Lucas 8
Akawaio NT (AKE_BSS) vs ARIB
1 Tʉron nɨ a'tai, Sises utɨpɨtʉ'pʉ tʉron nɨ eke iwa ton pata kaisa rɨ'ne wakʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekama pɨ' iyesi'pʉ. 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton esi'pʉ iya'kɨrɨ.
1 Logo depois disso, andava Jesus de cidade em cidade, e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do reino de Deus; e iam com ele os doze,
2 To' tonpa pe kanan upinin nɨ pɨ' uri'sami'si amʉ' makoi a'kwarʉ yen ton nʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ e'ne' ton nʉ'san Sises nepi'tɨ'san esi'pʉ: Meri, Matara pon, 7 kaisaron kon makoi a'kwarʉ epa'kasa' iyapai rʉ'pʉ;
2 bem como algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual tinham saído sete demônios.
3 mɨrɨ awonsi'kɨ Isowana, Kusa no'pʉ (Kusa esi'pʉ Era' esen o'non pe), mɨrɨ tʉpo Susana; mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ tʉron kon esi'pʉ. Pʉsamoro uri'sami'si amʉ' esi'pʉ mɨrɨ Sises pokon pika'tɨ pɨ' to' e'to' i'se ke rɨ tiwano' kon pe te'sen apai.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes, Susana, e muitas outras que os serviam com os seus bens.
4 Tu'ke kuru rɨ anpisin pe rɨ ka'pon amʉ' amʉra koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' uyee'pʉ Sises piya' ɨse'ma'pʉ pe'ne rɨ eke iwa ton pata ton apai'ne, serɨ panton ekama'pʉ iya:
4 Ora, ajuntando-se uma grande multidão, e vindo ter com ele gente de todas as cidades, disse Jesus por parábola:
5 “Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. Ipa'karaka iya koro'tau, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ asanta ta'. Mɨrɨpan ka'pon amʉ' usarɨ uya iwasa'kapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ɨku'pʉ toron amʉ' uya.
5 Saiu o semeador a semear a sua semente. E quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pona. Iya'ta koro'tau, iyaipʉtapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra tuna eporo iya pʉra iyesi wenai.
6 Outra caiu sobre pedra; e, nascida, secou-se porque não havia umidade.
7 Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta', mɨrɨpan a'ta'pʉ ipokon pe, mɨrɨpan uya ɨwɨtanʉkʉ'pʉ.
7 E outra caiu no meio dos espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ wakʉ non ya'. Mɨrɨpan a'ta'pʉ, iyepeta'pʉ. Iyepeta'pʉ eke pe rɨ, 100 kaisa rɨ ite'kwa e'to' airɨ inpɨmɨ'pʉ entai rɨ,” ta'pʉ iya. Serɨ ta'pʉ iya a'tai, ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Kʉrɨ tʉpana ke na'ne' etato' ike, tɨwɨ netai!” ta'pʉ iya.
8 Mas outra caiu em boa terra; e, nascida, produziu fruto, cem por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ panton esi tukai'.
9 Perguntaram-lhe então seus discípulos o que significava essa parábola.
10 Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ ama'aino Papa e'to' esa' wannɨ pe i'tu kon pa ɨyena'nokon itʉsa', e'tane tʉron kon pana ya' panton yai usaurokʉ, ‘Enei'ma rɨ to' uya ene pʉra iye'to' pe; etai'ma rɨ to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iye'to' pe.’
10 Respondeu ele: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros se fala por parábolas; para que vendo, não vejam, e ouvindo, não entendam.
11 “Se nin si ta iya e'kwa pe, panton esi mɨrɨ, ite' pe na'ne' mɨrɨ, Papa Maimu.
11 É, pois, esta a parábola: A semente é a palavra de Deus.
12 Kamoro asanta tau na'ne' nan esi Papa Maimu etanin nan. Mɨrɨpan nin si, makoi uyepʉ to' ewan yawon main mo'kai', to' uya apurɨ namai', mɨrɨpan kon epika'tɨ namai'.
12 Os que estão à beira do caminho são os que ouvem; mas logo vem o Diabo e tira-lhe do coração a palavra, para que não suceda que, crendo, sejam salvos.
13 Kamo tɨ' pon kon kamoro main anʉnnin nan pori' pe eta tʉuya'nokon a'tai, e'tane to' mi' pʉra rɨ to' esi. Aka'ne' pe rɨ to' uya apurɨ, e'tane ekamʉn uya teposa' kon a'tai, to' uya inonka.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria; mas estes não têm raiz, apenas crêem por algum tempo, mas na hora da provação se desviam.
14 Ite' tikʉkenan nʉ'ta' ita'po'sa' na'ne' mɨrɨ kamoro etanin nan, e'tane to' uko'mamʉ koro'tau, non eseru uya to' anpokʉma tʉuko'mamʉ kon yau tu'kan pɨ' rɨ to' usenuminka, imaminke' pe te'to' kon pɨ' rɨ, wakʉ pe tʉuko'manto' kon pɨ' rɨ. Mɨrɨpan kon akʉ'pʉ pʉra iyesi.
14 A parte que caiu entre os espinhos são os que ouviram e, indo seu caminho, são sufocados pelos cuidados, riquezas, e deleites desta vida e não dão fruto com perfeição.
15 E'tane si wakʉ non po na'ne' ite' kamoro wakʉ pe te'san, wakʉ itewan ton. Main etanin nan, anʉnnin nan, mɨrɨpan ko'manʉkʉ to' uya epeta.
15 Mas a que caiu em boa terra são os que, ouvindo a palavra com coração reto e bom, a retêm e dão fruto com perseverança.
16 “Ɨnʉ' uya rɨ raan'pu po'tɨ pʉra iyesi onanto' pe tʉuya wai ya' mɨrɨ pe pʉra te'nʉnto' apon o'koi' rɨ itʉrʉ iya. E'tane ru'ku, itapon pona itʉrʉ iya kamo tewonsan uya iweyu ento' pe.
16 Ninguém, pois, acende uma candeia e a cobre com algum vaso, ou a põe debaixo da cama; mas põe-na no velador, para que os que entram vejam a luz.
17 “Mɨrɨ a'tai nin si tɨ, tanporon nɨ usene; ama'ai na'ne' serɨ pe usenpoikato' oton kɨpo'pona.
17 Porque não há coisa encoberta que não haja de manifestar-se, nem coisa secreta que não haja de saber-se e vir à luz.
18 “Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ pe tʉusenuminkai' e'tɨ' etato' auya'nokon pɨ'. Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ; ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itesa' pe tesi tukai' rɨ iye'ku'to',” ta'pʉ Sises uya.
18 Vede, pois, como ouvis; porque a qualquer que tiver lhe será dado, e a qualquer que não tiver, até o que parece ter lhe será tirado.
19 Mɨrɨ a'tai Sises san mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non uyee'pʉ ense'na, e'tane a'ko pe ipiya' to' utɨ poken pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra anpisin esi wenai.
19 Vieram, então, ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele por causa da multidão.
20 Ka'pon uya ipana'tɨ'pʉ, “Asan mɨrɨ awonsi'kɨ ayakon non e'soto'pɨ'sa' man pʉroroi po, ɨyenpai to' esi,” ta'pʉ iya.
20 Foi-lhe dito: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Eikʉ'pʉ iya, “Usan mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non kamoro Papa Maimu eta pɨ' te'san, mɨrɨ awonsi'kɨ ikupʉ pɨ' te'san,” ta'pʉ iya.
21 Ele, porém, lhes respondeu: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus e a observam.
22 Tʉron nɨ a'tai, Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ', “Parau ku'pɨri ratoi pona e'kwɨrɨ'nɨpai'nokon,” ta'pʉ. Mɨrɨpan kon ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ.
22 Ora, aconteceu certo dia que entrou num barco com seus discípulos, e disse-lhes: Passemos à outra margem do lago. E partiram.
23 To' e'kwɨrɨtʉ koro'tau, Sises e'nʉmʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨsɨ pe a'setun uyepʉ parau ku'pɨri ka' uya, to' kanwa rawoirawoima'pʉ to' kuruuka poken.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago; e o barco se enchia de água, de sorte que perigavam.
24 Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, “Uyepuru, uyepuru! Aputan pe man!” tai'ma. Mɨrɨpan upakasa' uya e'se'ne' pe a'setun pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa pɨ', “E'tʉ'nɨkɨ!” ta'pʉ. Mɨrɨpan ton si e'tʉ'nɨ'pʉ, imaimu awɨrɨ.
24 Chegando-se a ele, o despertaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e cessaram, e fez-se bonança.
25 “Nai apurɨto' auya'nokon ike?” ta'pʉ iya tʉpoitorʉ ton pɨ'. Tetʉipɨtʉ kon pe rɨ, tʉusewansiuka kon pe rɨ to' usekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' si pʉse? A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ tuna esereme'nin, mɨrɨpan ton esi imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya.
25 Então lhes perguntou: Onde está a vossa fé? Eles, atemorizados, admiraram-se, dizendo uns aos outros: Quem, pois, é este, que até aos ventos e à água manda, e lhe obedecem?
26 Mɨrɨpan kon si utɨ'pʉ Kerasanono pona serɨ si parau ku'pɨri Kiyarari ratoi pona.
26 Apontaram à terra dos gerasenos, que está defronte da Galiléia.
27 Sises ekanwaka koro'tau, ka'pon, makoi a'kwarʉ yen uya eporo'pʉ pata winɨpai. Inke pʉse rɨ uko'mamʉ'pʉ tʉpon ke pʉra, ɨutɨ tau pʉra rɨ, e'tane uruwai' yau'ne rɨken.
27 Logo que saltou em terra, saiu-lhe ao encontro um homem da cidade, possesso de demônios, que havia muito tempo não vestia roupa, nem morava em casa, mas nos sepulcros.
28 Sises ensa' tʉuya a'tai, ipirorʉmʉ'pʉ eke pe, mɨrɨpan useremuruku'pʉ Sises rau. Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ eke pe, “Ɨ'rɨ pe ukupʉ i'se ɨwesi, Sises, Papa Mumu? Apʉne, ukota'makapʉi!” ta'pʉ iya.
28 Quando ele viu a Jesus, gritou, prostrou-se diante dele, e com grande voz exclamou: Que tenho eu contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Rogo-te que não me atormentes.
29 Serɨ ta'pʉ iya, apʉne pʉra Sises uya epa'kakɨ iyapai taka'sa' pɨ' tʉpɨ'. Sises uya eporo rawɨrɨ, inke rɨ sa'ne makoi a'kwarʉuya a'sisa' ko'manʉ'sa' esi'pʉ. To' uya rɨ temiyatʉ, ti'ta rɨ auronpɨ'sa' e'tane i'sen ke, tʉpa'simanin ke rɨ te'tane, i'kɨrɨpɨtʉ'pʉ iya rɨ, mɨrɨpan apɨtʉ'pʉ makoi a'kwarʉ ton uya tʉ'kena'pɨ ya'.
29 Porque Jesus ordenara ao espírito imundo que saísse do homem. Pois já havia muito tempo que se apoderara dele; e guardavam-no preso com grilhões e cadeias; mas ele, quebrando as prisões, era impelido pelo demônio para os desertos.
30 Sises uya si ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' ɨyese'?” ta'pʉ iya. “Anpisin,” ta'pʉ iya ipɨ', apʉne pʉra anpisin yen pe rɨ tesi pɨ'.
30 Perguntou-lhe Jesus: Qual é o teu nome? Respondeu ele: Legião; porque tinham entrado nele muitos demônios.
31 Mɨrɨpan a'tai, ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ'pʉ to' uya, “Ina kʉsennokoi ta'mu kenan pen nɨ ya'!” ta'pʉ to' uya.
31 E rogavam-lhe que não os mandasse para o abismo.
32 Tu'kan kon peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po a'ko pe rɨ. Makoi a'kwarʉ ton uya Sises pawana'tɨ'pʉ tenno'to' kon pe iya peiruku amʉ' ya'. “Ewai',” ta'pʉ iya to' pɨ'.
32 Ora, andava ali pastando no monte uma grande manada de porcos; rogaram-lhe, pois que lhes permitisse entrar neles, e lho permitiu.
33 Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ si peiruku amʉ' ya' ɨsentɨi'. Mɨrɨpan kon si e'tʉrʉ'kwa'pʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan kon aputa'pʉ.
33 E tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos; e a manada precipitou-se pelo despenhadeiro no lago, e afogou-se.
34 To' esanon uya serɨ ensa' a'tai, to' utɨ'pʉ pata pona ekare'tɨse'na siya rɨ pata kaisarɨ rɨ.
34 Quando os pastores viram o que acontecera, fugiram, e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Ka'pon amʉ' uyee'pʉ iye'ku'sa' rʉ'pʉ ense'na. To' uye'sa' a'tai Sises piya', to' uya kʉrɨ rɨ ka'pon eporo'pʉ, makoi a'kwarʉ enpʉ'pʉ. Sises piyau iyereutasa' esi'pʉ iyepontɨsa', wakʉ pe nin si iya'kwarʉ, mɨrɨpan pɨ' to' enari'nʉmʉ'pʉ.
35 Saíram, pois, a ver o que tinha acontecido, e foram ter com Jesus, a cujos pés acharam sentado, vestido e em perfeito juízo, o homem de quem havia saído os demônios; e se atemorizaram.
36 Kamoro ennin nʉ'san uya ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', “Makoi a'kwarʉ yen pe te'sen epi'tɨ'pʉ Sises uya,” tukai'.
36 Os que tinham visto aquilo contaram-lhes como fora curado o endemoninhado.
37 Mɨrɨ a'tai, tanporo Kerasa nono pon kon uya Sises ennoko'pʉ tʉpiyapai'nokon, apʉne pʉra enari'ke' pe tenasa' kon pɨ'. Mɨrɨpan ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ.
37 Então todo o povo da região dos gerasenos rogou-lhe que se retirasse deles; porque estavam possuídos de grande medo. Pelo que ele entrou no barco, e voltou.
38 Itɨ koro'tau, kʉrɨ rɨ ka'pon uya Sises pawana'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ tʉutɨto' pe, e'tane Sises uya ta'pʉ,
38 Pedia-lhe, porém, o homem de quem haviam saído os demônios que o deixasse estar com ele; mas Jesus o despediu, dizendo:
39 “Ɨtunta' apata'se' ya' Papa nʉkupʉ'pʉ ɨpɨ' ekamata ɨtonpa ton pana ya',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan si utɨ'pʉ mɨrɨ, Sises nʉkupʉ'pʉ tʉpɨ' ekamase'na mɨ awɨrɨ rɨ.
39 Volta para tua casa, e conta tudo quanto Deus te fez. E ele se retirou, publicando por toda a cidade tudo quanto Jesus lhe fizera.
40 Sises enna'posa' a'tai, anpisin ka'pon amʉ' epori'ma'pʉ ipɨ'. Iyenna'po enupɨkɨrɨ te'sa' kon pɨ'.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu; porque todos o estavam esperando.
41 Mɨrɨ a'tai si, ka'pon Isairas itese', Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' epuru pe te'sen uyee'pʉ Sises piya'. Mɨrɨpan useremuruku'pʉ Sises pʉta piyau inama tʉuya ekamanin pe, ipawana'tɨ'pʉ iya tiwʉ' ta' iye'to' pe,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga; e prostrando-se aos pés de Jesus, rogava-lhe que fosse a sua casa;
42 apʉne pʉra tikin nan nʉ'kwɨ tensi 12 kaisaron iwʉipiyaai erikʉ pɨ'. Sises utɨ koro'tau Isairas iwʉ' winɨkʉi', anpisin ka'pon amʉ' uya iwontɨ'pʉ, i'ta pata'se' pʉra rɨ.
42 porque tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Enquanto, pois, ele ia, apertavam-no as multidões.
43 Mɨrɨpan kon koro'tau, uri'san esi'pʉ mʉn pɨ' tʉutɨsen, iko'mansa' 12 kaisa rɨ wʉipiya mɨrɨ pɨ', e'tane ɨnʉ' uya epi'tɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ.
43 E certa mulher, que tinha uma hemorragia havia doze anos {e gastara com os médicos todos os seus haveres} e por ninguém pudera ser curada,
44 Mɨrɨpan uyee'pʉ Sises a'poi winɨ ipon e'pi pɨ' a'pɨ'se'na. Mɨrɨ a'tai rɨ, imʉnʉ utɨ ereuta'pʉ.
44 chegando-se por detrás, tocou-lhe a orla do manto, e imediatamente cessou a sua hemorragia.
45 “Ɨnʉ' uya'pɨtʉi?” ta'pʉ Sises uya. Ka'pon amʉ' e'wapu'tɨ pɨ', Pi'ta uya ta'pʉ, “Uyepuru, anpisin nɨ ne' ka'pon amʉ' aya'pɨ'pɨtʉ pɨ' ko,” ta'pʉ iya.
45 Perguntou Jesus: Quem é que me tocou? Como todos negassem, disse-lhe Pedro: Mestre, as multidões te apertam e te oprimem.
46 E'tane Sises uya ta'pʉ, “Ka'pon uya kuru sa'ne uya'pɨ'sa' i'tu uya, meruntɨ epa'kasa' pɨ' upiyapai,” ta'pʉ.
46 Mas disse Jesus: Alguém me tocou; pois percebi que de mim saiu poder.
47 Kʉrɨ rɨ si uri'san uya ti'tusa' iya i'tusa' a'tai, iyee'pʉ ɨsi'nʉkʉi'ma rɨ, mɨrɨpan tetʉipɨtʉ pe rɨ iseremuruku'pʉ Sises pʉta piyau. Tu'kan kon koro'tau, isekama'pʉ, mɨrɨ wenai, “Aya'pɨ'sa' uya tukai', mɨrɨpan usepi'tɨsa',” ta'pʉ iya.
47 Então, vendo a mulher que não passara despercebida, aproximou-se tremendo e, prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como fora imediatamente curada.
48 Mɨrɨpan pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ma'non, Papa apurɨ auya uya rɨ ɨyepi'tɨsa' man. Enta tʉusewankamai' pʉra,” ta'pʉ iya.
48 Disse-lhe ele: Filha, a tua fé te salvou; vai-te em paz.
49 Sises usaurokʉ koro'tau, ka'pon uyee'pʉ, Isairas iwʉ' tapai, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Tɨwɨ nesii ti'sa kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ iya.
49 Enquanto ainda falava, veio alguém da casa do chefe da sinagoga dizendo: A tua filha já está morta; não incomodes mais o Mestre.
50 Serɨ eta tʉuya a'tai, Sises uya ta'pʉ Isairas pɨ', “Kɨsewankamai. Uyapurɨkɨ rɨken, mɨrɨ a'tai Papa uya ito'panʉkʉ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya.
50 Jesus, porém, ouvindo-o, respondeu-lhe: Não temas: crê somente, e será salva.
51 Isairas iwʉ' ta' tʉuye'sa' a'tai, ɨnʉ' rɨ ewomʉ i'se pʉra iyesi'pʉ ta'kɨrɨ, Pi'ta, Isens, mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan nɨken mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ rɨ si mʉre sanon.
51 Tendo chegado à casa, a ninguém deixou entrar com ele, senão a Pedro, João, Tiago, e o pai e a mãe da menina.
52 Mɨrɨ koro'tau, tanporo ka'pon amʉ' ukaramʉ esi'pʉ tʉuta'kwarʉkai' iwenai. “E'pana e'tɨ'. Iyeri'sa' pen mɨrɨ, e'tane iye'nʉmʉ rɨ nin,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
52 E todos choravam e pranteavam; ele, porém, disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 To' uta'kɨrɨ'pʉ ipɨ', iyeri'sa' tukai' i'tu tʉuya'nokon pɨ'.
53 E riam-se dele, sabendo que ela estava morta.
54 Mɨrɨpan iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ, itemiyatʉ pɨ' nin si ta'sii', “Uri'san mʉre, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya mɨrɨ.
54 Então ele, tomando-lhe a mão, exclamou: Menina, levanta-te.
55 Ita'kwarʉ si uyee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. Mɨrɨpan Sises uya to' pɨ' ta'pʉ, “Ewe'tɨ',” ta'pʉ iya.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e Jesus mandou que lhe desse de comer.
56 Mɨrɨpan pɨ' isanon usewansiuka'pʉ, e'tane si tɨ, “Kʉsekamatʉu ɨnʉ' pana ya' rɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'.
56 E seus pais ficaram maravilhados; e ele mandou-lhes que a ninguém contassem o que havia sucedido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.