Lucas 18
Yanesha' NT (AME_TBL) vs NVI
1 Allempoña Jesúspaʼ alla serrpareʼtaterraneterr tomaʼnteñtso att̃och eñochet ñeñt̃ poctetsa yocop c̈hocmach yemaʼyochena amach yemuenmeʼchatsche maʼyochatsa.
1 Então Jesus contou aos seus discípulos uma parábola, para mostrar-lhes que eles deviam orar sempre e nunca desanimar.
2 Ñeñt̃oʼmarña allempopaʼ atet̃ otanet: —Pat̃err anetso alloʼtsen puesheñarr juez ñeñt̃ poʼtaruas peneʼ oʼch eʼñe cohuen aʼpoctatan ñoñets acheñeneshacop ñerraʼm esempo eʼmoñeʼtannenet. T̃arraña ñeñt̃ña juezpaʼ atarr atsrreʼmñat̃. Amaʼt Yomporpaʼ ama am̃chaʼnaʼtpahuoyeʼ enteñe amaʼt eʼñe mamesha. Acheñeneshaʼpaʼc̈hoʼña amaʼt puesheñarrapaʼ ama acuaʼpenayeʼ entenaneto.
2 Ele disse: "Em certa cidade havia um juiz que não temia a Deus nem se importava com os homens.
3 Ñeñt̃ña anetsropaʼ all yec̈hena ñam̃a puesheñarr rret̃orrnaneshaʼ. Ñañapaʼ eñall poʼpsheñeñ ñeñt̃ eʼmoñeʼteneʼ, c̈hocmach errot̃ peññañ ñeñt̃ ama pocteyaye. Rret̃orrnaneshaʼñapaʼ c̈hocmach seneʼt̃ juezesho. Allchaʼ c̈hocma atet̃ otareʼtenan juez: “T̃eʼpaʼ nemneñ oʼch eʼñe cohuen peyenpaʼn att̃och p̃aʼpoctaton cohuen ñoñets añecop ñeñt̃ neʼmoñeʼteneʼ.”
3 E havia naquela cidade uma viúva que se dirigia continuamente a ele, suplicando-lhe: ‘Faze-me justiça contra o meu adversário’.
4 Juezñapaʼ amaʼt allponmat ama mueno oʼch yenpueʼ. T̃arraña rret̃orrnaneshaʼ ñapaʼ c̈hocmach sen juezesho enamareʼteneʼ att̃och aʼpoctatoñ ñoñets añecop ñeñt̃ eʼmoñeʼteneʼ. Att̃eñapaʼ c̈hap allempo cot̃apeʼch juezpaʼ atet̃ ot: “Napaʼ poʼñoc̈h amaʼt Parets ama nem̃chaʼteñe; acheñeneshaʼpaʼc̈hoʼña amaʼt mameshapaʼ ama acuaʼpenayeʼ nentenaneto.
4 "Por algum tempo ele se recusou. Mas finalmente disse a si mesmo: ‘Embora eu não tema a Deus e nem me importe com os homens,
5 T̃arraña añ rret̃orrnanesharpaʼ atarr atsrreʼmoc̈htanaʼtenen, epayeʼ huapameʼtennana, oʼcaʼye atarr aʼmñechatna. Ñeñt̃oʼmarña t̃eʼpaʼ oʼch neyenpueʼ allochñapaʼ amach alla huerrnaneʼt̃e.”
5 esta viúva está me aborrecendo; vou fazer-lhe justiça para que ela não venha me importunar’ ".
6 Allempoña Jesúspaʼ atet̃ oterrerr: —Amaʼt seʼmueñeña ñeñt̃ atet̃ oten juez ñeñt̃ atarr atsrreʼmñat̃. T̃eʼpaʼ oten ahuoʼch aʼpoctatan rret̃orrnaneshacop amaʼt ñapaʼ ñeñt̃ acheñer ñeñt̃ atarr atsrreʼmñat̃.
6 E o Senhor continuou: "Ouçam o que diz o juiz injusto.
7 Ñeñt̃oʼmarña t̃eʼpaʼ oʼch noterrserr: Yomporpaʼ elloña nanacchaʼ cohuen aʼpoctatonay ñeñt̃ey oʼ acrerrey ya ñeñt̃eychaʼ eʼñe puechemer pen ñerraʼm yapaʼ c̈hocmach yec̈horeʼteñ amaʼt yet̃o amaʼt ñam̃a tsapo. Napaʼ poʼñoc̈h oʼch notas, Yomporñapaʼ amach atomato, c̈hoch yeʼm̃ñoteʼ; ñapaʼ eʼñechcaʼye allorocma eʼm̃ñotey oʼch eʼñe cohuen aʼpoctatonay ñeñt̃ yocop. T̃arraña t̃eʼpaʼ oʼch notas, ñerraʼm esempoch nehuerra Ñeñt̃en Acheñetosets, errponsheñat̃eʼña nentuerrña arr patsro ñeñt̃ eʼñe cohuen nameʼñenaya.
7 Acaso Deus não fará justiça aos seus escolhidos, que clamam a ele dia e noite? Continuará fazendo-os esperar?
8 — ausente —
8 Eu lhes digo: ele lhes fará justiça, e depressa. Contudo, quando o Filho do homem vier, encontrará fé na terra? "
9 Poʼpocheñoña Jesúspaʼ atet̃ serrpareʼtatan allpon acheñeneshaʼ ñeñt̃ eʼñe ñeta yemtetset t̃arroʼmar ñetpaʼ eʼñe cohuen entyenet eʼñe ñañeñeta. Ñetñapaʼ amaʼt mameshapaʼ ama cohuenayeʼ enteñetoña poʼpotantañ acheñeneshaʼ. Ñeñt̃oʼmarña Jesúspaʼ alla tomaʼntatanet, ñeñt̃paʼ atet̃ otanet:
9 A alguns que confiavam em sua própria justiça e desprezavam os outros, Jesus contou esta parábola:
10 —Eñall epsheña acheñ ñeñt̃ sets Parets paʼpacllo allchaʼ maʼyochoset. Puesheñarr ñeñt̃paʼ fariseo ñeñt̃ eʼñe ñañeña cohuen entetsa; poʼpsheñeññapaʼ ñeñt̃ pueshquëñot̃eʼna cobraʼyenan acheñeneshaʼ quelle ñeñt̃ gobiernocop.
10 "Dois homens subiram ao templo para orar; um era fariseu e o outro, publicano.
11 Ñeñt̃ña fariseopaʼ t̃omos all maʼyochosañ, ñeñt̃paʼ atet̃ otos: “Nompore, napaʼ oʼch neparasyosoʼtosep̃ t̃arroʼmar napaʼ atarr cohuen acheñren, napaʼ ama att̃eyayno Nompore ñerraʼm poʼpotantañ acheñeneshaʼ. Ñetpaʼ atarr es puerratam̃p̃sannaʼtyenet, ama pocteyeʼ es p̃annaʼtyeneto, atarrchaʼ chetaʼyeñet coyaneshac̈hno ñeñt̃ ama puet̃aporeyaye. Napaʼ ama att̃eyeʼ Nompore nepeno. Napaʼ ama neshcareʼteno atet̃ pena añ acheñer ñeñt̃ pueshquëñot̃eʼna cobraʼyeneʼ acheñeneshaʼ quelle gobiernocop.
11 O fariseu, em pé, orava no íntimo: ‘Deus, eu te agradeço porque não sou como os outros homens: ladrões, corruptos, adúlteros; nem mesmo como este publicano.
12 Napaʼ pat̃eʼtets semanapaʼ epochchaʼ net̃oreʼtena Nompore p̃ocop, ñam̃a amaʼt ora ñeñt̃ allpon naguën c̈hocma napuenep̃ allpon poctetsa p̃ocop amaʼt nediezmo Nompore.” Allohua huañ atet̃ maʼyochena fariseo.
12 Jejuo duas vezes por semana e dou o dízimo de tudo quanto ganho’.
13 Poʼpsheñeñña ñeñt̃ cobrets quelle ñañapaʼ alla t̃omos aʼyot̃. Ñapaʼ eñotena atarr ochñat̃ ñeñt̃oʼmarña ñapaʼ ama cohuoso enonet̃ Yomporeshonet̃. Ña puellquëñot̃paʼ nosan pot puesomapo. Ña puemaʼyocheñot̃ atet̃ otos: “Nompore, t̃eʼpaʼ oʼch pemorrenterrna att̃och eʼñe pep̃retnaʼhuerrnan allohuen noʼchñar t̃arroʼmar napaʼ atarrcaʼye ochñat̃en.”
13 "Mas o publicano ficou à distância. Ele nem ousava olhar para o céu, mas batendo no peito, dizia: ‘Deus, tem misericórdia de mim, que sou pecador’.
14 Jesúsñapaʼ atet̃ oterraneterr: —Napaʼ oʼch notas, ñeñt̃ña atet̃ aʼmet̃eneʼ poʼchñar ñeñt̃ña acheñerpaʼ eʼñe pocteʼ enteñ Yompor. Ñeñt̃oʼmarña allempo maʼyochuapaʼ oʼ ahuerr paʼpacllo eʼñe cohuen ap̃retnaʼhuaret̃terra poʼchñar. Poʼpsheñeñña fariseo ñeñt̃ ama aʼmet̃osaye poʼchñar, Yomporñapaʼ arepaʼtchaʼ pocteyeʼ eñche. T̃arroʼmar allohuen ñeñt̃ eʼñe cohuen entetsa eʼñe pommoʼcheñot̃ ñeñt̃ña tsapat̃onet̃paʼ amach esosheʼmayeʼ entereto. T̃arraña allohuen ñeñt̃ ama esosheʼmayeʼ entetso t̃eʼ, ñeñt̃ña tsapat̃onet̃paʼ atarrchaʼ cohuen enteret.
14 "Eu lhes digo que este homem, e não o outro, foi para casa justificado diante de Deus. Pois quem se exalta será humilhado, e quem se humilha será exaltado".
15 Ñam̃a allempopaʼ shonteʼ huac̈haʼtachet cheshat̃olleshaʼ Jesúsesho. Ñetpaʼ añecopña huac̈haʼtachet oʼch aʼp̃llaʼyesapanet Jesús att̃och bensareʼtam̃p̃sapanet. Jesúsña pueyochreshaʼ allempo entapan ñeñt̃ huac̈haʼtateʼ cheshaneshac̈hno, ñetñapaʼ ama pocteyeʼ eñcheto oʼch anmoset cheshat̃olleshaʼ Jesúsesho ñeñt̃oʼmarña ama amnataret̃tapueto.
15 O povo também estava trazendo criancinhas para que Jesus tocasse nelas. Ao verem isto, os discípulos repreendiam os que as tinham trazido.
16 T̃arraña Jesúsñapaʼ allent̃a c̈horeʼtapanet, atet̃ otapanet: —Pocteʼñac̈hoʼ semnachñacaʼyeña cheshaneshaʼ onosetepaʼ eʼñe nesho. Amachcaʼye c̈ha sepatareʼtatstapaneto t̃arroʼmar allohuen ñeñt̃ atarr neyemtenaya na eʼñe att̃et ñerraʼmrrat̃eʼ cheshat̃oll, ñetchaʼ oʼpatenetña Yompor poʼcohuenña ñeñt̃ att̃o ayochreshat̃tena ña pueʼntañot̃.
16 Mas Jesus chamou a si as crianças e disse: "Deixem vir a mim as crianças e não as impeçam; pois o Reino de Deus pertence aos que são semelhantes a elas.
17 Poʼñoc̈hpaʼ oʼch notas, ñerraʼm eseshaʼ ama eʼñeyeʼ pueyemteñot̃eyeʼ aguëññañeto Yompor poʼcohuenña amach atet̃ perreto ñerraʼm cheshat̃oll eʼñech yemtenana ñeñt̃ cohuam̃peneʼ, ñetñapaʼ amach pueyochreshayeʼ perraneto Yompor att̃o atarr ayochreshat̃tena ña.
17 Digo-lhes a verdade: Quem não receber o Reino de Deus como uma criança, nunca entrará nele".
18 Poʼpocheñoña puesheñarr ñeñt̃ atarr am̃chaʼtaret̃tetsa aʼp̃t̃oʼtosan Jesús, atet̃ otos: —Maestro, p̃apaʼ atarr cohuen acheñrep̃, t̃eʼpaʼ oʼch p̃otapuen ¿errot̃enaʼtchaʼ nep̃aña na eʼñe cohuen att̃ochña napaʼ corretsanach eʼñe t̃ayot̃eñ amaʼt errponañohuen?
18 Certo homem importante lhe perguntou: "Bom Mestre, que farei para herdar a vida eterna? "
19 Jesúsñapaʼ atet̃ otap̃: —Esoʼmareʼt p̃otenenña napaʼ atarroʼ cohuen acheñren. Arr arromñat̃eneshaʼ amaʼt eʼñe puesheñarrapaʼ ama eñalleña ñeñt̃ eʼñe cohuen acheñer. Ñapt̃aña Yompor ñeñt̃ eʼñe poʼñoc̈h cohuen.
19 "Por que você me chama bom? ", respondeu Jesus. "Não há ninguém que seja bom, a não ser somente Deus.
20 P̃apaʼ eʼñe peñotuen Yompor poʼñoñ all oteney ñeñt̃chaʼ atet̃ yepena eʼñe cohuen; ñeñt̃paʼ atet̃ oteney: “Amach yechtapretyesatsto t̃aporets; amach yemtsannaʼtatsto; amach yetyesatsto; amach yetomaʼtam̃p̃satsche yamoʼts eʼñe att̃a; ñam̃a yemorrenteñot̃paʼ yem̃chaʼnaʼchchaʼ yompor ñam̃a yachor.”
20 Você conhece os mandamentos: ‘Não adulterarás, não matarás, não furtarás, não darás falso testemunho, honra teu pai e tua mãe’".
21 Ñeñt̃ña aʼp̃t̃oʼteneʼpaʼ atet̃ otererr: —Napaʼ eʼñecaʼye cheshot̃eñ ora añec̈hnopaʼ eʼñecaʼye netsotueñ.
21 "A tudo isso tenho obedecido desde a adolescência", disse ele.
22 Oʼña atet̃ otua Jesúsñapaʼ alla otererr: —Eñallmeñcaʼye pat̃err ñeñt̃ pepalltena ñeñt̃ ama att̃eyeʼ pepenaʼ. T̃eʼpaʼ añchaʼña atet̃ pep̃a oʼch eʼñe pepomhuerr ora allpon ñeñt̃ pechyen oʼch p̃apaʼyeraʼ huocchañneshac̈hno ñeñt̃ atarr es palltaʼyetsa att̃ochña p̃apaʼ pecherrchaʼ ñeñt̃ atarr nanac sherbets Yompor pueʼntaño. Allempochña pehuerrapaʼ oʼch p̃oct̃erren att̃och eʼñe neyochreshaʼ neperrep̃ eʼñe poctacma.
22 Ao ouvir isso, disse-lhe Jesus: "Falta-lhe ainda uma coisa. Venda tudo o que você possui e dê o dinheiro aos pobres, e você terá um tesouro nos céus. Depois venha e siga-me".
23 Oʼña eʼmhuan ñeñt̃ atet̃ och Jesúspaʼ ñañapaʼ c̈ha atarr lleca t̃arroʼmar ñapaʼ atarr ec̃llayoret̃, shonteʼ paʼnamen echyen.
23 Ouvindo isso, ele ficou triste, porque era muito rico.
24 Jesúsña eñch ñeñt̃ atet̃ atarr llecapaʼ ñañapaʼ puellcapreteñot̃paʼ atet̃ ot: —Ñeñt̃ atarr ec̃llayoret̃paʼ atarr nanac echarr att̃och agapoñet Yompor poʼcohuenña ñeñt̃ att̃o ayochreshat̃tena ña.
24 Vendo-o entristecido, Jesus disse: "Como é difícil aos ricos entrar no Reino de Deus!
25 Ñehua, ñeñt̃paʼ atet̃chaʼ netmaʼntacha. Poʼñoc̈h yapaʼ yeñoteñ berr añecmuen allpon ñerraʼm huaquëshatarrcaʼye t̃orrapoʼ oʼch eshoʼtosa añet̃ollponat̃ollo atet̃ ñerraʼmrrat̃eʼ acosh puetat̃ollo. Ñeñt̃paʼ atet̃caʼye penaña acheñ ñeñt̃ ec̃llayoret̃ ello atarr t̃orrapoʼ oʼch agapan ñam̃a Yompor poʼcohuenña ñeñt̃ att̃o ayochreshat̃tena ña (t̃arroʼmar ñetpaʼ ama mueneñeto oʼch sehuanmuet ñeñt̃ atarr morrentenet ñet att̃och pueyochreshaʼ perranetañ Yompor).
25 De fato, é mais fácil passar um camelo pelo fundo de uma agulha do que um rico entrar no Reino de Deus".
26 Ñeñt̃ña eʼmueneʼ atet̃ oten Jesús ñetñapaʼ atet̃ ochet: —T̃arraña ñerraʼm atet̃t̃eʼpaʼ amat̃eʼ eseshaʼ aʼqueshp̃ataret̃terrtso amaʼt puesheñarra t̃arroʼmar yapaʼ yeñoteñcaʼye huaquëshpaʼ amacaʼye eshoʼtenoña acshequeto.
26 Os que ouviram isso perguntaram: "Então, quem pode ser salvo? "
27 Jesúsñapaʼ atet̃ oterraneterr: —Sa arromñat̃eneshaspaʼ amach es errot̃enayeʼ apen senteno. T̃arraña Yomporpaʼ ama eñalle ñocop ñeñt̃ atarr t̃orrapoʼ enten.
27 Jesus respondeu: "O que é impossível para os homens é possível para Deus".
28 Pedroñapaʼ atet̃ och: —Partseshachaʼ poʼñoc̈h yapaʼ oʼ eʼñe yesuanom ora allohuen amaʼt yepacllohuen att̃och eʼñe yoct̃errep̃.
28 Pedro lhe disse: "Nós deixamos tudo o que tínhamos para seguir-te! "
29 Jesúsñapaʼ alla oterraneterr: —Poʼñoc̈hpaʼ oʼch notas, allohuen erraʼtsenchaʼ acheñer ñeñt̃chaʼ eʼñe sehuanmueʼ allohuen amaʼt paʼpacllohuen, ñatoʼ puet̃apor, paʼmoʼnasheñneshaʼ ñatoʼ pompor, pachor, ñatoʼ amaʼt ñam̃a puechemereshaʼ att̃och eʼñe cohuen sherb̃aterrñañet Yompor poʼcohuenña att̃o ayochreshat̃tena ña,
29 Respondeu Jesus: "Digo-lhes a verdade: Ninguém que tenha deixado casa, mulher, irmãos, pai ou filhos por causa do Reino de Deus
30 amaʼt erraʼtsenchaʼ ñeñt̃chaʼ sohuanmueʼ allohuen, elloña ñetpaʼ oʼch alla aguërret shonteʼ esocmañen ñeñt̃ atarr cohuen amaʼt t̃eʼ allempo eʼñe correnet, elloña tsapat̃onet̃ñapaʼ oʼch aguërret ñeñt̃ alloch ñetpaʼ corretsetach beñecpuen.
30 deixará de receber, na presente era, muitas vezes mais, e, na era futura, a vida eterna".
31 Ñeñt̃ pueyochreshaʼ ñeñt̃ c̈harraʼ puechena epsheña, Jesúsñapaʼ ahuanmanet ellonet̃, allñapaʼ atet̃ otosanet: —T̃eʼ poʼñoc̈hpaʼ oʼch ahueney Jerusaléño. All ora allpon quellcaʼyesoneʼt̃ ñeñt̃ aʼm̃taʼyesayeʼt̃ Yompor poʼñoñ ahuat̃ ñeñt̃chaʼ atet̃ naʼp̃aret̃terra na Ñeñt̃enchaʼ Acheñetosets, t̃eʼñapaʼ oʼch eʼñe etsotuerra ñeñt̃ atet̃ anaret̃ nocop.
31 Jesus chamou à parte os Doze e lhes disse: "Estamos subindo para Jerusalém, e tudo o que está escrito pelos profetas acerca do Filho do homem se cumprirá.
32 T̃arroʼmar t̃eʼpaʼ pomuerrnetchaʼ poʼpoñ acheñesho ñeñt̃ ama judioneshayaye. Allohuen acheñeneshaʼpaʼ oʼch achm̃areʼterrnet, oʼch atserrp̃atseʼterrnet, pueʼmoñeʼteñot̃etanpaʼ oʼch aʼcoshareʼterrnet.
32 Ele será entregue aos gentios que zombarão dele, o insultarão, cuspirão nele, o açoitarão e o matarão.
33 Oʼch nashtaret̃terra, att̃ot̃chaʼña muetserrnet. T̃arraña pomaʼpamtañoñapaʼ oʼch alla netanterra.
33 No terceiro dia ele ressuscitará".
34 Amaʼt atet̃ otuanet, ñetñapaʼ ama eseshayeʼ eñotaye ñeñt̃ atet̃ serrpareʼtatanet. Amaʼt puesheñarrot̃etapaʼ amaʼt mameshapaʼ ama c̈hapanetoña pueyoc̈hreto ñeñt̃ atet̃ otenanet.
34 Os discípulos não entenderam nada dessas coisas. O significado dessas palavras lhes estava oculto, e eles não sabiam do que ele estava falando.
35 All oñenet oʼña c̈hapmochet anetso Jericópaʼ allña eʼñe t̃oñetop̃ñopaʼ all anen puesheñarr aporoʼyet̃ ñeñt̃ c̈hocma enamuets quelle.
35 Ao aproximar-se Jesus de Jericó, um homem cego estava sentado à beira do caminho, pedindo esmola.
36 Ñeñt̃ña aporoʼyet̃paʼ oʼ eʼmapan shonteʼ acheñeneshaʼ ñeñt̃ metac̈hets all t̃oño, ñañapaʼ allent̃a aʼp̃t̃oʼtanet: —¿Esoʼmareʼt shonteʼ metac̈henña acheñeneshaʼ?
36 Quando ouviu a multidão passando, ele perguntou o que estava acontecendo.
37 Ñetñapaʼ atet̃ ochet: —Añcaʼye huetsa Jesús ñeñt̃ nazaretoʼmarneshaʼ.
37 Disseram-lhe: "Jesus de Nazaré está passando".
38 Ñañapaʼ allent̃a rrana huomencpaʼ atet̃ otapan Jesús: —Pemuerayeʼchnomna Jesúsochaʼ nam̃a. P̃apaʼ ñeñt̃ep̃ Davidnaʼtarep̃.
38 Então ele se pôs a gritar: "Jesus, filho de Davi, tem misericórdia de mim! "
39 Acheñeneshaʼ ñeñt̃ otac̈hetsa ñetñapaʼ c̈ha mueneʼ cheʼptareʼtnomet, atet̃ otoset: —Oʼhua pemma. Aporoʼyet̃ñapaʼ elloña alla rranerrerr atet̃ oterranerr Jesús: —Ñeñt̃ep̃ Davidnaʼtarep̃, pemuerayeʼchnomnañacaʼye.
39 Os que iam adiante o repreendiam para que ficasse quieto, mas ele gritava ainda mais: "Filho de Davi, tem misericórdia de mim! "
40 Allempoña Jesús alla t̃omos otosan acheñeneshaʼ: —Sanmon arr nesho. Oʼ huapapaʼ Jesúsñapaʼ atet̃ otap̃:
40 Jesus parou e ordenou que o homem lhe fosse trazido. Quando ele chegou perto, Jesus perguntou-lhe:
41 —¿Esoʼtña penmen ñeñt̃chaʼ atet̃ nep̃osep̃? Ñañapaʼ atet̃ och: —Añcaʼye Ayochreshat̃e nemnen oʼch pecuatnomuen att̃och oʼch cohuen nenterrapa.
41 "O que você quer que eu lhe faça? " "Senhor, eu quero ver", respondeu ele.
42 Jesúsñapaʼ alla otererr: —Pecuerrepaʼch, t̃arroʼmar att̃o atarr peyemtapna na ñeñt̃caʼyeña oʼ eʼñe aʼcrraterrep̃.
42 Jesus lhe disse: "Recupere a visão! A sua fé o curou".
43 Eʼñepaʼtchaʼ allorocma eʼñe cohuen enterra. Eʼñe cohuerrtsapaʼ c̈ha cot̃aʼnmueʼ ñam̃a Jesús, allent̃a atarr ayeʼchoc̈htatnoman Yompor all cot̃aʼnenan Jesús. Att̃oʼ enteñ allohuen acheñeneshaʼ ñetpaʼc̈hoʼña eʼñe cohuen ayeʼchoc̈htatneññañet Yompor.
43 Imediatamente ele recuperou a visão; e seguia a Jesus glorificando a Deus. Quando todo o povo viu isso, deu louvores a Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.