Atos 7
I 'utz laj tzij re i dios (ACR-ACC) vs VC
1 I ʼatz laj sacerdóte xu bij che i ma Estéban:
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Ire xu bij:
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 I Dios xu bij che: “Cha canaj can a jyub, cha canaj can awachalal, y jat che jun jyub quin cʼut na chawe,” xu bij.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Are ʼuri i mam Abraham xel che i jyub Caldéa y xa ʼe jekel chila pa Haran. Xoʼon panok, xcam u kajaw, teʼuri i Dios xu cʼam li mam Abraham y xol jekel chi, pa oj ʼo wi woʼor.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 I Dios n-xu ya ta che i mam Abraham we cu chap ni jyub waral, mi xa ta jubiʼ. Xu bij che chi coʼon panok i jyub-i re ni ire, xak que ni u muk u xiquin. Xui-ri, are xu ta i tzij-le, i mam Abraham n-ta racʼal.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 I Dios, xak xu bij che chi u muk u xiquin que ʼe jekel na che jun tinimit naj, chi n-que taj. Xu bij chi quiqui tij ni uyej piquiʼab i winak chila; i winak-le quiqui ʼan che quib pacha je cajaw piquiwi. Queje ile quiqui tij ni cʼax cajib ciénto junab u wach.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 “Xui-ri, i tinimit chi que u rajawij, quin ya na pa tojpen,” xu bij i Dios che. “Are que oʼtax a muk a xiquin, que ʼel chila y que pe chi, pa at ʼo wi, y quiqui coj in ʼij waral,” xu bij i Dios che i mam Abraham ujer.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Xak xu bij che chi chu ʼana retal che u chʼacul, ʼilbal-re chi lic re i Dios, xak ʼilbal-re chi Dios cu ʼan na pacha i u bim che. I retal-le, circuncision ca bix che. I mam Abraham, are xalax i racʼal, are ʼo chic wajxakib ʼij che, xak xu ʼan i retal che, pacha u bim i Dios. I racʼal, a-Isaac u bi. Are achi chic i ma Isaac, xak queje xu ʼan ire ile che i racʼal, chi a-Jacob u bi. Are achi chic i ma Jacob-le, xak queje xu ʼan ire ile chique i cablajuj racʼal chi xeʼelok je katit ka mam yoj.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Xoʼon panok, i racʼal i mam Jacob xpe coywal chirij i qui chaʼ, a-Jose, man ire mas cʼax ca naʼ rumal u kajaw. Rumal-i, xqui cʼayij bi i a-Jose che jun aj naj, chi xu cʼam bi ruʼ cʼa pa Egípto. Xui-ri, i Dios ʼo ruʼ i a-Jose,
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 y xresaj chi sak che niʼpa i cʼax xu tijo. Xu ya mas u nojbal i a-Jose, xak xu ʼan che i ʼatol tzij pa Egípto lic cʼax cu na ni a-Jose. I ʼatol tzij, ma Faraon ca bix che, ire xu ya i a-Jose puwi i tinimit, xak piquiwi i je ʼo pa rachoch ire.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Xoʼon panok, xcʼun jun nim laj waʼjal; xqui tij uyej i winak pa Egípto, xak pa Canaan pa i je ʼo wi u kajaw i ma Jose, xak i ratz u chaʼ. I katit ka mam-le n-xqui rik taj wach quiqui tijo.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 I ma Jacob, are xu ta rason chi ʼo ixim chila pa Egípto, xe u tak bi u cʼojol chu tzucuxic. (Ique je are i katit ka mam yoj oj aj Israel winak.) Are i nabe cakan ʼuri pa Egípto.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Xoʼon panok, che ucamul cakan, i ma Jose xu bij chique chi ire are i qui chaʼ. Cʼa teʼuri i ma Faraon xu ta u be chi ma Jose aj Israel winak.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Teʼuri i ma Jose xu tak u cʼamic u kajaw, xak niʼpa i rachalal; i rachalal je seténta y cínco chic.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Are u ʼonquil ʼuri xqui ʼan i katit ka mam chi xe ʼe jekel cʼa naj pa tinimit Egípto. Xoʼon panok, xcam i mam Jacob chila, xak queje i ralcʼwal chi je katit ka mam, y xe muk na pa Egípto.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Xoʼon panok xquesaj li qui bakil y xqui cʼam li che i camposant re i ʼetz mam Abraham pa jyub Siquem. Oʼonom lok i mam Abraham u loʼom i jubiʼ jyub-le re u camposant; u loʼom chique i racʼal i ma Hamor chi je aj Siquem.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Xoʼon panok i aj Israel lic xqʼuiar qui wach chila pa Egípto. Lic je qʼui chic are ya cu rik i ʼij chi Dios craj que resaj piquiʼab i aj Egípto, pacha i u bim che i mam Abraham ujer.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Teʼuri xoc chic jun ʼatol tzij piquiwi i aj Egípto chi n-xretamaj tu wach i ʼetz ma Jose.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Ire n-ʼus ti xu ʼan chique i kach aj Israel; lic xu ʼan cʼax chique i katit ka mam. I xu ʼan i ʼatol tzij-le are iri: xu bij chi cacoʼtaj can i cacʼal cʼa je nochʼ, camsabal-que.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Che tak i ʼij-le, xalax i ka mam, mam Moises. Ire, chom xa ʼiltaj rumal i Dios. I u kajaw u chuch xcuwaj oxib icʼ ruʼ ja.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 (Are n-quiqui rik ta chic pa cacuwaj wi, xqui yijba jun ral chicach, xqui ya chupam, y xe ʼe qui ya chuwi ya) teʼuri i u miʼal i ʼatol tzij xu riko. Xu cʼam bic y xu qʼuitsaj; xu ʼan pacha racʼal che.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Rumal ʼuri, i aMoises, pa rachoch i ʼatol tzij xqʼuiy wi; xnawsax che, ronojel niʼpa i quetaʼam i nimak tak aj Egípto winak. Ire, xnimar u choʼab; niʼpa i cu bij, niʼpa i cu ʼano, ʼis ca tiqui che.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Xoʼon panok, are ʼo chic cuarénta junab che, xu chʼob pu cʼux que ʼe rila i rach aj Israel; y xa ʼec.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Chila xril wi jun aj Egípto ca tijin chu ʼanic cʼax che jun aj Israel. Xu to i rach aj Israel y xu camsaj i aj Egípto.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Xu chʼob ire chi niʼpa i rach aj Israel quiqui ta ni u be chi ire are i tolque, chi rumal ire, i Dios que resaj ique pa cʼax piquiʼab i aj Egípto winak. Péro n-xqui ta tu be.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Chucab ʼij, i ma Moises xe u rik chic queb aj Israel winak quiqui ʼan chʼoʼoj chiquiwach. Craj ire quiqui chomaj quib chiquiwach. Rumal-i xu bij chique: “Yix iwachalal iwib. ¿Wuchac ʼuri qui ʼan chʼoʼoj?” xu bij chique.
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 I jun chi u jekom i chʼoʼoj xu tacpuj bi i ma Moises. Xu bij che: “¿Pachin xyaw chawe ca ʼan i ʼatbal tzij pakawi? ¡Mi jun!
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 ¿Cawaj quin a camsaj yin pacha xa ʼan che i aj Egípto iwir?” xu bij che.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 I ma Moises, are xu ta ile, xa ʼanmajic; xa ʼe cʼa naj che i jyub Madian; chila xjeki wi, n-mer tu tinimit. Are ʼo chila, xe alax queb racʼal.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 I ma Moises, are ʼo chic cuarénta junab che u jekelem chila pa Madian, ire ca bin che jun taʼaj tzʼinilic chu cʼulel i ral jyub Sinai; xak teʼet xril jun ral cheʼ ca tijin u juluwic, y xwinakir jun ángel chupam i ʼaʼ-le.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Ire lic xoc ʼil che, wach i xrilo. Xtejeb pan jubiʼ ruʼ, crilbej-re wach ropis. Are ʼuri xu ta u chʼawbal i Kajwal chi xu bij che:
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 “Yin in Dios que awatit a mam. In qui Dios i mam Abraham, i mam Isaac, i mam Jacob,” coʼono. I ma Moises ca sicsat chic rumal u xibriquil, n-tu cowil u cʼux cu takej.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 I Kajwal xu bij che: “Waral pa at tacʼal wi, ʼo u ʼij; chawesaj ni a xajab.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Yin wilom wach uyej quiqui tij i wacʼal chila pa Egípto; in tom wach oʼej quiqui ʼano. In kajnak lok que ol in to na; que wesaj na chupam i cʼax pa je ʼo wi. Saʼaj wuʼ, cat in tak bi pa Egípto,” xu bij i Dios che i ma Moises.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 I mam Moises-le, chi chatal rumal i Dios, are i jun chi qui xutum i aj Israel winak. Qui bim che: “¿Pachin xyaw chawe at ʼatol tzij ke yoj? ¿Pachin xyaw chawe ca ʼan i ʼatbal tzij pakawi?” qui bim na che. Are ire-le chi chatal rumal i Dios cu ʼat na tzij piquiwi i aj Israel, xak que resaj pa cʼax. I Dios u takom li ángel ruʼ, che i ral cheʼ chi ca juluwic, xol u bij che wach u patan ca yaʼ che rumal i Dios.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Are i mam Moises-le xe resaj li katit ka mam pa Egípto. Are ire-le xa ʼanaw nimak tak milágro nimak tak ʼanic chila pa Egípto, xak che i mar “Cak”, xak chila pa tak jyub tzʼinilic pa xbin wi cuʼ i katit ka mam cuarénta junab.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Are i mam Moises-le xu bij chique i aj Israel winak: “Dios cu tak na li jun ajbil u tzij chiwe pacha yin, chi are na jun chique i kach aj tinimit. Chi cojo retalil che wach cu bij na ire chiwe.” Queje ile xu bij i mísmo mam Moises ujer.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Are i mam Moises-le ʼo cuʼ i aj Israel winak are qui molom quib che i jyub tzʼinilic. Are ire-le chi xa ʼijlax rumal i ángel che i ral jyub Sinai; are ire-le chi ʼo chila cuʼ i katit ka mam. Che i mam Moises-le, xyaʼ wi i tzij re i ka cʼaslemal, cu yabej-re chake yoj.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 I mam Moises chatal rumal i Dios, xui-ri i katit ka mam n-xcaj ta quiqui cojo. Xcaj ique caquesaj bi che u patan; xcaj ique que tzalij chic pa Egípto.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Are mayal i mam Moises tzam jyub Sinai, ique xqui bij che i mam Aaron; “N-ketaʼam taj wach xa ʼani che i ma Moises-le, chi xoj resaj li Egípto. Mok n-ca cʼun ta chic. Cha ʼana ʼuri juban ka tiox, caka nabsaj bi chakawach,” xe cha.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Are ʼuri xqui ʼan jun tiox pacha ral meʼ ca tzunic. Teʼuri xe qui camsaj i chicop quiqui sujuj chuwach. Lic xe quicot ruʼ, wach qui ʼanom ruʼ qui ʼab.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Rumal-i, i Dios xu jecʼ rib cuʼ ique. Xe roʼtaj canok; xu ya chique quiqui coj ni u ʼij i chʼumil aj chuwacaj, pacha cacaj ique. Xu ʼan ire chique pacha tzʼibtal can cumal i ajbil u tzij i Dios ujer. Xu bij i Dios:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 N-chwe ti yin xi coj wi in ʼij; xa xiwekaj bi i cárpa re i tiox Moloc.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 I katit ka mam, are xe bin pa jyub tzʼinilic, ʼo qui cárpa pa quiqui cʼol wi i tzʼalam abaj chi ʼo u tzij u pixab i Dios tzʼibtal chuwach. I cárpa-le are i rachoch i Dios cuʼ ique; i mam Moises xu tak u ʼonquil xak jun ruʼ pacha u bim i Dios che. Xu yijba, lic pacha i u qʼuexwach cʼut-tal che rumal i Dios.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 I cárpa-le, i katit ka mam xqui ya can piquiʼab i qui muk qui xiquin pa tak lemajil. Queje ile xqui ʼan che cʼa xu rik i ʼij xe oc che i jyub yatal chique rumal i Dios. Xqui cʼam li cuʼ are xe oc li chi, junam ruʼ i ma Josue, chi qui capitan. I aj chʼoʼoj cuʼ, i Dios xe roktaj bi chiquiwach, teʼuri xe jeki i katit ka mam chuwach ulew-i. I cárpa-le are i rachoch i Dios cuʼ, cʼa are xoc i ʼatol tzij mam David.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Ire-le, xu rik utzil chomal chuwach i Dios chi xak are i Dios re i ka mam, mam Jacob. I mam David-le xu tzʼonoj che i Dios chi cu ya che cu yijba jun mer rachoch i Dios pu qʼuexel i cárpa.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Xui-ri, i Dios n-xu ya ta che we cu yijba; are che u cʼojol xu ya wi, chi ma Salomon.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Queje xoʼon ire ile, xui-ri i Dios, chi ʼAtz u ʼIj, n-jekel ta chupam jun ja ʼantalic. Queje pacha u tzʼibam jun ajbil u tzij i Dios ujer, i Dios u bim i tzij-i:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 I chicaj are in cubibal pa quin ʼat wi tzij;
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 I abaj, i cheʼ, ronojel niʼpa i ʼolic, ¿xataba n-yin ta in yijbawnak? Yin pues.
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Yix xa ix buy —xu bij i ma Estéban che i ʼatz laj sacerdóte, xak chique i juban aj nucʼbal tʼisbal—, n-quiwaj ta qui ta u be i Dios. Iwanima yix queje pacha i canima i winak chi n-ta Dios cuʼ; xak queje i xiquin. N-quiwaj ti u tayic are ca chʼaw u Tewal i Dios iwuʼ, xak jun ruʼ pacha xqui ʼan iwatit i mam ujer.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 Conojel i ujer ajbil u tzij i Dios xqui tij cʼax piquiʼab iwatit i mam. Are xqui bij u cʼunic i Jun chi n-tu mac, ʼis xe qui camsaj. Teʼuri are xcʼun i Jun chi qui bim na ique chi ca cʼun na, ¿wach xi ʼan yix che? Xi jach piquiʼab i tzel que ʼilawic, y xi camsaj.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Queje xi ʼan yix ile, tupu i Dios xe u tak li u ángel, cu yabej re i loʼlaj u ʼatbal tzij chiwe. Chiwe yix xu ya wi, péro n-quix cojon ta che. (Queje u tzij i ma Estéban ile chique.)
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Ique, are xqui ta ile, lic xpe coywal. Quiqui kachʼachʼej uwaque chirij i ma Estéban, cʼutbal re i coywal che.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ire lic ʼo i u Tewal i Dios ruʼ, xtzun chicaj y xril i nim laj u chomal i Dios ca walchʼinic. Xak xril i Jesus ʼo pu wikabim i Dios.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Xu bij:
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 I nimak tak mamʼib, are xqui ta ile, xe siqʼuinic xqui tzʼapij i qui xiquin y xe ʼe la chirij i ma Estéban.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Xquesaj pa tinimit, y xe oc chu cojic abaj che, camsabal-re quiqui ʼano. Xquesaj i qui chaquet y xqui ya can ruʼ jun achi cʼa ala, a-Sáulo u bi.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Are que tijin chu cojic abaj che, i ma Estéban xu tzʼonoj che i Kajwal:
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Are xu bij ile, xuquiʼic; co xchʼawic:
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.