Lucas 16
Wakʉ Itekare: Emenna' Pe Ekonekan Nɨto' (AKENT) vs NVT
1 Panton ekama'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pana ya', se tawon: “Mɨrɨ yau ka'pon esi'pʉ ipʉrataaike', mɨrɨpan esi'pʉ timamin esa' ke. Tʉron nɨ a'tai, itepuru piya' ka'pon utɨ'pʉ tepuru pʉrataai mɨrɨ awonsi'kɨ itimamin ma'tanʉkʉ iya ekamai'.
1 Jesus contou a seguinte história a seus discípulos: “Um homem rico tinha um administrador que cuidava de seus negócios. Certo dia, foram-lhe contar que esse administrador estava desperdiçando seu dinheiro.
2 Mɨrɨ a'tai, ikɨ'ma'pʉ iya ekama'poto' pe tʉuya, ‘Ka'pon amʉ' uya upana'tɨsa' man ɨyeseru ke, mɨrɨpan apurɨsa' uya man. Ɨyenau iye'sa' rʉ'pʉ pʉrata mɨrɨ awonsi'kɨ uimamin apon nʉ'pʉ kareta ikonekaka'kɨ. Mɨrɨ enta' uimamin esa' pe ɨwe'to' oton pen mɨrɨ,’ ta'pʉ iya.
2 Então mandou chamá-lo e disse: ‘O que é isso que ouço a seu respeito? Preste contas de sua administração, pois não pode mais permanecer nesse cargo’.
3 “Mɨrɨpan apiyo' usenuminka'pʉ, ‘Uyepuru uya, “Mɨrɨ enta' uimamin esa' pe ɨwe'to' oton pen mɨrɨ,” tasa' upɨ'. Ɨ'rɨ rɨ ku'to' pe uya ko? Pana' pe pʉra e'ai' sa'man tʉrawaso kupʉ uya poken pʉra, ɨpiyɨtʉ rɨ enkuui pe enasa' yau.
3 “O administrador pensou consigo: ‘E agora? Meu patrão vai me demitir. Não tenho força para trabalhar no campo, e sou orgulhoso demais para mendigar.
4 Si'tuyai', uyepuru imamin anʉnnin nʉ'san pika'tɨ uya mɨrɨ, to' uya nɨrɨ upika'tɨto' pe, tiwʉ' kon ta' to' uya uyereutanʉ'to' pe rɨ,’ ta'pʉ iya.
4 Já sei como garantir que as pessoas me recebam em suas casas quando eu for despedido!’.
5 “Mɨrɨpan uya te'mai' pʉra tepuru imamin e'ma'tɨnin nʉ'san kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan kon uyee'pʉ tikin pa'ne. Wapiya iye'sa' ekama'po'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ kaisa rɨ te'mai' pʉra uyepuru imamin arɨ'pʉ auya nai?’ ta'pʉ iya ipɨ'.
5 “Então ele convocou todos que deviam dinheiro a seu patrão. Perguntou ao primeiro: ‘Quanto você deve a meu patrão?’.
6 ‘800 kiyaran e'to' airɨ are' kasi',’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ.
6 O homem respondeu: ‘Devo cem tonéis de azeite’. Então o administrador lhe disse: ‘Pegue depressa sua conta e mude-a para cinquenta tonéis’.
7 Mɨrɨ tʉpo, ite'ma'pʉ pe iye'sa' ekama'po'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ kaisa rɨ te'mai' pʉra uyepuru imamin arɨ'pʉ auya nai?’ ta'pʉ iya ipɨ'.
7 “‘E quanto você deve a meu patrão?’, perguntou ao segundo. “Devo cem cestos grandes de trigo’, respondeu ele. E o administrador disse: ‘Tome sua conta e mude-a para oitenta cestos’.
8 “Mɨrɨpan etasa' itepuru uya a'tai, apurɨpɨtʉ'pʉ iya, ɨri ku'sa' iya rɨ e'tane, tʉuko'manto' e'ma konekasa' iya pɨ'. Serɨ ta uya apʉne pʉra serɨ non pon kon esi emiya'poke' ton non eseru wenai uta'kwarʉkan pɨ' te'san, Papa munkɨ uta'kwarʉka non eseru pɨ' pʉra rɨ nin iyesi mɨrɨ.
8 “O patrão elogiou o administrador desonesto por sua astúcia. E é verdade que os filhos deste mundo são mais astutos ao lidar com o mundo ao redor que os filhos da luz.
9 “Ta uya ɨpɨ'nokon, ɨpʉrataai kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨimamin kon ke entu'manin nan ipika'tɨtɨ' tʉtonpa ke ɨwesi kon pa, mɨrɨpan ɨpʉrataai kon u'ma'sa' a'tai, Papa uya ɨrepato' kon pe apata kon ke Epʉn po.
9 Esta é a lição: usem a riqueza deste mundo para fazer amigos. Assim, quando suas posses se extinguirem, eles os receberão num lar eterno.
10 Ɨnʉ' rɨ aiko pe irepasa' uya wakʉ pe ikupʉ yau, eke ke irepa rɨ mɨrɨ wakʉ pe ikupʉ iya pɨ', e'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉrepasa' ma'tanʉ'nin nʉ'pʉ repa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke ke.
10 “Se forem fiéis nas pequenas coisas, também o serão nas grandes. Mas, se forem desonestos nas pequenas coisas, também o serão nas maiores.
11 Mɨrɨ kasa si serɨ non pon pʉrata mɨrɨ awonsi'kɨ mamin ma'tanʉ'nin pe ɨwesi yau, Papa uya wakʉ nin si ɨimamin ke Epʉn pon ke ɨrepa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ.
11 E, se vocês não são confiáveis ao lidar com a riqueza injusta deste mundo, quem lhes confiará a verdadeira riqueza?
12 Ka'pon imamin ma'tanʉ'sa' auya yau, ɨnʉ' uya rɨ ɨrepa ɨimamin ke kupʉ auya?
12 E, se não são fiéis com os bens dos outros, por que alguém lhes confiaria o que é de vocês?
13 Ɨnʉ' rɨ iyapiyo' pe te'sen esi pʉra iyesi asa'ron kon tepuru ton apiyo' pe. Tikin nan ewaruma'tɨ iya, isakon i'nʉnka iya; tikin nan pɨ' ita'si, isakon sanoma iya pʉra. Asa'rɨ rɨ marɨ Papa mɨrɨ awonsi'kɨ pʉrata apiyo' pe ɨwesi kon pʉra iyesi,” ta'pʉ iya.
13 “Ninguém pode servir a dois senhores, pois odiará um e amará o outro; será dedicado a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e ao dinheiro”.
14 Serɨ ta Sises uya etasa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya isapema'pʉ, apʉne pʉra pʉrata i'nʉnkanin nan pe tesi kon pɨ'.
14 Os fariseus, que tinham grande amor ao dinheiro, ouviam isso tudo e zombavam de Jesus.
15 Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon kuru sa'ne si kamoro ko wakʉ pe te'ku'san ka'pon amʉ' enu airɨ, e'tane Papa uya ɨi'tu kon pʉrata i'nʉnka auya'nokon ti'nʉnka auya'nokon entai, tukai'. Ka'pon uya wakʉ tato' ipɨ' pɨ', Papa uya ɨri ta.
15 Então ele disse: “Vocês gostam de parecer justos em público, mas Deus conhece o seu coração. Aquilo que este mundo valoriza é detestável aos olhos de Deus.
16 “Main Mosi' winon mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' Maimu esi'pʉ meruntɨ pe, Isaan Pa'tes uyepʉ pʉ'kʉ pona; mɨrɨ si'kɨrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei usekamasa' serɨ, mɨrɨpan pɨkɨrɨ e'pai tu'kan kon nɨ uta'kwarʉkan pɨ' man.
16 “Até a chegada de João, a lei de Moisés e a mensagem dos profetas eram seus guias. Agora, porém, as boas-novas do reino de Deus estão sendo anunciadas, e todos estão ansiosos para entrar.
17 Sa'man pe pʉra rɨ iyesi Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pʉra iyena aiko pe rɨ na'ne' pen nʉwarai'ka'pʉ uta'mo'ka pen Main apai.
17 É mais fácil o céu e a terra desaparecerem que ser anulado até o menor traço da lei de Deus.
18 “Ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne' mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma, ekuma pe iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon inonkasa' rʉ'pʉ mari'mayai'ne', ekuma pe iyesi,” ta'pʉ Sises uya.
18 “Assim, o homem que se divorcia de sua esposa e se casa com outra mulher comete adultério. E o homem que se casa com uma mulher divorciada também comete adultério”.
19 Sises uya ta'pʉ, “Ka'pon esi'pʉ moro imaminke', tʉtariren mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ rɨ ipon renen tato', epe'kena' ton nɨ. Eke pe rɨ iti'kiyari esi'pʉ.
19 Jesus disse: “Havia um homem rico que se vestia de púrpura e linho fino e vivia sempre cercado de luxos.
20 Moro kanan si entu'manin esi'pʉ mɨrɨ, ipon pʉn, itimamin pʉn, iti'kiyari pʉn, erekʉ'pan, Ʉrasaras itese'. Mɨrɨpan nin si tase to' uya inɨnpɨtʉ'pʉ mɨrɨ, imaminkena' mʉra'ta nau.
20 À sua porta ficava um mendigo coberto de feridas chamado Lázaro.
21 Enta'napai iyesi'pʉ ipʉrataaikena' ka'pon i'kiyari punu'pɨ pɨ'. Pero amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ iterekʉʉi ami'kai'.
21 Ele ansiava comer o que caía da mesa do homem rico, e os cachorros vinham lamber suas feridas abertas.
22 Mɨrɨ koro'tau, iyeri'kaa'pʉ. Mɨrɨpan nin si arɨ'pʉ inserʉ amʉ' uya, Papa apurɨnin nan eri'sa' utɨse' ya'. Mɨrɨ yau nin si, Ʉrasaras uya Epʉra'an tʉtɨpiya eporo'pʉ mɨrɨ pena ima'tasa' rʉ'pʉ. Imaminkena' rɨ nɨrɨ eri'kaa'pʉ, mɨrɨpan ekepu u'na'tɨ'pʉ to' uya,
22 “Por fim, o mendigo morreu, e os anjos o levaram para junto de Abraão. O rico também morreu e foi sepultado,
23 mɨrɨpan utɨ'pʉ apo' ya', ɨsɨ pata ya'. Mɨrɨ awonsi'kɨ si tenu tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ. Mɨrɨpan uya Epʉra'an piyau Ʉrasaras ene'pʉ ɨnnɨ kuru tʉpiyapai.
23 e foi para o lugar dos mortos. Ali, em tormento, ele viu Abraão de longe, com Lázaro ao seu lado.
24 ‘Papai, Epʉra'an, upɨ' ɨsentu'makɨ! Ʉrasaras enno'kɨ tuna ka' temiyatʉ tʉki'se uyesen amankai' iye'to' pe. Ɨsɨ yau e'ai' a'ne' yau,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ.
24 “O rico gritou: ‘Pai Abraão, tenha compaixão de mim! Mande Lázaro aqui para que molhe a ponta do dedo em água e refresque minha língua. Estou em agonia nestas chamas!’.
25 “‘Mooi, mi'tuyan pe' nurɨne ɨwesi a'tai, pori' pe rɨ ɨuko'mamʉ'pʉ, Ʉrasaras kanan ɨri rɨ moronka pɨ'. Mɨrɨpan e'tane nin si, serɨ yau wakʉ pe rɨ iyesi mɨrɨ, ɨmɨrɨ kanan si ɨsɨ yau.
25 “Abraão, porém, respondeu: ‘Filho, lembre-se de que durante a vida você teve tudo que queria e Lázaro não teve coisa alguma. Agora, ele está aqui sendo consolado, e você está em agonia.
26 Mɨrɨ pona ɨpiya' utɨn poken pʉra e'nɨ serɨ awonsi'kɨ, yaranta uya uwa'kʉ'sa' kon, uya'sanau'nokon iyesi. Ɨnʉ' rɨ utɨ poken pʉra miyarɨ. Mɨrɨ apai nɨrɨ serɨ ya' ɨnʉ' rɨ uyepʉ poken pʉra,’ ta'pʉ iya ipɨ'.
26 Além do mais, há entre nós um grande abismo. Ninguém daqui pode atravessar para o seu lado, e ninguém daí pode atravessar para o nosso’.
27 “Mɨrɨ pɨ' ita'kwarʉka'pʉ ipan pe, ‘Warai yau ken si, Ʉrasaras enno'kɨ ukʉipʉnʉ iwʉ' ta'
27 “Então o rico disse: ‘Por favor, Pai Abraão, pelo menos mande Lázaro à casa de meu pai,
28 5 kaisaron kon uyakon non panamase'na, serɨ ya' to' uyepʉ namai'. Wakʉ pe to' uko'manto' pe, Papa Maimu awɨrɨ,’ ta'pʉ iya.
28 pois tenho cinco irmãos e quero avisá-los para que não terminem neste lugar de tormento’.
29 “Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Moro rɨ Mosi' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, tɨwɨ to' netai, iyawɨrɨ te'to' kon pe,’ ta'pʉ iya ipɨ'.
29 “‘Moisés e os profetas já os avisaram’, respondeu Abraão. ‘Seus irmãos podem ouvir o que eles disseram.’
30 “‘Kane, Papai Epʉra'an, mɨrɨ apurɨ to' uya pʉra rɨ iyesi, serɨ awon kuru nin tɨ, ima'tasa' rʉ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' uya tauro'ka kon a'tai, to' uya kuru rɨ nin apurɨ mɨrɨ tʉmakooi kon apai rɨ nin si to' era'tɨ,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ.
30 “Então o rico disse: ‘Não, Pai Abraão! Mas, se alguém dentre os mortos lhes fosse enviado, eles se arrependeriam!’.
31 “Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Mosi' mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' auro'ka'pʉ Papa uya, to' uya imenukato' pe, mɨrɨ awɨrɨ pʉra to' esi a'tai, uruwai' awon nɨ e'mʉ'sa'kasa' e'tane to' uya nɨrɨ imaimu etato' oton pen nɨ,’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ ipɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'.
31 “Abraão, porém, disse: ‘Se eles não ouvem Moisés e os profetas, não se convencerão, mesmo que alguém ressuscite dos mortos’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.