Mateus 26
Yompor Poʼñoñ ñeñt ̃ attõ Yepartseshar Jesucristo eʼñe etserra aʼpoctaterrnay Yomporesho (AMENT) vs NAA
1 Jesúsñapaʼ allempo serrpareʼtatuahuanet allohuen añ ñoñetspaʼ allempoñapaʼ atet̃ otan pueyochreshaʼ:
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 —Sapaʼ señoteñ oʼcaʼye epomtam̃apaʼ oʼch c̈hapaʼmuen pascuapo. Allempoña na Ñeñt̃en Acheñetosetspaʼ allempochña pomuerrnet att̃ot̃chaʼña corsoʼtam̃perrnet.
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Allempoña allohuen judioneshaʼ paʼm̃chaʼtaret̃erneshaʼ ñetñapaʼ apc̈het. Añ apc̈hatsa allohuen ñeñt̃ judioneshaʼ poʼcornaneshar paʼm̃chaʼtaret̃erneshaʼ epuet ñam̃a ñeñt̃ atarr etsotayenayeñ ñoñets ñeñt̃ atet̃ anaret̃ epuet ñam̃a ñeñt̃ pomporneshaʼ pen allohuen judioneshaʼ. Ñetñapaʼ arr apc̈henet corneshaʼ paʼpacllo, ñeñt̃ña corneshaʼpaʼ ñacaʼyeña atarr nanac paʼm̃chaʼtaret̃er penet, ñeñt̃paʼ añ paʼsoʼcheñ Caifás.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Allña ñetpaʼ cot̃apeʼchatannenet, Jesúsa atarr oʼpatenet. Ñetñapaʼ atet̃ otannaʼtyeset:
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Ñetña allempopaʼ alla otannaʼtyerreterr:
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Pamt̃arrña Jesúspaʼ Betanioʼtsen all Simón paʼpacllo, ñeñt̃ña Simónpaʼ ñeñt̃ oseʼt̃ puetsarñats.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Jesúsñapaʼ alla anen all rrallmeʼchen. Allñapaʼ huapoña puesheñarr coyaneshaʼ, huapatan eñmosat̃ ñeñt̃ ama matsaʼto; huapatam̃pes puetellm̃o ñeñt̃ña puetellem̃paʼ añ socheñet alabastro. Ñeñt̃ña eñmosat̃paʼ alla sheʼ Jesús poño.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Pueyochreshac̈hnoña ñetña eñchetpaʼ c̈ha atsrreʼmuet, atet̃ otyeset:
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 C̈hochñac̈hoʼ pomoseñpaʼ ganañchaʼ shonteʼ quelle allempoñapaʼ apaʼyesaneñchaʼ ñam̃a allohuen huocchañneshac̈hno.
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Jesúsña eʼmanetpaʼ ñañapaʼ atet̃ otanet:
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 T̃arraña amaʼtchaʼ c̈ho pomosaneñ eñmosat̃ alloch es apaʼyesaneñ huocchañneshac̈hno, t̃arraña c̈hocmachcaʼye eñallña huocchañneshac̈hno arr patsro. Nañapaʼ poʼñoc̈hpaʼ amachcaʼye alloʼna sentenno arr patsro.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Ñeñt̃ att̃o shosnan t̃eʼ eñmosat̃ nechtso, ñeñt̃paʼ añecpaʼnacaʼye sherben t̃arrempohua allempoch aʼyanaʼterrneterr ñeñt̃chaʼ epuet pampaʼpesnet.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Poʼñoc̈hcaʼye notenes: Ora erracmañen añ patsro errach serrpareʼtatyenet añ cohuen ñoñets allempopaʼ serrpareʼchetchaʼ ñam̃a atet̃ penen t̃eʼ añ coyaneshaʼ, att̃ochña ñaʼnach yerpuenet.
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Allempoña pueyochreshaʼ ñeñt̃ c̈harraʼ puechetsa epsheña, puesheñarrña ñeñt̃ paʼsoʼcheñ Judas Iscariote, ñañapaʼ allent̃a ahuoʼ alloʼtsaʼyen ñeñt̃ paʼm̃chaʼtaret̃erneshaʼ p̃aʼyen allohuen judioneshaʼ poʼcornaneshar.
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 C̈hap allpaʼ ñañapaʼ atet̃ otosanet:
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Allempoña ñapaʼ aña eʼñe cot̃apeʼchyen errot̃enot̃chaʼ pomuerranña Jesús.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Allempoña c̈hapaʼmuen ñeñt̃ yet̃ñatsro allempoch rrerreterr pan ñeñt̃ ama anaret̃eyaye chaseʼ. C̈hapaʼmuen ñeñt̃ yet̃erpaʼ Jesúsñapaʼ huac̈haʼtoña pueyochreshaʼ ñetñapaʼ atet̃ otoset:
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Ñañapaʼ atet̃ otanet:
18 E ele lhes respondeu:
19 Atet̃ otanet Jesúspaʼ ñetñapaʼ atet̃c̈hoʼ pet. Allcaʼyeña aññoʼtosñañetña rreñets allchaʼ rrallmeʼchet.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Oʼña ellerrotenapaʼ Jesúsñapaʼ anorros allchaʼ rrallmeʼchatnenan pueyochreshaʼ ñeñt̃ c̈harrasheña puechena epsheña.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Allña rrallmeʼchetsetpaʼ Jesúsñapaʼ atet̃ otanet:
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Ñetñapaʼ c̈ha atarr llecaʼrrtet. Aʼp̃t̃oʼtyeset eʼñe puesheñaʼttset:
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Ñañapaʼ atet̃ oterraneterr:
23 Jesus respondeu:
24 Poʼñoc̈hcaʼye t̃eʼpaʼ alloʼna sen etsotnomtsa ñeñt̃ atet̃ anuaret̃ Yompor poʼñoño nocop Ñeñt̃en Acheñetosets; att̃ot̃chaʼ muetsaterrnet. T̃arraña nocoppaʼ eʼñe pocteʼ; añña poʼñoc̈h acheñer ñeñt̃chaʼ nepomuerreʼ ñocopñapaʼ atarr llequëñets. Añ acheñerpaʼ eʼñecaʼye pocteñ ñocop amachñac̈hoʼ eñalletatstañe.
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Judasña ñeñt̃chaʼ pomuerreʼpaʼ ñañapaʼ atet̃ och:
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 All rrallmeʼchenet, Jesúsñapaʼ chetan pan parasyosoʼtan Pompor. Parasyosoʼtuepaʼ shotaʼtan panpaʼ apaʼyesan pueyochreshaʼ. Ñeñt̃paʼ atet̃ otanet:
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Allot̃ñapaʼ chetan ñam̃a orramets parasyosoʼtuerrerrpaʼ apaʼyerraneterr. Ñeñt̃paʼ atet̃ oterraneterr:
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 Añpaʼ nerrascaʼye sepeñ ñeñt̃chaʼ ashataret̃tatsa shonteʼ acheñeneshacop alloch ap̃reʼtnaret̃terret poʼchñaret. Añ nerraspaʼ alloch eʼñe etserra aʼpoctaterra acheñeneshaʼ Apuesho.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Napaʼ oʼch notas: T̃eʼpaʼ amach alla norrerreʼt̃e añ narmetsos t̃ayot̃eñ t̃arrempohuach allempoch alla ello yorrerrerr parro allempoch am̃chaʼtaret̃etuerra Apa.
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Allempoña oʼ morrechuanmuet Yomporecoppaʼ ahuaneneterr Olivop̃no.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Allñapaʼ atet̃ otosanet Jesús:
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Jesúsñapaʼ atet̃ oterraneterr:
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Allempoña Pedropaʼ atet̃ och:
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Jesúsñapaʼ atet̃ otererr:
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Pedroñapaʼ alla otererr:
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Allot̃ñapaʼ c̈hap Jesús pueyochreshohuen all narmetsm̃o, ñeñt̃paʼ añ paʼsoʼcheñ Getsemaní. Allñapaʼ otosanet:
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Allñapaʼ aña anmos Pedro ñam̃a Zebedeo puechemereshaʼ, epsheña. Jesúsñapaʼ c̈ha nanac llequëna, nanac allpatena.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Allempoñapaʼ atet̃ otosanet:
38 Então lhes disse:
39 Ñañapaʼ ahuoʼ aʼyent̃eyeʼ all rremosa patso atet̃ maʼyochosa:
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Oʼña atet̃ maʼyochuapaʼ oʼ ahuerr alloʼtsaʼyen pueyochreshaʼ maʼpsheña. Oʼ c̈herr allpaʼ alla entuerranet ñetñapaʼ c̈ha atarr manrrenet. Allempoñapaʼ otuerran Pedro:
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Eʼñe señoseʼrteñot̃paʼ c̈hoña semaʼyochosa allochñapaʼ att̃och amach sañeña aʼpuerrataterro topateñets ñeñt̃chaʼ sehuapoya atarr huomenc. Ñeñt̃paʼ amaʼt atarr semneñeñ t̃arraña sechetsñapaʼ amacaʼye ahuamencat̃eyeʼ penso, ñeñt̃oʼmarña notenes c̈hocmach semaʼyochena.
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Jesúsñapaʼ alla ahuerrerr puepocheño oʼch maʼyocherrerr, ñeñt̃ara atet̃ otuerrerr:
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Oʼña alla maʼyochuerrerrpaʼ allempoñapaʼ huerrerr alla entuerranerr pueyochreshaʼ ñetñapaʼ oʼ alla manrrerreterr, c̈ha nanac atserr moñeʼtenet.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Jesúsñapaʼ alla saʼnerraneterrpaʼ ahuerrerr maʼyochatsa pomaʼpocheñohua. Eʼñe att̃ecma maʼyochuerrerr atet̃ otua ñorraʼ.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Oʼña maʼyochuerrapaʼ allempoñapaʼ alla huerrerr pueyochreshesho, atet̃ otuerraneterr:
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 T̃eʼñapaʼ setanterra oʼch ahuey oʼch yepocteʼ. Secueʼcaʼye ñeñt̃chaʼ nepomueʼ ñeñt̃paʼ allaʼtsena.
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 All atet̃ eñorena Jesúspaʼ c̈ha huapatsa puesheñarr ñeñt̃ pueyochreshaʼ peneñ ñeñt̃ aʼpchenahuet epsheña, ñeñt̃ñapaʼ añ Judas. Ñañapaʼ huac̈haʼtatan shonteʼ acheñeneshaʼ occhellet̃areret ñam̃a etsachperet̃areret. Ñehua, añ ñeñt̃ huac̈haʼttsapaʼ añ mueñenahuet ñeñt̃ paʼm̃chaʼtaret̃erneshaʼ pen allohuen judioneshaʼ poʼcornaneshar ñam̃a ñeñt̃ pomporneshaʼ pen allohuen judioneshaʼ. Ñetcaʼyeña mueñeneʼña ñeñt̃chaʼ rremuenayaʼ Jesús.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Ñehua, Judas ñeñt̃ pomuerreʼ Jesúspaʼ ñañapaʼ atet̃ otnoman acheñeneshaʼ ñeñt̃ anom att̃och chemeʼtoset Jesús. Ñeñt̃paʼ atet̃ otnomanet:
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Allempoña huapapaʼ c̈ha ponmosaya Jesús huom̃chaʼtos eʼñe puetsoʼtstsapaʼteñeshaʼ atet̃ otos:
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Jesúsñapaʼ atet̃ otap̃:
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Allempoña puesheñarr ñeñt̃ epuet Jesúspaʼ ñañapaʼ poʼcchella chetaʼpaʼ oʼch c̈hontoʼtapaneñ corneshaʼ pueñañra, puetepaʼtchaʼ tsorroñ. Ñeñt̃paʼ año pueñañra ñeñt̃ paʼm̃chaʼtaret̃er pen allohuen judioneshaʼ poʼcornaneshar.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Allempoña Jesúspaʼ atet̃ och:
52 Então Jesus lhe disse:
53 P̃apaʼ c̈hat̃eʼ p̃otenapañ amat̃eʼ errot̃enot̃ es nenameña Nompor. Amaʼt peñoteñe ñerraʼm c̈ho nenam̃paʼ ñapaʼ allorocmach mueñoneñ shonteʼ nanac poʼm̃llañot̃eñnaneshar ñeñt̃chaʼ nemoñsayañ,
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 t̃arraña ñerraʼm atet̃ nep̃apaʼ amat̃eʼ errot̃enot̃ etsotoña ñeñt̃ atet̃ anuaret̃ Yompor poʼñoño nocop. Allña oten ñeñt̃paʼ atet̃chaʼcaʼye perra.
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Allempoña Jesúspaʼ atet̃ otan acheñeneshaʼ:
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Amaʼtpaʼ att̃epaʼcaʼye perra allochñapaʼ att̃och eʼñe etsotuerra ñeñt̃ allpon quellcaʼyeseʼt̃ nocop ñeñt̃ aʼm̃taʼyesayeʼt̃ Yompor poʼñoñ.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Acheñeneshaʼ ñeñt̃ rromoseʼ Jesúspaʼ ñetñapaʼ anmet alloʼtsen Caifás ñeñt̃ paʼm̃chaʼtaret̃er pen allohuen judioneshaʼ poʼcornaneshar. Allñapaʼ all apc̈henet parro allohuen ñeñt̃ atarr etsotayenayeñ ñoñets ñeñt̃ atet̃ anaret̃ epuet ñam̃a ñeñt̃ pomporneshaʼ pen allohuen judioneshaʼ.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Pedroñapaʼ cot̃aʼnmanet t̃arraña ñapaʼ chentaʼ en aʼyot̃. Eʼñe corneshaʼ poʼpampohua allñapaʼ anorros epuet ñeñt̃ guardianeshaʼ allochñapaʼ eshecchaʼ entan Jesús att̃och errot̃uanenchaʼ pet.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Cornaneshaʼña paʼm̃chaʼtaret̃erneshaʼ ñam̃a ñeñt̃ pomporneshaʼ pen allohuen judioneshaʼ ñam̃a allohuen ñeñt̃ aʼpoctatyeneʼ ñoñets ñocpuet ñetñapaʼ aña atarr eʼnenet ñeñt̃chaʼ tomaʼtam̃p̃seʼ Jesús allochñapaʼ att̃och muetsatachet.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Amaʼt shonteʼ huapatsañ ñeñt̃chaʼ tomaʼtam̃p̃sosayeñpaʼ am̃chaʼtaret̃neshaʼña amaʼt puesheñarrot̃etapaʼ ama eseshayeʼ entayeña att̃och muetsatachet. Att̃eñapaʼ huapa ñam̃a epsheña ñeñt̃chaʼ tomaʼtam̃p̃seʼ.
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 Ñetñapaʼ atet̃ otoset:
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Allempoñapaʼ corneshaʼ ñeñt̃ nanac am̃chaʼtaret̃ allent̃a t̃ompaʼ atet̃ otan Jesús:
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Jesúsñapaʼ ama eñoreno. Allempoña corneshaʼpaʼ alla otererr:
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Jesúsñapaʼ atet̃ och:
64 Jesus respondeu:
65 Corneshaʼñapaʼ ñeñt̃a eʼmpaʼ allent̃a rrarreʼtan paʼshtam eʼñe patsrreʼmueñot̃, ñeñt̃paʼ atet̃ ot:
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Ñetñapaʼ atet̃ otyeset:
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Allempoñapaʼ aʼcoshareʼtyeset eʼñe paʼclloyot̃, c̈hoʼña c̈hotaʼtyeset; poʼpotantañec̈hnoñapaʼ tacllapechyeset.
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 Pachm̃areʼteñot̃etpaʼ atet̃ otyeset:
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Pedropaʼ aʼyot̃eʼtsen all anen pampo. Allñapaʼ huapoña coyaneshaʼ ñeñt̃ corneshaʼ pueñañra, ñañapaʼ atet̃ otosan Pedro:
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Pedroñapaʼ anapueʼpaʼ c̈ha aʼnasocha. Allohuenetñapaʼ eʼñe eʼmhueñet atet̃ ot:
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Allempoña Pedropaʼ ahuerr, c̈herr allot̃ecma beʼt̃enet oʼch c̈hapuet oʼpono pampo. Allñapaʼ entuererr poʼpsheñeñ coyaneshaʼ ñeñt̃ corneshaʼ pueñañra. Ñañapaʼ atet̃ otan ñeñt̃ parro alloʼtsaʼyenet:
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Pedroñapaʼ alla aʼnasotererrpaʼ atet̃ oterrerr:
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Oʼña oʼchterrerrpaʼ huapoña ñam̃a ñeñt̃ t̃omc̈haʼtyets all, ñetpaʼc̈hoʼña atet̃ otoset:
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Allempoña Pedropaʼ eʼñe pueshquëñot̃anetpaʼ att̃a otatseʼtyerraneterr, ñeñt̃paʼ atet̃ otanet:
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Allempoña Pedropaʼ alla yerpuerrana ñeñt̃ atet̃ oteñ Jesús: “Amach eñenaʼ atollop p̃añapaʼ oʼch maʼpoch p̃aʼnasotenna.” Allempoña Pedro c̈haʼnom allot̃paʼ ahuoʼ aʼyenet̃ allñapaʼ all atarr yahuosa huomenc.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.