Atos 27
Akawaio NT (AKE_BSS) vs NVT
1 Ina utɨto' pe I'tari pona tukai' iye'ku'sa' pe iyesi'pʉ a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon a'sisa' kon nonka'pʉ to' uya soisa amʉ' epuru, Isuriyas itese' ena', “tamʉ' tawon kon Sisa Soisaai Amʉ',” tato' kon.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Kanau epotorʉ'pʉ ya' ina ekanwa'tɨ'pʉ pata Atʉrami'tiyan, Eisa awon apai. Kanau tʉutɨsen pe te'sen ereutapɨtʉ'pʉ Eisa awo'nan tʉron nɨ ton nɨ pata ton yau. Aresta'kos, Sises apurɨnin Tesaroni'ka winon esi'pʉ ina tonpa pe, Ma'sitoniya apaino.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Mɨrɨ ema'sa' yau, Saitan pata eporo'pʉ ina uya. Mɨrɨ yau, Isuriyas uya Paarʉ auro'ka'pʉ mannʉ' pe te'se, tʉtonpa ton ense'na itɨto' pe inonka'pʉ iya, i'se rɨ iye'to' ke to' uya ipika'tɨto' pe.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Mɨrɨ apai, ina kanan utɨ'pʉ parau po Sai'pʉras opa'wʉ pata winɨkʉi', mɨrɨ airɨ tʉtʉi pe iyesi pɨ', apʉne pʉra pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ ina winɨkʉi'.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Parau po Siri'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Panperiya poro iwa rɨ ina e'kwɨrɨtʉ'pʉ. Ina uya Maira eporo'pʉ Iri'siya awon.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru uya Arisantiriya pata apai kanau uye'sa' eta'pʉ. Utɨn pɨ' iyesi'pʉ I'tari winɨkʉi', mɨrɨpan ya' ina kanwa'tɨ'pʉ iya.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Inke rɨ wʉi tenno'pɨ'se tɨnɨn pɨ' kuru ina utɨ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Kʉnitas eporo i'se ina usi'tu'pʉ, e'tane pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ; mɨrɨ wenai, to'sa rɨ kanau utɨ'pʉ pen ina utɨto' ya'. Kʉri' opa'wʉ winɨkʉi' ina utɨ'pʉ, apʉne pʉra a'setun pʉra mɨrɨ poro iyesi pɨ', Sarʉmone nono utɨsa' parau ka' woi.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Mɨrɨ apai, ina utama'pʉ sa'man yau, pana' pe rɨ a'setun esi koro'tau. Mɨrɨ tʉpo, ina uyee'pʉ Wakʉ Peya' tato' ya', a'ko pe pata Raseya piya' rɨ.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Oko pe ina esi emapu'tɨ'pʉ ɨsɨ pe a'setun esi uya. Serɨ a'tai'ne rɨ Esuwerʉ amʉ' useruma weyu pata'pʉ peiyesi'pʉ. Mɨrɨ wenai, Paarʉ uya to' auro'ka'pʉ:
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 “Utonpa ton, ɨsɨ yau kuru e'nɨ tukai' senyai'. A'setun uya kanau, apuru, urɨ'nokon nɨ nɨrɨ ma'tanʉkʉ poken iyesi,” ta'pʉ iya.
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 E'tane Paarʉ usauro'to' uya soisa amʉ' epuru ewankama'pʉ pen. “Kanau anin mɨrɨ awonsi'kɨ kanau esa' uya auro'kan nɨto' awɨrɨ, utɨnpai'nokon,” ta'pʉ iya.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Kanau ereutato' pata esi'pʉ wakʉ pe iyau e'nɨ poken pʉra, komi' pe pata e'to' weyu e'seposa' a'tai, tu'kan kon uya, “Miyarɨ rɨ utɨnpai'nokon nɨ,” ta'pʉ. Pini'kʉs itese' pata Kʉri' pon eporo tʉuya'nokon tukai' to' esi'pʉ, mɨrɨ yau komi' pe pata e'to' weyu enno'to' pe tʉuya'nokon. Serɨ Kʉri' pata esi'pʉ mɨrɨ asa'ron winɨpai ɨsi'ratoi pe kanau ereutapɨ'to' pata'se' pe.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Mararon A'setun e'sara'tɨsa' a'tai uye'nɨ pɨ', i'se te'ton kon uya teposa' kon pe to' uya ekama'pʉ. Mɨrɨ a'tai, wa'ka pun kanau ku'nin peten anʉmʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Kʉri' ka'ta poro.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Inke kuru iye'sa' koro'tau pʉra rɨ, pana'pan a'setun, kuranau warai uyee'pʉ opa'wʉ pata winɨpai kanau wɨse'na, Wʉi Enu Enuku Enwo'netʉ Winon A'setun tukai' tesa'sen.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Kanau wɨnɨ'pʉ iya pana' pe, miyarɨ rɨ itɨto' pʉra rɨ iye'to' temapu'tɨi'. Mɨrɨ pɨ', a'setun uya kanau epotorʉ'pʉ ato' pe ina uya inonka'pʉ.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Mɨrɨ yau, wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi' aiko Kauta opa'wʉri awɨrɨ ina utɨ'pʉ, a'setun pʉra mɨrɨ awɨrɨ iyesi wenai. Epika'tɨn nɨto' kanwa kupʉ poken pʉra iyesi pɨ'. Mɨrɨ wenai, ina uya anʉmʉ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ ya'.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Kanau anʉmʉ tʉpo, to' uya si'na' ke ewa'tɨ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ pona. Enari'ke' to' esi'pʉ ta'muna kon Sɨritis wɨ'sɨpu pona tukai'. Kanau anin kareku nu'tɨ'pʉ to' uya, tɨnɨn pɨ' itɨto' pe.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Miyarɨ rɨ pana' pe a'setun esi'pʉ uye'nɨ pɨ'. Mɨrɨ ema'sa' yau, kanau pʉro'po te'sen ka'pon amʉ' apuruui ton ma'kɨrɨ'pʉ to' uya.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Itosorʉwano wʉi a'tai, kanau apuruui amʉ' ma'kɨrɨ'pʉ to' uya kanau yapai asi'ono pe parɨ kanau e'to' pe.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Inke kuru ewarupɨ pe pata esi'pʉ; wʉi enu e'wei'tɨ pʉra, sirikɨ amʉ' nɨrɨ usene pʉra, apʉne pʉra a'setun nɨ esi wenai uye'nɨ pɨ'. Inke rʉ'kwɨ rɨ wakʉ pɨ' te'ku'pɨtʉ kon tʉpo, ina e'nonka'pʉ.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Inke ina enta'nasa' pʉra ina uko'mansa' koro'tau, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ to' pɨ' tase'na, “Utonpa ton, kanyauro'katantʉune' utɨnpai'nokon pʉra Kʉri' pata apai ukataine' tetai' pʉra ɨwesi'pʉ kon. Epika'tɨn nɨ nesii'no, apuru ton nɨ uma'ta pʉra nesii'no.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 E'tane serɨ pe ɨpɨ'nokon ta uya pana' pe aya'kwarʉ kon nesii, apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ uma'ta pe pʉra iyesi. Kanau rɨken uma'tato' oton.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Nesiine' ewarupɨ nau, Papa, urɨ na'ne' itiwano' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ pe e'tʉrawasomayai'ne' inserʉʉi e'mʉ'sa'ka'pʉ upiyau.
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 ‘Kenari'nʉmʉi Paarʉ! Me'mʉ'sa'kai' rɨ, ɨyekama'popɨ'to' Sisa uya yau. Papa uya nɨrɨ tʉusentu'ma wenai kamoro kanau yau iye'sa' kon aya'kɨrɨ pika'tɨsa' mɨrɨ.’
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Mɨrɨ wenai utonpa ton, kenari'nʉntʉu! Papa apurɨto' uya esi pɨ' iye'kupʉ rɨ inserʉ nekama'pʉ awɨrɨ. Mɨrɨ kasa kuru inserʉ uya uyauro'ka'pʉ mɨrɨ.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Mɨrɨ e'tane rɨ, a'munan pe man opa'wʉ tonpa ton pona rɨ; kanau rɨ uta'morʉka,” ta'pʉ iya.
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 14 kaisaron wʉi yau, parau Atʉriyati' po utɨn pɨ' ina e'tane, anomʉra' kanau anin nan uya a'mun pata eporo tukai' i'tu'pʉ.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Mɨrɨ a'tai, i'tuto' si'na' ton ennasikapɨtʉ'pʉ to' uya. Mɨrɨ a'tai, to' uya eporo'pʉ 120 pi' i'nau iyesi tukai'. Emennʉ'pʉ iwa to' uya kanan i'tukaa'pʉ; 90 pi' i'nau iyesi tukai' kanan to' uya eporo'pʉ.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Tɨ' pona sipa'sipa uya ina arɨ tukai' to' enari'nʉmʉ'pʉ. 4 kaisaron ton wa'ka pun kanau ku'nin peten eno'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon enurikʉ'pʉ pata emakʉ i'se.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Tapʉrʉnto' kon pe kanau anin nan uya epika'tɨn nɨto' kanwa nu'tɨ'pʉ tuna ka', kanau a'sinin ton nu'tɨ tʉuya'nokon pe itese'.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Mɨrɨ a'tai, Paarʉ uya ta'pʉ soisa amʉ' epuru pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' pɨ' rɨ, “Pʉsamo kanau yau te'tʉrawasomasan esi a'tai rɨken kanau yau, ɨyepika'tɨto' oton kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya.
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Mɨrɨ pɨ', soisa amʉ' uya si'na' ton akʉ'pɨtʉ'pʉ tuna ka' epika'tɨn nɨto' kanwa uta'mo'kato' pe.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Pata emakʉ rawɨrɨ rɨ, tanporo to' enta'nato' pe ta'pʉ Paarʉ uya. “14 kaisa rɨ wʉi ɨwe'sa' kon sa'man yau tenta'nai' pʉra,” ta'pʉ Paarʉ uya.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 “Serɨ pe si enta'natɨ' ta uya ɨpɨ'nokon, nurɨne ɨwesi kon pa. Ɨnʉ' uya rɨ tikin nɨ rɨ ti'pai i'po' eno'mato' oton pen mɨrɨ,” ta'pʉ iya.
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Serɨ ta'pʉ tʉuya tʉpo, tʉyu anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan pɨ' iyenta'na'pʉ tanporon kon enu airɨ.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Tanporon kon pori'ma'pʉ iya, mɨrɨpan kon nɨrɨ enta'na'pʉ.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Tanporo 276 kaisa rɨina esi'pʉ kanau yau.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Tanporo i'se te'to' kon pe tenta'na kon tʉpo, to' uya a'nai', wi' tato' tʉnarɨnʉ kon ma'kɨrɨ'pʉ parau ka' asi'ono pe kanau enato' pe.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Pata ema'sa' a'tai, a'mun pata eposa' tʉuya'nokon to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane ikupai yau ite'pi ene'pʉ to' uya. Miyarɨ rɨ kanau arɨ pɨ' to' e'ku'sa' pe iyesi a'tai, iyereuta nesii'no a'mun pona.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Wa'ka pun kanau ku'nin peten ewa ton akʉ'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan nonka'pʉ to' uya parau ka'. Mɨrɨ a'tai'ne rɨ, kanau a'sito' ike ewa ton amʉ' eukapɨtʉ'pʉ to' uya. Mɨrɨ tʉpo, iputu pon kanau anin kareku i'mʉ'sa'ka'pʉ to' uya, a'setun uya tato' kon pe parau ka'ta pona.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 E'tane kanau putu a'muna'pʉ. Mɨrɨ apai, iye'wʉrʉuka'pʉ pen, pana' pe sipa'sipa e'wɨpɨtʉ uya iyaure i'kwɨtʉ'pʉ ipʉra.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Soisa amʉ' e'kupʉ'pʉ a'sisa' kon wɨnɨ pɨ' tʉupɨnʉnse to' apʉrʉmʉ namai',
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 e'tane soisa amʉ' epuru esi'pʉ Paarʉ ɨnpika'tɨpai, mɨrɨpan nɨrɨ esi'pʉ a'sisa' kon wɨnɨ soisa amʉ' uya i'se pʉra, mɨrɨ pɨ' to' ereutanʉkʉ'pʉ iya. Kamoro tʉupɨnʉnsan pɨ', “Ainʉntɨ' tuna ka' ɨupɨnʉmʉ kon pa a'mun pona,” ta'pʉ soisa amʉ' epuru uya.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 To' tonpa ton nin si utɨto' pe to' pɨkɨrɨ iye'kwɨ'pɨ'sa' ton paranka pɨ' tʉuta'sipɨ'se, serɨ ta itepuru uya awɨrɨ ina e'sa' wenai, a'mun eporo'pʉ ina uya wakʉ pe rɨ.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.