Mateus 13
Ri utzilaj tzij re ri kanimajawal Jesucristo (ACR_TNT) vs NVI
1 Chupa laꞌ la kꞌij, ri Jesús xel bi pa ri ja y xeꞌtzꞌula chuchiꞌ ri mar.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Y uqꞌuiyal winak cꞌut xemolotaj chiriꞌ pa cꞌo wi Rire. Ruma laꞌ, ri Jesús xoc chupa jun barco, xtzꞌuyiꞌ chupa y conoje ri winak xecanaj can chuchiꞌ ri mar.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 Yey Rire xujek uyaꞌic uqꞌuiyal cꞌutunic chiquiwach rucꞌ tak cꞌambal naꞌoj, jewaꞌ xubiꞌij chique: «Jun awanel xel bi chaꞌ queꞌawanok.
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 Ecꞌuchiriꞌ catajin che ujopopexic rijaꞌ,cꞌo xtzak can chuchiꞌ ri be. Xecꞌun cꞌu lo tzꞌiquin y xoꞌlquitija bi.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 »Cꞌo ijaꞌ xtzak can pa tak abaj; yey ruma na jinta uqꞌuiyal ulew chuxeꞌ, xel tan lo rijaꞌ.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Ecꞌuchiriꞌ xel lo ri kꞌij, xcꞌatic; yey ruma na jinta ratzꞌayak, xchakijic.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 »Cꞌo ijaꞌ xtzak can pa tak qꞌuix. Ecꞌu ri qꞌuix xqꞌuiyic yey rijaꞌ xjikꞌ can chuxeꞌ.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 »Noꞌj cꞌo ijaꞌ xtzak can pa chomilaj ulew. Ecꞌu riꞌ waꞌ lic xuꞌan rekaꞌn. Cꞌo ne jujun rakan xuya jun ciento, cꞌo jujun chic xuya sesenta y cꞌo xuya treinta.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 China cꞌu ri cꞌo utanibal che utayic, ¡chuta cꞌu riꞌ!» xchaꞌ.
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Ecꞌu rutijoꞌn xekib rucꞌ ri Jesús y xquitzꞌonoj che: —¿Suꞌbe cacꞌutun la chiquiwach ri winak rucꞌ tak cꞌambal naꞌoj? —xechaꞌ.
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Ri Jesús xucꞌul uwach: —Chiwe riꞌix yaꞌtalic cakꞌalajisax runaꞌoj ri Dios chwi rutakanic petinak chilaꞌ chicaj; noꞌj chique tak ri winak, na yaꞌtal taj.
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ma china ri cꞌo umajom chic, riꞌ cayaꞌtaj ne che chaꞌ más cꞌo cumajo. Noꞌj china ri na jinta cꞌo umajom, camaj ne che ri cuchꞌobo umajom chic.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ruma laꞌ quinchꞌaꞌt cucꞌ rique xa rucꞌ tak cꞌambal naꞌoj. Ma tob rique quetzuꞌnic, e junam rucꞌ na quetzuꞌn taj; tob quetanic, e junam rucꞌ na quetan taj y e riꞌ na jinta cꞌo caquimaj usucꞌ.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Ma ri quicꞌulumam rique e cuꞌana pachaꞌ rubiꞌim can ri Dios ruma ri kꞌalajisanel Isaías:
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 xchaꞌ.
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 »Noꞌj riꞌix lic nim ikꞌij iwalaxic, ma ri Dios cuya chiwe quiwilo y quita janipa ri cuꞌan Rire wuma riꞌin.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Pakatzij wi cambiꞌij chiwe: Ojertan uqꞌuiyal kꞌalajisanelab y ticawex jusucꞌ quibinic quisilabic lic xcaj caquil bi janipa ri quiwil riꞌix woꞌora; pero na xquimaj ta chi rilic bi. Lic xcaj caquita bi janipa ri quita riꞌix woꞌora, pero na xquimaj ta chi utayic bi.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 »Chita cꞌut saꞌ queꞌelawi ri cꞌambal naꞌoj puwi ri awanel.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Rijaꞌ xtzak can chuchiꞌ ri be, e pachaꞌ ri ticawex quetaw re ri chꞌaꞌtem chwi rutakanic ri Dios yey na caquimaj ta usucꞌ. Cacꞌun cꞌu lo ritzel winak y caresaj bi ri chꞌaꞌtem xtiquiꞌ pa canimaꞌ.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 »Rijaꞌ xtzak can pa tak abaj, e pachaꞌ ri ticawex caquita Ruchꞌaꞌtem ri Dios y caquicoj rucꞌ quiꞌcotemal.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Pero ruma na e tiquil ta chi utz, na quecowin taj. Ma echiriꞌ cacꞌun lo cꞌambal quipa o queternabex rucꞌ cꞌax ruma quicꞌulum Ruchꞌaꞌtem ri Dios, quepajtaj cꞌu riꞌ.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 »Rijaꞌ xtzak can pa tak qꞌuix e pachaꞌ ri ticawex caquita Ruchꞌaꞌtem ri Dios. Pero rubis quicꞌuꞌx chwi tak ri cajawax chique, rucꞌ ri socosoꞌnic re tak ri beyomalil, cusachisaj uwach Ruchꞌaꞌtem ri Dios cꞌo pa canimaꞌ. Ruma cꞌu riꞌ, na jinta cꞌana quijikꞌobalil quilitaj che ri quibinic.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 »Noꞌj rijaꞌ xtzak can pa chomilaj ulew e pachaꞌ ri ticawex caquita Ruchꞌaꞌtem ri Dios, lic caquimaj usucꞌ y lic cꞌo cꞌu quijikꞌobalil quilitaj che ri quibinic. E jelaꞌ pachaꞌ rijaꞌ lic xuꞌan rekaꞌn; cꞌo ne jujun rakan xuya jun ciento, cꞌo jujun chic xuya sesenta y cꞌo xuya treinta —xcha ri Jesús.
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 Ri Jesús xutzijoj tanchi jun cꞌambal naꞌoj chique: «Ri cuꞌana pa rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e jelaꞌ pachaꞌ ri xuꞌano echiriꞌ jun achi xutic chomilaj ijaꞌ trigo chwa ri rulew.
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Ecꞌuchiriꞌ quewar conoje ri ticawex, xopon jun achi tzel caril ri rajaw rulew; xeꞌlakꞌay cꞌu riꞌ xutic can rakꞌes cizaña chuxoꞌl ri trigoy xeꞌec cꞌut.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 Xel cꞌu lo ri trigo y echiriꞌ xpokꞌic, xkꞌalajin rakꞌes cꞌo chupa.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Ecꞌu ri aj chaquib xeꞌquibiꞌij che ri rajaw ri ticoꞌn: “Kajawal, we chomilaj ijaꞌ xeꞌtica la chwa rulew la, ¿pachawi cꞌu riꞌ xpe wi rakꞌes xel lo chupa?”
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 »Yey ri rajaw ri ticoꞌn xubiꞌij chique: “Cꞌo junok laꞌ tzel quinrilo xoluꞌtica chupa.” Xquibiꞌij cꞌu ri raj chaquib che: “We caꞌaj la, queꞌkamichꞌa ronoje rakꞌes chupa.”
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 »Ecꞌu ri rajaw ri ticoꞌn xubiꞌij chique: “Na quiꞌmichꞌa taj; ma we ximichꞌ rakꞌes, cꞌaxtaj quimichꞌ ri trigo rucꞌ.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Chiyaꞌa luwar cheqꞌuiy na junam, copon na rukꞌijol ri molonic. Ma cꞌa e chiriꞌ quebenutak ri waj chac chaꞌ caquimol na rakꞌes nabe, caquiꞌan chiyataꞌj y caquixim upa re caporoxic. Tecꞌuchiriꞌ, caquimol ri trigo y queꞌquiyaꞌa pa cacꞌoliꞌ wi ri trigo weꞌin”» xchaꞌ.
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 Ri Jesús xutzijoj tanchi jun cꞌambal naꞌoj chique: «Rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e pachaꞌ juna ijaꞌ re moxtasa xutic jun achi chwa ri rulew.
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Pakatzij wi, laꞌ liꞌjaꞌ e más chꞌutiꞌn chwa tak rijaꞌ; noꞌj we xqꞌuiyic, más canimar chwa tak rakꞌes y cuꞌana pachaꞌ jun cheꞌ. Quecꞌun ne ri tzꞌiquin quexiqꞌuicꞌ che ruwa caj y caquiꞌan quisoc puwi tak rukꞌab» xchaꞌ.
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 Ri Jesús xutzijoj wa jun chic cꞌambal naꞌoj chique: «Rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e pachaꞌ ri levadura. Ma echiriꞌ juna ixok cuꞌan pam, cucꞌam jubikꞌ levadura y cutuc chuxoꞌlibal oxib pajbal harina; yey ri levadura cusipowirisaj upa ronoje ri kꞌor»xchaꞌ.
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 Ri Jesús xucꞌut ronoje waꞌ chique ri winak rucꞌ tak cꞌambal naꞌoj y na jinta cꞌo xucꞌutu we na rucꞌ ta cꞌambal naꞌoj xuꞌano.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 E xuꞌan waꞌ chaꞌ e cuꞌana rubiꞌim can ri jun kꞌalajisanel echiriꞌ xutzꞌibaj:xchaꞌ.
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Ecꞌuchiriꞌ, ri Jesús xebuchꞌaꞌbej can ri winak y xoc bi pa ja. Xekib cꞌu rutijoꞌn rucꞌ y xquitzꞌonoj che: —Kajawal, kꞌalajisaj la chike saꞌ queꞌelawi ri cꞌambal naꞌoj puwi rakꞌes cizaña —xechaꞌ.
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 Ecꞌu ri Jesús xucꞌul uwach: —Rachi caticow re ri chomilaj ijaꞌ e Ralaxel Chiquixoꞌl Ticawex.
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Rulew pa catic wi ri ticoꞌn e ruwachulew. Ri chomilaj ijaꞌ e tak ri ticawex e cꞌo chupa rutakanic ri Dios. Rijaꞌ re rakꞌes cizaña e tak ri ticawex eteran chirij ritzel winak.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Ri jun itzel ucꞌuꞌx xutic rakꞌes e ritzel winak. Ri molonic e ri qꞌuisbal re ruwachulew, yey ri queꞌanaw re ri molonic e ri ángeles.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 »Jecꞌulaꞌ pachaꞌ ri caꞌan che rakꞌes cizaña, camolic y caporox pa akꞌ, jelaꞌ ri cuꞌana che ri qꞌuisbal re ruwachulew.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 Ralaxel Chiquixoꞌl Ticawex quebutak bi ru ángeles chaꞌ quequimolo y quequesaj chupa rutakanic conoje ri equiminom jujun chic pa mac y ri caquiꞌan ri na utz taj.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Quebequicꞌak bi pa ri orna cajomow akꞌ chupa; chiriꞌ cꞌu riꞌ quebokꞌ wi y cakichꞌichꞌ ruwi queꞌ.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Noꞌj ri jusucꞌ quibinic quisilabic e jelaꞌ pachaꞌ ri kꞌij quewon chilaꞌ pa catakan wi ri quikaw Dios. China cꞌu ri cꞌo utanibal che utayic, ¡chuta cꞌu riꞌ! —xchaꞌ.
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 «Rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e pachaꞌ jun beyomalil ewatal can chupa juna ulew. Cꞌo cꞌu jun achi queꞌtzak lo puwiꞌ y carewaj tanchi canok. Queꞌec cꞌu chirocho y cuꞌcꞌayij ronoje rubitak re; tecꞌuchiriꞌ, culokꞌ ri ulew pa cꞌo wi ri beyomalil.
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 »Rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e pachaꞌ ri cuꞌan juna aj cꞌay cutzucuj tak chomilaj abaj perla.
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ecꞌuchiriꞌ curik juna chomilaj perla lic qꞌui rajil, queꞌec y cuꞌcꞌayij ronoje rubitak re; tecꞌuchiriꞌ, culokꞌ ri chomilaj abaj perla.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 »Ri cuꞌan chupa rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj e pachaꞌ ri cuꞌano echiriꞌ cacꞌak bi juna atarraya pa ri mar chaꞌ quebuꞌchapa lo uqꞌuiyal quiwach tak car.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 »Echiriꞌ nojinak chi ri atarraya che car, raj chapal car caquesaj lo chuchiꞌ ri mar, quetzꞌuyiꞌ cꞌut y quequichaꞌ quipa ri car. E tak cꞌu ri utzilaj car, quequiya pa chacach; noꞌj tak cꞌu ri na e ta utz, quequicꞌak bi.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 »Jecꞌulaꞌ cuꞌana che ri qꞌuisbal re ruwachulew. Quebel bi ri ángeles y quequesaj cꞌu ri ticawex itzel quicꞌuꞌx chiquixoꞌl ri e jusucꞌ chwach ri Dios.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Quebequicꞌak cꞌu bi pa ri orna cajomow akꞌ chupa; chiriꞌ cꞌu riꞌ quebokꞌ wi y cakichꞌichꞌ ruwi queꞌ» xchaꞌ.
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 Ecꞌuchiriꞌ, ri Jesús xutzꞌonoj chique: —¿Quimaj usucꞌ riꞌix ronoje tak waꞌ? —xchaꞌ. Rique xquicꞌul uwach che ri Jesús: —Cakamaj usucꞌ, Kajawal —xechaꞌ.
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Ecꞌu ri Jesús xubiꞌij chique: —E juna aj cꞌutunel re ri tzijpixab, we lic cꞌo cumaj chwi rutakanic ri Dios petinak chilaꞌ chicaj, e pachaꞌ juna achi rajaw ja caresaj lo che rubeyomalil ucꞌolom, tak ri cꞌacꞌ y ri xex chi cꞌo wi; yey ucabichal waꞌ cuchapabej. Ma ri aj cꞌutunel cacꞌutun chwi tak ri cꞌacꞌ umajom, junam rucꞌ tak ri xex chi umajom lok —xchaꞌ.
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 Ri Jesús echiriꞌ xuqꞌuis ubiꞌxic tak wa cꞌambal naꞌoj chique, xel bi chiriꞌ.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 Echiriꞌ xopon pa rutinamit, xujek cacꞌutun chiriꞌ pa ri sinagoga. Ecꞌu ri winak lic xcam canimaꞌ che y xquibiꞌij: —¿Pa xuꞌmaja wi waꞌchi luꞌnaꞌoj? ¿Suꞌanic cuꞌan tak wa milagros?
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿Na e ta neba ucꞌajol waꞌ ri jun carpintero yey ralab ri María? ¿Na e ta neba catzixel ri Jacobo, ri José, ri Simón y ri Judas?
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿Na ejekel ta neba ri ranab wara chikaxoꞌl? ¿Pa cꞌu xuꞌmaja wi ronoje tak riꞌ wa cuꞌano? —xechaꞌ.
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Ewi lic e qꞌui tzel xquita ri xubiꞌij. Noꞌj ri Jesús xubiꞌij chique: —Chupa ronoje luwar cayac ukꞌij juna kꞌalajisanel; noꞌj chupa rutinamit o chiquiwach ri ratz-uchakꞌ, na cayac ta ukꞌij —xchaꞌ.
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Y ri Jesús na xuꞌan ta uqꞌuiyal milagros chiriꞌ ruma na xquicoj taj china Rire.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.