Lucas 11
Ri utzilaj tzij re ri kanimajawal Jesucristo (ACR_TNT) vs NVT
1 Cꞌo jun kꞌij ri Jesús cachꞌaꞌt rucꞌ ri Dios. Y echiriꞌ xuqꞌuis uꞌanic orar, jun chique rutijoꞌn xubiꞌij che: —Kajawal, cꞌutu la chike suꞌanic cakaꞌan orar, jelaꞌ pachaꞌ xuꞌan ri Juan cucꞌ rutijoꞌn —xchaꞌ.
1 Certo dia, Jesus estava orando em determinado lugar. Quando terminou, um de seus discípulos lhe disse: “Senhor, ensine-nos a orar, como João ensinou aos discípulos dele”.
2 Y ri Jesús xubiꞌij chique: —Echiriꞌ quixchꞌaꞌt rucꞌ ri Dios, utz jewaꞌ quibiꞌij:
2 Jesus disse: “Orem da seguinte forma: “Pai, Venha o teu reino.
3 — ausente —
3 Dá-nos hoje o pão para este dia,
4 —xchaꞌ.
4 e perdoa nossos pecados, assim como perdoamos aqueles que pecam contra nós. E não nos deixes cair em tentação”.
5 Ecꞌu ri Jesús xubiꞌij tanchi chique: «We ta e laꞌ cꞌo junok chiwe, pa tiqꞌuil akꞌab queꞌec chirocho juna ramigo y jewaꞌ cubiꞌij che: “Wamigo, maꞌan co riꞌ canjal oxib nuwa chawe,
5 E ele prosseguiu: “Suponha que você fosse à casa de um amigo à meia-noite para pedir três pães, dizendo:
6 ma xcꞌun jun wamigo petinak naj y na jinta chi nuwa re cantzuku” cacha che.
6 ‘Um amigo meu acaba de chegar para me visitar e não tenho nada para lhe oferecer’,
7 »Ecꞌu rire cucꞌul lo uwach cꞌa pa ja, jewaꞌ cubiꞌij lo che: “Minachꞌichꞌaꞌ, ma ri puerta tzꞌapil chic y oj cotzꞌol chi cucꞌ ri walcꞌoꞌal. Na utz ta cꞌu riꞌ quinyactajic chaꞌ quiꞌnyaꞌa bi chawe” cachaꞌ.
7 e ele respondesse lá de dentro: ‘Não me perturbe. A porta já está trancada, e minha família e eu já estamos deitados. Não posso ajudá-lo’.
8 »Cambiꞌij cꞌu riꞌin chiwe: Rachi tob na cayactaj ta lo che utoꞌic ri ramigo ruma camigos quib, pero cutoꞌo xa ruma ri ramigo lic na xrokꞌotaj ta utzꞌonoxic.
8 Eu lhes digo que, embora ele não o faça por amizade, se você continuar a bater à porta, ele se levantará e lhe dará o que precisa por causa da sua insistência.
9 E uwariꞌche cambiꞌij riꞌin chiwe: Janipa ri cajawax chiwe, chitzꞌonoj che ri Dios y cayaꞌiꞌ chiwe; chitzucuj rucꞌ Rire janipa ri cajawax chiwe y quiriko; chichꞌaꞌbej Rire y quixucajmaj lok.
9 “Portanto eu lhes digo: peçam, e receberão. Procurem, e encontrarão. Batam, e a porta lhes será aberta.
10 Ma china ri quel uchiꞌ che utzꞌonoxic, cucꞌul na; china ri cꞌo cutzucuj, curik na; y china ri cachꞌaw pan che ruchiꞌ ja, cajakiꞌ na lo che.
10 Pois todos que pedem, recebem. Todos que procuram, encontram. E, para todos que batem, a porta é aberta.
11 »¿Cꞌo neba juna achi chixoꞌl, we rucꞌajol cutzꞌonoj pam, cuya juna abaj che; o we cutzꞌonoj car, cuya juna cumatz che?
11 “Vocês que são pais, respondam: Se seu filho lhe pedir um peixe, você lhe dará uma cobra?
12 ¿O cꞌo neba juna achi we rucꞌajol cutzꞌonoj sakmolob che, cuya juna sinaꞌj che? ¡Na jinta junok!
12 Ou, se lhe pedir um ovo, você lhe dará um escorpião?
13 Ecꞌu riꞌix tob xa ix ticawex na lic ta utz icꞌuꞌx, na rucꞌ ta cꞌu riꞌ, quirik uyaꞌic chomilaj tak sipanic chique riwalcꞌoꞌal. ¡Macꞌuwariꞌ ri Kakaw Dios cꞌo chilaꞌ chicaj cuya ne lo ri Santowilaj Ruxlabixel chique ri quetzꞌonow re!» xcha ri Jesús.
13 Portanto, se vocês que são pecadores sabem como dar bons presentes a seus filhos, quanto mais seu Pai no céu dará o Espírito Santo aos que lhe pedirem!”.
14 E xuꞌan waꞌ echiriꞌ ri Jesús caresaj bi jun itzel uxlabixel che jun achi meꞌturisam ruma ri itzel uxlabixel. Ecꞌuchiriꞌ elinak chubi ri itzel uxlabixel, rachi xujek cachꞌaꞌtic. Yey tak ri winak lic xcam canimaꞌ che waꞌ.
14 Certo dia, Jesus expulsou um demônio que deixava um homem mudo e, quando o demônio saiu, o homem começou a falar. A multidão ficou admirada,
15 Pero e cꞌo jujun chique xquibiꞌij: «Rire queberesaj bi ri itzel uxlabixel ruma ruchukꞌab ri Beelzebú, ri cajawal ri itzel uxlabixel» xechaꞌ.
15 mas alguns disseram: “É pelo poder de Belzebu, o príncipe dos demônios, que ele expulsa os demônios”.
16 Y e cꞌo chi jujun xa re caquicꞌam upa ri Jesús, caquitzꞌonoj che cuꞌan juna cꞌutubal re chilaꞌ chicaj chaꞌ cakꞌalajinic we Rire takom lo ruma ri Dios.
16 Outros exigiram que Jesus lhes desse um sinal do céu para provar sua autoridade.
17 Pero ri Jesús retaꞌam saꞌ ri caquichꞌobo; ruma cꞌu riꞌ, xubiꞌij chique: «We ri takanelab re juna tinamit quijachom quipa ruma quechꞌoꞌjin chiquiwach, riꞌ na canajtir ta ri quitakanic. Yey we ri ejekelel pa juna ja quijachom quipa ruma quechꞌoꞌjin chiquiwach, riꞌ na quetiquiꞌ ta chi utz.
17 Jesus, conhecendo seus pensamentos, disse: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma família dividida contra si mesma se desintegrará.
18 Jecꞌuriꞌlaꞌ, we ta ri Satanás cucꞌ ri itzel uxlabixel caquijek quechꞌoꞌjin chiquiwach, ¿suꞌanic cꞌu riꞌ catiquiꞌ rutakanic? Cambiꞌij waꞌ ma ralak cabiꞌij alak riꞌin quebenuwesaj bi ri itzel uxlabixel ruma ruchukꞌab ri Beelzebú.
18 Vocês dizem que eu expulso demônios pelo poder de Belzebu. Mas, se Satanás está dividido e luta contra si mesmo, como o seu reino sobreviverá?
19 »We ta e riꞌ, ¿china cayaꞌw quichukꞌab riꞌ ri e tijoꞌn ralak chaꞌ quequesaj bi itzelilaj uxlabixel? ¿Rucꞌ nawi ruchukꞌab ritzel caquiꞌano? Tzꞌonoj cꞌu alak riꞌ chique ri e tijoꞌn alak we e uꞌanom riꞌ.
19 E, se meu poder vem de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
20 Pero we riꞌin quebenuwesaj bi ri itzel uxlabixel rucꞌ ruchukꞌab ri Dios, waꞌ e cꞌutubal re cꞌuninak chi rutakanic ri Dios chixoꞌlibal alak.
20 Se, contudo, expulso demônios pelo poder de Deus, então o reino de Deus já chegou a vocês.
21 »We cꞌo juna achi lic cꞌo uchukꞌab y lic cꞌo uchapabal pukꞌab re cuchajij ri rocho, na jinta cꞌu cucꞌulumaj riꞌ rubitak re.
21 Pois, quando um homem forte está bem armado e guarda seu palácio, seus bens estão seguros,
22 Noꞌj we xcꞌun lo junok chic más cꞌo uchukꞌab chwa ri rajaw ja, riꞌ cuchꞌij uchukꞌab, cumaj cꞌu che ri rajaw ja ri chapabal ri lic ucubam ucꞌuꞌx rucꞌ, cucꞌam bi ronoje rubitak re y cujach chique jujun chic.
22 até que alguém ainda mais forte o ataque e o vença, tire dele suas armas e leve embora seus pertences.
23 Cambiꞌij cꞌu che alak: China ri na uꞌanom ta re wucꞌ riꞌin, riꞌ aj chꞌaꞌoj chwij. Yey china ri na catoꞌb ta wucꞌ riꞌin che quicꞌamic lo jujun chic, riꞌ e cuwulij wa chac canꞌano.
23 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo trabalha contra mim.
24 »Echiriꞌ juna itzelilaj uxlabixel quel bi rucꞌ juna ticawex, ri cuꞌano e casutin pa tak luwar catzꞌintzꞌotic re cutzucuj pa cajekiꞌ wi. Yey we na curik taj, cubiꞌij cꞌu chiribil rib: “Quintzelej pe chupa ri wocho, pa xinel lo wi” cachaꞌ.
24 “Quando um espírito impuro sai de uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso. Mas, não o encontrando, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’.
25 Ecꞌuchiriꞌ coponic, cuꞌrika rachi pachaꞌ juna ja mesom upa y yijbital chi utz.
25 Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
26 Queꞌec cꞌut, quebuꞌcꞌama chi lo wukub rach itzel uxlabixel más itzel quiwachlibal chwa rire; y conoje cꞌu riꞌ queboquic y quejekiꞌ chiriꞌ. Jecꞌuriꞌlaꞌ, rubinic rachi más cayojtaj chwa ri petinak lok»xcha ri Jesús.
26 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes”.
27 Echiriꞌ cꞌa catajin ri Jesús che ubiꞌxiquil waꞌ, cꞌo jun ixok chiquixoꞌl ruqꞌuiyal winak lic co xchꞌawic, jewaꞌ xubiꞌij che: —Nim ukꞌij ralaxic rixok xyaꞌw e la chwachulew y xtzꞌumtisan e la —xchaꞌ.
27 Enquanto ele falava, uma mulher na multidão gritou: “Feliz é sua mãe, que o deu à luz e o amamentou!”.
28 Noꞌj ri Jesús xubiꞌij che: —Más nim quikꞌij calaxic ri quetaw re y quecojow re Rutzij Upixab ri Dios —xchaꞌ.
28 Jesus, porém, respondeu: “Ainda mais felizes são os que ouvem a palavra de Deus e a praticam”.
29 Echiriꞌ uqꞌuiyal winak catajin quimolotajic rucꞌ ri Jesús, rire xujek ubiꞌxiquil chique: «Ri ticawex re wakꞌij ora lic itzel quicꞌuꞌx, ma e caquitzꞌonoj canꞌan juna cꞌutubal re ruchukꞌab ri Dios chiquiwach. Noꞌj na cayaꞌtaj ta cꞌu waꞌ chique, ma xew cayaꞌtaj ri cꞌutubal xꞌaniꞌ ojertan rucꞌ ri Jonás.
29 Enquanto a multidão se apertava contra Jesus, ele disse: “Esta geração perversa insiste que eu lhe mostre um sinal, mas o único sinal que lhes darei será o de Jonas.
30 Ma jelaꞌ pachaꞌ ri Jonás xoluꞌana jun cꞌutubal chiquiwach ri aj Nínive, jecꞌuriꞌlaꞌ Ralaxel Chiquixoꞌl Ticawex coluꞌana jun cꞌutubal chiquiwach ri ticawex re wakꞌij ora.
30 O que aconteceu com ele foi um sinal para o povo de Nínive. O que acontecer com o Filho do Homem será um sinal para esta geração.
31 »Echiriꞌ copon ri kꞌij re kꞌatbal tzij, cayactaj lo ri reina re pa sury cucoj quimac ri ticawex re wakꞌij ora. Ma rojertan lic naj petinak wi rire chaꞌ coluꞌxiquinaj runaꞌoj ri rey Salomón. Noꞌj ri ticawex re wakꞌij ora, cꞌo jun chiquixoꞌl más cꞌo uwach chwa ri Salomón, yey na queboc tane il che.
31 “A rainha de Sabá se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
32 »Jecꞌulaꞌ ri winak aj Nínive re ojertan queyactaj chupa ri kꞌij re kꞌatbal tzij y caquicoj quimac ri ticawex re wakꞌij ora. Ma rique xquitzelej quitzij chwach ri Dios ruma ri tzijonic xuꞌan ri Jonás chiquiwach. Noꞌj ri ticawex re wakꞌij ora, cꞌo jun chiquixoꞌl más cꞌo uwach chwa ri Jonás, yey na queboc tane il che.
32 Os habitantes de Nínive também se levantarão contra esta geração no dia do juízo e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!”
33 »Na jinta junok echiriꞌ cutzij juna akꞌ, queꞌrewaj lo chupa juna luwar pa na kꞌalaj ta wi. Na cuchꞌuk tane uwiꞌ rucꞌ juna mulul re pajbal; ri cuꞌan che, e cuya lo chupa rucꞌolibal chicaj chaꞌ jelaꞌ cutzij quiwiꞌ ri queboc bi.
33 “Não faz sentido acender uma lâmpada e depois escondê-la ou colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde sua luz é vista por todos que entram na casa.
34 »Ri kawach e pachaꞌ candil re ri kacuerpo, ma ruma waꞌ cojtzuꞌnic chaꞌ utz cojbinic. Jecꞌulaꞌ, we ri kawach lic utz uꞌanom, ronoje ri kacuerpo nojinak che kꞌijsak y cakil cꞌu ronoje chi utz. Noꞌj we ri kawach na utz taj, ronoje ri kacuerpo cꞌo pa kꞌekuꞌm.
34 “Seus olhos são como uma lâmpada que ilumina todo o corpo. Quando os olhos são bons, todo o corpo se enche de luz. Mas, quando são maus, o corpo se enche de escuridão.
35 »Lic cꞌu chajij ib alak; e mabiꞌij alak: “Oj cꞌo pa kꞌijsak”, yey na canaꞌbej ta alak pa kꞌekuꞌm cꞌo wi alak.
35 Portanto, tomem cuidado para que sua luz não seja, na verdade, escuridão.
36 Noꞌj we pakatzij wi cꞌo chi alak pa kꞌijsak y na jinta chi re ri kꞌekuꞌm che alak, riꞌ ronoje cakꞌalajin chiwach alak jelaꞌ pachaꞌ juna candil cutzij ri be alak rucꞌ ruwonibal» xchaꞌ.
36 Se estiverem cheios de luz, sem nenhum canto escuro, sua vida inteira será radiante, como se uma lamparina os estivesse iluminando”.
37 Ecꞌuchiriꞌ ri Jesús xuqꞌuis cacꞌutunic, xsiqꞌuix ruma jun fariseo chaꞌ queꞌwoꞌka chirocho. Ri Jesús xeꞌec, xoc cꞌu chupa ri ja y xtzꞌuyiꞌ chwa ri mexa.
37 Quando Jesus terminou de falar, um dos fariseus o convidou para comer em sua casa. Ele foi e tomou lugar à mesa.
38 Echiriꞌ xril waꞌ ri fariseo, lic xcam ranimaꞌ che ma na xuchꞌaj ta nabe rukꞌab jelaꞌ pachaꞌ caquiꞌan che ri quijoskꞌiquil ri fariseos.
38 Seu anfitrião ficou surpreso por ele não realizar primeiro a cerimônia de lavar as mãos, como era costume entre os judeus.
39 Ecꞌu ri Kanimajawal jewaꞌ xubiꞌij che: —Ralak alak fariseos lic coc alak il che ri cachꞌaj alak chi utz ri rij ri vaso y ri lak pero na coc ta alak il che uchꞌajic rupa. Jecꞌuriꞌlaꞌ ralak lic coc alak il che ri joskꞌinic re ri cuerpo, pero lic nojinak ri animaꞌ alak che rayinic y che ri na utz taj.
39 Então o Senhor lhe disse: “Vocês, fariseus, têm o cuidado de limpar o exterior do copo e do prato, mas estão sujos por dentro, cheios de ganância e perversidade.
40 »¡Lic na jinta cꞌana naꞌoj alak! Ri Jun xꞌanaw re ri quilitaj che ri cuerpo alak, ¿na e ta neba ri xꞌanaw re ri animaꞌ alak?
40 Tolos! Acaso Deus não fez tanto o interior como o exterior?
41 We pakatzij wi caꞌaj alak cuꞌan chom ri binic silabic alak chwach ri Kakaw, sipan alak chique ri nibaꞌib rucꞌ ri cꞌo ucꞌ alak.
41 Portanto, limpem o interior dando ofertas aos necessitados e ficarão limpos por completo.
42 »¡Lic tokꞌoꞌ wach ralak alak fariseos! Lic coc alak il che jujun tzijpixab, ma caya alak che ri Dios ri diezmo re ri arweno, re ri ruda y re ronoje ichaj; noꞌj na caꞌan ta alak ri lic usucꞌ y na cꞌax ta canaꞌ alak ri Dios. Yey ri lic chirajawaxic wi e caꞌan alak ri usucꞌ y cꞌax canaꞌ alak ri Dios, junam rucꞌ ri caya alak ri diezmo alak.
42 “Que aflição os espera, fariseus! Vocês têm o cuidado de dar o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as ervas, mas negligenciam a justiça e o amor de Deus. Sim, vocês deviam fazer essas coisas, mas sem descuidar das mais importantes.
43 »¡Lic tokꞌoꞌ wach ralak alak fariseos, ri lic caꞌan nim che ib alak! Ma lic cucꞌul cꞌuꞌx alak ri catzꞌuyiꞌ alak pa tak sinagogas chupa ri tzꞌulibal que ri lic cꞌo quiwach y lic cucꞌul cꞌuꞌx alak ri cayaꞌ rutzil wach alak pa quilitaj wi alak.
43 “Que aflição os espera, fariseus! Pois gostam de sentar-se nos lugares de honra nas sinagogas e de receber saudações respeitosas enquanto andam pelas praças.
44 »¡Lic tokꞌoꞌ wach ralak alak aj cꞌutunel re ri tzijpixab y alak fariseos! Xa queb palaj alak, ma e quechꞌulaj alak ri winak rucꞌ ri cacꞌut alak. Pachaꞌ alak mukubal que animaꞌ na quilitaj taj; ecꞌu ri winak quebicꞌow puwiꞌ y na caquinaꞌbej taj rucꞌ waꞌ caquichꞌulaj quib»xchaꞌ.
44 Sim, que aflição os espera! Pois são como túmulos escondidos: as pessoas passam por cima deles sem saber onde estão pisando”.
45 Ecꞌuchiriꞌ, jun chique ri e aj cꞌutunel re ri tzijpixab jewaꞌ xubiꞌij che ri Jesús: —Lal tijonel, echiriꞌ cabiꞌij la waꞌ, oj jun riꞌoj cojyaj la —xchaꞌ.
45 Então um especialista da lei disse: “Mestre, o senhor insultou também a nós com o que acabou de dizer”.
46 Ri Jesús xubiꞌij: «¡Lic tokꞌoꞌ wach ralak alak aj cꞌutunel re ri tzijpixab! Lic caꞌan alak cꞌax chique ri winak rucꞌ ri takanic alak. Ma wa takanic alak e pachaꞌ nimak tak ekaꞌn lic al y lic cꞌayew rucꞌaxic; quetak cꞌu alak ri winak chaꞌ caquekaj bi yey ralak na caꞌaj tane alak catoꞌb cꞌana alak rucꞌ waꞌ.
46 Jesus respondeu: “Sim, que aflição também os espera, especialistas da lei! Pois oprimem as pessoas com exigências insuportáveis e não movem um dedo sequer para aliviar seus fardos.
47 »¡Lic tokꞌoꞌ wach alak! Ma cayac alak chomilaj mukubal chique ri kꞌalajisanelab xecamisax cuma ri mam alak ojertan.
47 Que aflição os espera! Pois constroem monumentos para os profetas que seus próprios antepassados assassinaram.
48 Rucꞌ ri caꞌan alak cakꞌalajisaj alak junam tzij alak cucꞌ ri mam alak. Ma rique na xquicꞌul ta ri e kꞌalajisanelab y xequicamisaj; jenelaꞌ ralak na cata ta alak ri quitzij tzꞌibital canok, tob cayijbaꞌ alak riꞌ ri quimukubal.
48 Com isso, porém, testemunham que concordam com o que seus antepassados fizeram. Eles mataram os profetas, e vocês cooperam com eles construindo os monumentos!
49 »E uwariꞌche ri Dios, ri lic cꞌo sakil naꞌoj rucꞌ, jewaꞌ cubiꞌij: “Quebenutak bi e kꞌalajisanelab y e takoꞌn chiquiwach wa ticawex. Y chique cꞌu waꞌ wa aj chac weꞌin, cꞌo ri quequicamisaj y cꞌo ri quequiternabej rucꞌ cꞌax” cacha ri Dios.
49 Foi a isto que Deus, em sua sabedoria, se referiu: ‘Eu lhes enviarei profetas e apóstolos, mas eles matarão alguns e perseguirão outros’.
50 Ecꞌu uwariꞌche, ri alak ticawex re wakꞌij ora, pawiꞌ alak cꞌo wi ri quiquiqꞌuel ri kꞌalajisanelab ecamisam chwi lo ri jekebal re ruwachulew,
50 “Portanto, esta geração será responsabilizada pelo assassinato de todos os profetas de Deus desde a criação do mundo,
51 chwi lo rucamic ri Abel cꞌa chwa rucamic ri Zacarías, ri xcamisax chuxoꞌl raltar y ri Rocho Dios. Pakatzij wi cambiꞌij che alak, ri Dios cukꞌat tzij pawiꞌ alak ruma ri quicamic rique.
51 desde o assassinato do justo Abel até o de Zacarias, morto entre o altar e o santuário. Sim, certamente esta geração será considerada responsável.
52 »¡Tokꞌoꞌ wach ralak alak aj cꞌutunel re ri tzijpixab! Ma alak latzꞌanel chique ri cacaj caquetaꞌmaj ri Kꞌijsak. Ewam alak rusucꞌ Rutzij Upixab ri Dios, jecꞌulaꞌ na coc ta alak pa ri Kꞌijsak yey na caya tane alak luwar chique ri winak queboquic» xchaꞌ.
52 “Que aflição os espera, especialistas da lei! Vocês se apossaram da chave do conhecimento e, além de não entrarem no reino, impedem que outros entrem”.
53 Echiriꞌ ri Jesús catajin che ubiꞌxiquil waꞌ chique, raj cꞌutunel re ri tzijpixab y ri fariseos lic xpe coyowal chirij y xquijeko caquichapalaꞌ rucꞌ uqꞌuiyal tzꞌonobal.
53 Quando Jesus se retirou dali, os mestres da lei e os fariseus ficaram extremamente irados e tentaram provocá-lo com muitas perguntas.
54 Lic xquitij riꞌ che chaꞌ rire cubiꞌij ri na usucꞌ taj y rucꞌ waꞌ caquicoj umac.
54 Queriam apanhá-lo numa armadilha, levando-o a dizer algo que pudessem usar contra ele.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.