Lucas 12
Sempaisi Ne Kaiwo Mirarebanai (AMK) vs AAI
1 Kaiwasafoi piaura wesura, ewarami siayasa, awao manea etaha siau manea eawemine. Kaiwasafoi da ruhiai mae, Yesusi medu we ne inontarai erariati fosa deyo, “Metanansiau weo ragio na Farisifosa, amani enari toa fo, weo enari fayafayarafo.
1 Nati ana veya’amaim sabuw hiruru’ay ana itinin i sibisib na’atube, naatu sabuw himour kwanekwan efan etei hibai karam hi’a’abinamo hibat. Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Pharisee hai yeast isan mata toniwa’an, nati sabuw ufuhine ana itinin i gewasin baise wanawanah i rerekabin, imih a tur ao’owen.
2 Wape fiani aino etadiwara fo ambori atioai ki, tuti fiani aino etohonai we kaiwo werorong ambori taramioai ki.
2 Abisa hisabuw inu’in boro sabusabuw hinabosair, naatu abisa wa’iwa’irin inu’in boro nirerereb.
3 Neo madurai na diru fo, ambori taramioai na rahida fo ki, tuti neo aimumunai na rorong kafe weduara fo ambori ahu tuturai ki.”
3 Abisa guguminamaim kuo boro natit marakawamaim hinanowar, naatu abisa akisimo bar etawan ihir taituwa taininamaim kubitarasib boro bar faifiy wan hinabat hinao rereb.
4 “Maniwowirife mearomioa! Dohona mematai mano emung te mene taraiwai, wape wiro ebiriu we enari fieai kontai ahang kaha.
4 “Au ofonah a tur ao’owen sabuw iyab biya hina’a’asabun isan men kwanabir, anayabin nati ufunamaim boro men abisa ta hinasinaf.
5 Mahikai fefe yeinawiai we mea, weo mandoni dino memataiti ne. Mematai Seng Allai. Weo i mani miung, tuti biriu weo kebioai to Soroha rorong fo. Meroasoai, weo andino mematai teri ne.
5 Orot yait kwana bibiruw i anao kwananowar. God i kwanabiruw, anayabin biya na’a’asabun ufunamaim ana fair ema’am boro baimakiy ana efanamaim nitaiy kwanare. Imih a tur ao’owen God i kwanabiruw.
6 Romu sinsumiri ewering, awayansa weo doi seni boru. Tonanai mae wiro Seng Allai aroporo dewawu manei kaha.
6 Mamu kwikwik etei five hai biyan i two toea tetotobon, baise God boro men kafa’imo nati mamu kikimin ta isan nuhin eburuburumih.
7 Menumirandaungwai kiai kontai detori sentenang. Ampefe mematai fanai, weo mea mani metadai sewa romu sinsumirinesa.”
7 Na’atube ukwarimaim arib eretei bai’ab tebatabat God i so’ob, imih men kwanabir. Kwa a baiyan i ra’at men mamu kwikwik na’atube.
8 “Mearomioai ninariai; Inontarai mandoni dino yoa na kaiwasa bitoya euremireafo we daria yau mani, Kaisung Inontarai nei kontaio yoa tutiri na Seng Allai ne wewaifosa euremireafo ki.
8 A tur ao’owen, orot yait ayu isou sabuw etei nahimaim eo’orereb, Orot Natun auman boro God ana tounamatar etei nahimaim nati orot isan naorereb.
9 Wape mandoni dino fefora na kaiwasa bitoya euremireafoa we daria yau kaha, yau kontaio ifaforai na Seng Allai ne wewaifosa euremireafo ki.
9 Baise orot yait sabuw etei nahimaim ayu eyayaubu. Orot Natun auman boro na’atube God ana tounamatar etei nahimaim ibo nayaub.
10 Tuti inontarai mano eteibera Kaisung Inontarai ne yau, ene sasari tonana foi Allai deiairi ki, wape eteibera Nuaninu Mirarebana foi mani, na todoni feai kontaio Allai deiai ene sasari tonana foi kaha.
10 Yait Orot Natun isan tur nao kakaf na’at boro nanotawiy, baise orot yait Anun Kakafiyin isan tur kakafin nao nabi’ib boro men nanotawiy.
11 Awao eha mea to munu agama Yahudi fo weo etinggai mea nayai, nano parentafoi ete mano eru mananu fosa, nana mani dohona mearomikuai we fiani aino menari fo ete memadura fo fe.
11 Baibabatiyi isan hinabuwi kwanan Kou’ay Baremaim, o gawan sabuw nahimaim, o aiwob sabuw nahimaim, men taiyuw wasfafari isan, o tur mi’itube eo isan kwaniyababanamih.
12 Weo fiani aino memadura fo mani, ambori Seng Allai Nuaninu Mirarebana foi deunau mea nayai na ne rahida neungfo ki.”
12 Anayabin God Anun Kakafiyin nati ana veya’amaim boro tur ni’obaiyi kwanao.”
13 Inontarai manei na kaiwasa bitoya foi medu we Yesusi deyo, “Mantaunaune waune, boisaharai weo nehu tafuai ambori biau aune fianggengne dohongno eai we yau.”
13 Rou’ay wanawanahimaim orot ta Jesu iu, “Bai’obaiyenayan, ayu akokok tuwai ana tur ina’owen, tamai momorob ana kwahan nafaram airi ana bow.”
14 Manamo Yesusi medu wei deyo, “Mantei di yuai yau yoa rahang muru we yeto mune fianggengfe wa?”
14 Jesu iya’afut eo, “Aro, ayu au ef men ema’am boro anibasit tuwat airi a sawar kwahan ana faram?”
15 Mayeai Yesusi medu we kaiwasafoi deyo, “Metanansiau weo menemititawang fiwa, weo manei ne fianggengfoi bitoya ki, wape fianggeng nani kia mahikai wei kaha.”
15 Naatu Jesu tatabir sabuw etei iuwih eo, “Mata toniwa’an sawar moumurih na’in bow isan men mata nananan niwa’an. Anayabin yawas wanatowan boro men orot ana sawar moumurih imaim hinafufun hinitinimih.”
16 Ainanaya Yesusi deiriri fiyiwansoai bei deyo, “Inontarai wene kahofa manei tuti ne roweangfoi bitoya paria.
16 Naatu Jesu oroubon ta eo, “Ana veya ta orot sawar wairafin ana masaw bo ana ub hiyen gewas hiw ro’oh moumurih na’in hiya itah,
17 Ainanaya enetituaitai na enerorongfoi deyo, ‘Fianai aino inari aha ne, weo nehu pari katai fiabai weo ifantang roweangnei sisuanai nayai.’
17 basit mare ma not. ‘Ayu boro mi’itube ana sinaf? Anayabin iti bay hinafafour efan i boro en.’
18 Mayea enetituaitai aha deyo, ‘Ira ma inari finina. Itota nehu munu aikahia sisuanai naya ne weo ketui, inaria fiabai aha, ambori ifantang nehu roweangnei tuti nehu aikahianei afui sisuanayai.
18 Naatu ana notamaim eo, ‘Ayu boro iti na’atube ana sinaf, bay hai bar atamanih ana ku’uben hinare naatu gagamih ana wowab. Saise au bay ana ya naatu au sawar afa auman imaim ana ya.’
19 Nana mani enehutituaitai na enehurorongnei aha yeyo, “Nehu aikahianei bitoya sisuanai we fuina wedediru, ampafe iminohi, yampi, yunung, imararising.” ’
19 Imaibo anao, ‘Darik orot, anababatun abow, kwamur manin na’in ana fofonin sawar etei abogaigiwas sawar, imih bounabo hamen ana mare anama gewas, anaa anatom taiyuwu aniyasisir!’
20 Wape Seng Allai medu deyo, ‘Wera wawerahai, boitawang fiea kaha! Diru nini mureha rai, aikahia fuba funtamia sisuanai nani we mandoni rai?’
20 Baise God iu, ‘Kwikwekwe’aw gewas! Boun gugumin boro inamorob naatu a sawar iti ibobogaigiwas boro yait nabow?’”
21 Tonanaifa weo inontarai mano fianduhi ne aikahiafoi bitoya wei na nunei, wape dohong kariri Sempaisi ne Kaiwone kaha foi.”
21 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “Imih itinin i ta’imon, sabuw iyab aurih sawar karam hiya tetototo God matanamaim i men sawar wairafih.”
22 Ainanaya Yesusi medu we mano erariati fosa deyo, “Ampafe yeikaririai we mea yeyo, dohonao mearomikuayai we meminohi toa wa fe, amani kariri fianai aino metang fo, tuti wiro mearomikuayai we mene taraiwai fanai kariri fiani aino mesansungna wa.
22 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “A yawas isan a tur ao’owen men kwaniyababan kwanao, ‘bay boro menamaim anab ana’aan,’ o biya isan kwanao, faifuw boro menamaim anab ana’us.
23 Weo mene ansengwai mani dedai sewa fiang tuti mene taraiwai dedai sewa ansungno mesansungna fo.
23 Anayabin it etei taso’ob yawas i sawar gagamin men bay na’atube naatu biyat i sawar gagamin men ar faifuw na’atube.
24 Menemitituai kariri romu raweifosa. Wiro etanang fi kahai, eteting fi kahai, tuti wiro ene munu etainunung fiang naya fea kaha. Tonanai ki wape Seng Allai meinenang ene fiangfo wesa. Mea mani metadai sewa romufosa.
24 Baise kwanuw mamu awaw kwana’itih, i men me hikwair hitar, masaw hibo, naatu hifour hitab te’aa’umih en, na’atube men bay hai bar hiwowab imaim bay teya’aya’amih en, baise God akisin ebituwih! Imih kwa i God ana sawar gagamin men mamu na’atube!
25 Na mea kiai mandoni dino na ne arohuayai we minohi toa fo, wemambiriu we yabi ne ansengfoia deuroi kuteai aha ne?
25 Isan imih iti sawar isah kwana biyababan ana gewasin i boro abisa namatar? Kwanotanot nati kwana biyababanamaim boro kwamur tabo ayawas tafan hina yara’ah namanin kwanama? Men karam.
26 Mebiriu weo menari fi katui tonana ne kaha mani, we fiani mearomikuayai weo fi siai fo nina?
26 A yababan iti sawar gidigidih isah kwabiyababan men emamatar, aisim sawar gagamih isah kwabiyababan?
27 Mewati kariri kununumifoi we ne weainarifo. Ainari nani wiro dohong fi kaha tuti sunungfi kaha, wape Seng Allai niariri mahikai. Wape yeisaharai we mea mau, Mananu Salomoi kontaio ne ra bitoya tonanai, wape ansung sensungna fo kontaio wiro wea mehikai kariri ainarifo nani kaha.
27 “Kwanuw rarab bogay ebatabat kwa’itin, men masaw hitar tebob, o ar faifuw tesasakir en, baise a tur ao’owen aiwob orot Solomon ana bar bonamanamarinamaim ma’am ana veya ana faifuw eo’osen hai gewasih i men iti beran ana gewasin na’atube’emih en.
28 Ninoio weainaria denteng nani, rahida nini sifu wape aha mani ferami aha we nunumi. Tonanai wape Allai miani mehikai paria. Nana mani ambori Allai sensung mea kontai ki, mano meroasoai turura kaha ne mea!
28 Imih kwana’itin, God ar faifuw kutor fotan ius ana itinin gewasin maiyow boun ina’itin baise maras boro nakimow naha’obow nare hinab hinan wairaf wan hina yara’ah na’arah ni’en. Baise kwa i God ana sawar gagamin fai mar etei boro nakaifi ar faifuw nit kwana’osen, aisim a not ebikikimin!
29 Ampafe, wiro mearomikuayai weo fi metang, tuti fi metunung wa fanai.
29 Imih men mar etei aa tom isan kwananot kwaniyababanamih.
30 Weo, fi tonanane, inontarai mano etaroanso Sempaisi kaha fo ansaino erurai esera wea ne. Wape mea mani, mene Dai na rorafaisi deitawanai ampa we fi tonana ne metohong weai paria.
30 Anayabin Eteni Sabuw iti tafaram wanawanan tutufin etei iti sawar isah hinuwet tibiyababan, naatu kwa Tamat iti sawar etei isah kwakok kwabiyababan i so’ob.
31 Wape mesera fafong we Allai ne weMananufo, nana mani fi metohong weai nanai ambori Allai dohonai kontai ki.”
31 Baise wan i God ana aiwob kwananuwih kwanab dogoromaim nama, imaibo iti sawar isah kwanot kwabiyababan boro etei nit.
32 “Mano mefau kahai ni mea, mematai fanai! Weo Seng Allai mirarising weo dohongno moang we mea na ne Mananu rorong fo, weo meroasoa fefe.
32 Kwa i ayu au bobaituw na’atube imih men kwanabir, anayabin Tamat aiwob bait isan i ebiyasisir boro nit.
33 Metawayang mene fi meminohi tutira wa ambori metohong ne doiwa we inontarai ene pari fi wasa. Nana mani mene ra suanai na Waidani, ra nani mani wiro mananapi eha mananai kaha, tuti wohere dani kaha.
33 Imih a sawar eretei sabuw kabay wairafih ku’uwih tetobon naatu o kabay kubai yababan wairafih kufaramih, saise a kaukut no maramaim inabaib boro men natakweb; a sawar etei maramaim inaya’ay boro men ta nakasiy, o boro men ta bainowan hinabain naatu boro men ta ganidor hina’aanimih en anababatun.
34 Weo na doni mene rafoi wiatai naya mani, na nanai kontai menemirorongwai niayai nai.”
34 Anayabin o sawar menamaim kuya’aya a not tutufin etei boro imaim na’in.
35 “Metanansiau pampang. Ne tarai toyario mesansung tuti mene padamarawa danggararu pampang.
35 “Mar etei inabobuna a ar uwakamukamut inarab, a ramef inito’ab namarakaw o mata nuwinuwin inama, anayabin o men iso’ob boro abisa namatar.
36 Nana mani memainena toyari mangfata mano emainena etamang we ene mambaisengfoi, daraberahi na muniara mandirau foi. Mambaisengfoi daraberahi ma dutanai tuti bioi rahutufoi mani, mangfatafosa esahera efai rahutufoi wei.
36 Ana’itin akir wairafih hai orot ukwarin tabin ana hiyuwane matabir maiye nan isan hima hikakaif, hai orot ukwarin matabir na etawan rurukikitar ana veya mar ta’imon hinowar naatu etawan hibotawiy rur na’atube.
37 Mangfata mano etanansiau etamang wei fosa esobu mai ria mambaisengfoi. Tarai tofino, mambaisengfoi ambori demi mangfatafosa eminohi mae mantauni fiatasa aha.
37 Anababatun a tur ao’owen, akir wairafih iyab matah nuwinuwin hinama’am hai orot ukwarin namatabir nan na’i’itih ana veya, yasisir boro gagamin maiyow hinab! Anayabin i boro ana akir wairafih na’uwih hinamare naatu orot ukwarin boro bay semosemor ana faifuw na’us bay nasemor nitih hinama hinaa.
38 Mangfata mano etanansiau etamang fosa esobu mai weo mambaisengfoi sobusa etamang wei. Da na diru rabuang ete, rerai aha ete, wape emainenang pampang.
38 Akirwairafih hina bobuna matah nuwinuwin hina ma’am hai orot ukwarin nan natit, o mar natot auman nan natit na’i’itih na’at, boro yasisir gagamin maiyow hinab!
39 Mearomi finina, masino mano ne munufoi deitawanai we diru araha ureng beiru mani mananapifoi da ma we kiamanana ne fi minohi tutira fo mani, todoni kontai wiro da to boriai kaha mae deitawang weduara rai, wiro sua mananapifoi suai to ne munufoi rorongfo kaha.
39 Imih iti tur ao i naniyan kwanab naatu kwananot, orot bar matuwan bainowan mowan bainuwinamih enan ana veya nasoso’ob na’at, ana bar boro men nihamiy bainowan mowan nakwib narun nabainuwimih en.
40 Tonana mani mea kontai memainenang metamang pampang, we Kaisung Inontarai nei da tantuma na rahida bo waitawana kaha foi ma ki.”
40 Imih itinin ta’imon i nati, kwa auman kwana bogewas mata nuwinuwin kwanama, anayabin Orot Natun boro men veya kwa kwanotanotamaim natitamih.”
41 Petrusi dutanai deyo, “Sengne wau, firiwansoawa dotu we amea ete we kaiwasa bitoya nei e?”
41 Peter eo, “Regah, iti oroubon kuo i aki isai, o sabuw eretei isah kuo?”
42 Sengfoi yoa deyo, “Mandoni dino wemangfata mesi tuti sewai ne? Mandoni dino wemangfatao dohong kariri ne mambaisengfoi ne kaiwofo na mai, na rahida yuaisi wenunggamiai we mangfata mano wei fosa, ambori dohong fiang wesa na rahida neungfo ne?
42 Regah iya’afut eo, “Anababatun a tur ao’owen Akir wairafin orot gewasin naatu ana not rerekabin, orot ukwarin nati akir wairafin boro nab akir wairafih afa isah ni’ukwarin naatu hai bay baitih isan boro ana veya’amaim nitih hinaa.
43 Denteng paria we mangfatao niari kariri ne mambaisengfoi ne kaiwofo na mai, ambori rahida mambaisengfoi daraberahi ma mani, sobu ne mangfatafoi we dohong kariri kaiwo demi wea fo.
43 Anayabin orot ukwarin matabir nan nati akir wairafin bowabow gewasin maiyow bowabow itin, imih iyasisir ana akir wairafin bai yara’ah bowabow gagamin na’in itin!
44 Tarai, imadurai we mea mau yeyo, mambaisengfoi ambori yuaisi wenungkamiai we ne fianggeng minohi tutira fo kai ki.
44 Ana bar wanawanan sawar tutufin etei i akisin i’ukwarin kaif.
45 Wape tarahai mangfatafoi kerira tuti enetituaitai na enerorongfoi deyo, ‘Nehu mambaisengfoi niaya waroi paria wiro daraberahi ahera ma kaha rai,’ ainanaya bioi mangfata mano siai fosa, mang tutu wiwing, tuti dampi tuti dunung ria inontarai emayeru fosa.
45 Baise akir wairafin na’at nao, ‘Orot ukwarin bisaise enan, no’om boro ma hamen hamen erurubirabir, imih ayu boro au kokomaim anasinaf.’ Naatu namisir bowabow sabuw, oro’orot baibin nabow narouw kwanekwan ni’a’afiyih, naatu ana kokomaim naa natom kwanekwan nikoko’aw nanan ana veya.
46 Mayeai mambaisengfoi daraberahi na rahida tuti araha ureng bo mananaioi foi, amani mangfatafoi wiro deitawana kaha foi. Ampefe mambaisengfoi ambori miuni amani ferangkahutu mangfata kerira nani tuti soari tono katai inontarai enari kariri Allai ne Kaiwo kaha fosa ewatai nai fo.
46 Imaibo Orot ukwarin boro nan natit, veya men nati akir wairafin so’ob ma ekakaifimaim boro nanamih, naatu na isan ana veya boro baimatnuwina’e nama’am nan natit. Naatu orot ukwarin nan natitit ana veya nati akir wairafin boro nab nabeyah natarsisib nisaroun baifanasairayah hai efanamaim bairi hinama.”
47 Mangfata mano deitawang mambaisengfoi ne dawiafo wape meinena kaha, tuti dohong kariri mambaisengfoi ne dohong wea fo kaha, ambori rubati fuba ki.
47 “Akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i so’ob baise men saife taiyuwin yabuna ana orot ukwarin abisa kok eo’omaim sisinaf, nati orot boro hinawabir biyababan gagamin na’in nab.
48 Wape mangfata mano sera wawera mambaisengfoi ne dawiafo, mae fui aha mani dohong sarawai ampafe rubati, nana mani rubati fuba kaha. Weo inontarai mandoni dino ohonafo fuba wei mani, ka riati fo fuba kontai. Tutu mandoni dino ainawiafo fuba wei mani utang wea fo fuba kontai.”
48 Baise akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i men so’ob, naatu isisinaf kwanekwan biyababan enunuwih boro au hamenamo hinawabir biyan nababan. Sabuw iyab sawar gagamin na’in tebaib, i na’atube sawar gagamin na’in boro wan hinay maiye. Orot yait gagamin anababatun tibitin i auman boro gagamin anababatun isan hinafefeyan nitih maiye.
49 Yesusi medu kaiwo netawea fo deyo, “Ira ma weo iso adiafo to nunei meu we kesoi. Denteng mani adiafoi denggararu ampa, wape bereri rai.
49 “Ayu i wairaf abai iti tafaram afuninamih ana atit, au kok gagamin na’in i mi’itube iti tafaram marasika tabusuruf ta’arah.
50 Isodua maraba fuba bitoya ki, ne tarai toyari iwebaptisi na dadira rorong, ampafe enehurorongnei iweansarai fafong pariao finani kiai ki.
50 Ayu i bapataito fokarin maiyow nou’umaim ema’am boro wanawanan ana run anab, imih boun dogorou wanawanan i yababan awan karatan ama anotanot anan yomanin anisawar imaibo nuhunafot!
51 Ampafe meteitarahio ira ma nina ika mai to nunei e? Bireri, mai kaha, mae aiteta.
51 Kwa kwanotanot ayu i tufuw abai tafaramamaim ana? En, a tur ao’owen, ayu i men tufuw abai anamih, baise kauseb abai ana.
52 Na ninai to fong mani, munu rorong bei, ewering mani, ambori etapa wawerasa amani mantoru we mandu, ete mandu we mantoru.
52 Mar iti boun orot aawan natunatunawat nah etei five boro hinakusib tounu rounane hinabat rou’ab rounane hinabat taiyuwih hinakusib hinigamigam.
53 Eweboyari aha kaha. Tamang ambori dapa ne kaisungfoi, tutu kaisungfoi dapa tamanai ki. Inang ambori dapa ne kamitungfoi, tuti kamitungfoi dapa inanai ki. Niongno ambori dapa urawingfoi, tutu urawingfoi dapa niong wiwini ki.”
53 Kek tamah hairi boro taiyuwih hinakusib hinagam. Babitai hinah hairi boro hinakusib hinagam na’atube babine rawan babin hairi boro hinakusib hinagam.”
54 Yesusi dei kontai we kaiwasa bitoya foi deyo, “Mewatio kafafe doa na do fui fo, amani meteyo, ‘Ambori wemetang ki!’ I wemetang kaririai.
54 Jesu sabuw isah iban eo maiye, “Veya ra’iyinane sakuk nayen nabi’afar badowan kwana’i’itin ana maramaim, kwa boro mar ta’imon kwanao, ‘boun boro toun nayar’, naatu toun eyarayar.
55 Menumiruainso wanang siayai na do wanansai foi, amani meteyo, ‘Ambori maninggapoi ki.’ I maninggapoi kaririai.
55 Naatu gurufune gagub nayen narab kwananowar kwa boro kwanao, Veya boro nararan, naatu veya erararan.
56 Inontarai menari fayafayara di mea! Metafu kariri wanang, metang, maring, mewatioa na rorafaisi tuti nunei. Tonana mae, todonie, fi kawariai na rabuang bonini fo wiro mewaitawang metaroangna kaha?”
56 Wanawanan rerekabih! Me kamar hai sawar naatu gagub wanawanan hai sawar abisa temamatar i kwa’itah kwa’inanen kwaso’ob kwa’o. Baise aisim sawar abisa iti boun temamatar hai yabih men kwaso’ob?
57 “Todonie metohong kariri ne mai ne kaha?
57 Aisim sawar abisa gewasin sinaf isan men taiyuw kwabibabatiyi?
58 Inontarai manei dinggai wau mani, wiro musobu mangkutu kaiwo nanisa kaharai mae na rang rabuang kontaio rurai we weboyari riati aha. Bereri mani, tarahai yabi wau to mangkutu kaiwo fosa rai. Tuti tarahai esoa wau to afai mamuna fosa tuti ea mani esoa wau to aitamu rorong fo.
58 Sabuw baibatiyih isan hinabuwi kwanan inasinaftobon airi kwanayabuna kwanitounuw, imaibo kwananan baibatiyenamaim kwanatit. Baise o men inasisinaf na’at, i boro nabuw narab natain kwekwetar kwanan baibabatiyenayan orot nanamaim kwanatit naatu i boro nabuw furisiman nitih hinabuwi dibur hina yariyi.
59 Tuti aromuaifa: na aitamu rorong fo watai paria bai nemu fiwaifoi paria kiai fino ro to borieife.”
59 A tur ao’owen, o boro dibur bar imaim inama agim hio na’atube inibaiyan imaibo boro dibur barene hinabotaiti inatit.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.