tso nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo jeꞌjeꞌcheⁿ sa̱a̱ xjeⁿꞌñeeⁿ ꞌu jnda̱ ndyee ndiiꞌ macwjiꞌndyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.”
61 Virando-se o Senhor, olhou para Pedro; e Pedro lembrou-se da palavra do Senhor, como lhe havia dito: Hoje, antes que o galo cante, três vezes me negarás.
62 Quia joꞌ mana jluiꞌ Pedro quiiꞌntaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ. Jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ tyotyꞌioom na jnda ntyjeeⁿ.
62 E, havendo saído, chorou amargamente.
63 Nnꞌaⁿ na tyolꞌa cwenta Jesús, tyolaꞌjnaaⁿꞌna ndoꞌ tyotjaaꞌna jom.
63 Os homens que detinham Jesus zombavam dele, e feriam-no;
64 Mati tyolaꞌtyeⁿna liaa nnoom, tyotmeiiⁿꞌna ndaꞌ nnoom ndoꞌ tyoluena:
64 e, vendando-lhe os olhos, perguntavam, dizendo: Profetiza, quem foi que te bateu?
65 Ndoꞌ jndye ñꞌoom ticueeꞌ tsꞌom tyoluena nacjoomꞌm.
65 E, blasfemando, diziam muitas outras coisas contra ele.
66 Quia na jnda̱ teixuee, tjomndye ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ watsꞌom tꞌmaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Tyꞌeñꞌomna Jesús na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na cwiluiindyena nꞌiaaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ judíos. Jlue naⁿꞌñeeⁿ nnoom:
66 Logo que amanheceu reuniu-se a assembléia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziam ao sinédrio deles, onde lhe disseram:
67 —Catsuꞌ nda̱a̱yâ, ¿aa ꞌu cwiluiindyuꞌ Cristo?
67 Se tu és o Cristo, dize-no-lo. Replicou-lhes ele: Se eu vo-lo disser, não o crereis;
68 Ndoꞌ meiiⁿ xeⁿ na cwaxꞌa̱ya nda̱a̱ꞌyoꞌ, ꞌo xocatꞌo̱ꞌyoꞌ ꞌndyo̱, xocalacandyaandyoꞌ ja.
68 e se eu vos interrogar, de modo algum me respondereis.
69 Sa̱a̱ jeꞌ xuee na cwii wjaanaꞌ, ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee nncjo̱cajmaⁿ ntyjaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ntyjaya yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñetinaꞌ ja. Joꞌ joꞌ nntseijomndyo̱ ñꞌeⁿñê chaꞌtso najndeii na matseixmaaⁿ.
69 Mas desde agora estará assentado o Filho do homem à mão direita do poder de Deus.
70 Chaꞌtsondyena taꞌxꞌeena:
70 Ao que perguntaram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? Respondeu-lhes: Vós dizeis que eu sou.
71 Quia joꞌ jluena:
71 Então disseram: Por que ainda temos necessidade de testemunho? pois nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.