Marcos 12
GɛnÞ PobÞrÞ, Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ (ACD) vs ARIB
1 Yesu gi kii tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ akpalɛ dɔ yɛɛ, “Ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. (Mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kyu wɔra nta.) Ɔ pɔrɔ ɔpɔɔrɛ kyaabɔɔ ndɔɔ mɔ, ɔ wɔra nta mɔ ɔdooten ndɔɔ mɔ dɔ, ne ɔ pɔrɔ obu faa lege-lege nfono asa mɛ laa nyɛ dii ndɔɔ mɔ mɔ. Ɔ wɔra imɔ idɛ ta mɔ, o kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so de mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe ɔkpa kpaa kɛɛla.
1 Então começou Jesus a falar-lhes por parábolas. Um homem plantou uma vinha, cercou-a com uma sebe, cavou um lagar, e edificou uma torre; depois arrendou-a a uns lavradores e ausentou-se do país.
2 “Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi sun mɔ-dega ɔko yɛɛ oꞌ kpe mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ de ɔꞌ kpaa sɔɔ mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ.
2 No tempo próprio, enviou um servo aos lavradores para que deles recebesse do fruto da vinha.
3 Mɔ-dega mɔ gi kpe mɔ, mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ keda mɔ, ne mɛ daarɛ mɔ, ne mɛ gya mɔ kii abaa gikpan.
3 Mas estes, apoderando-se dele, o espancaram e o mandaram embora de mãos vazias.
4 Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun mɔ-dega ɔko ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ. Mɛ daarɛ ɔbono kee gooli mɔ-gimu, ne mɛ wɔra mɔ ibono i mɛŋ gyɛ iwɔrasɛ mɔ.
4 E tornou a enviar-lhes outro servo; e a este feriram na cabeça e o ultrajaram.
5 Ndɔɔ wura mɔ gi kii sun mɔ-dega ɔko kee. Ɔbono berɛ mɔ, mɛ mɔɔ mɔ kpem! O sun mɔ-adega sɛnsɛ gɛnen, ne ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kya daarɛ ako, ne mɛ kya mɔɔ ako.
5 Então enviou ainda outro, e a este mataram; e a outros muitos, dos quais a uns espancaram e a outros mataram.
6 “I san ndɔɔ wura mɔ isa kolon ɔko ɔŋ ti sun mɔ. Mɔ ne n gyɛ mɔ-bi kolon ɔbono ɔ bo ne mɔ-ilaa ne n bo mɔ-gisen dɔ mɔ. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, ‘Me-bi mɔ berɛ, mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.’ Gɛsintin mɔ, o sun mɔ-bi mɔ mɔmɔ asɛ.
6 Ora, tinha ele ainda um, o seu filho amado; a este lhes enviou por último, dizendo: A meu filho terão respeito.
7 Ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ wu mɔ ɔ kya ba mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, ‘Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.’
7 Mas aqueles lavradores disseram entre si: Este é o herdeiro; vinde, matemo-lo, e a herança será nossa.
8 Gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ mɔɔ, ne mɛ too mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ.”
8 E, agarrando-o, o mataram, e o lançaram fora da vinha.
9 Yesu gi da gikpalɛ gidɛ ta mɔ, ɔ taasɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ menɛ ne ndɔɔ wura mɔ laa wɔra? Nꞌ tɔgɛ sa fɛye: ɔ laa kpaa mɔɔ mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ de oꞌ kyu ndɔɔ mɔ wɔra apobɔrɔ abaa dɔ.”
9 Que fará, pois, o senhor da vinha? Virá e destruirá os lavradores, e dará a vinha a outros.
10 Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Imɔso fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ ɔwolɛ mɔ agyɛbi adɛ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
10 Nunca lestes esta escritura: A pedra que os edificadores rejeitaram, essa foi posta como pedra angular;
11 Gɛnen ilaa idɛ i kya lii Wurubuaarɛ asɛ daa.
11 pelo Senhor foi feito isso, e é maravilhoso aos nossos olhos?
12 Gikpalɛ mɔ Yesu gi da kyu lii ndɔɔ akerɛbo mɔ so mɔ, abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ yɛɛ mɛꞌ keda mɔ. I lii fɛɛ mɛ bii yɛɛ mɔmɔ ne ɔ darɛ. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ. Imɔso mɛ naa taa mɔ yɛgɛ.
12 Procuravam então prendê-lo, mas temeram a multidão, pois perceberam que contra eles proferira essa parábola; e, deixando-o, se retiraram.
13 Abelɛnsɛ mɔ mɛ naa gɛnen mɔ, mɛ kpaa sun Farasii gikpen mɔ dɔ asa ako de Wura Hɛrodɛ gɛmara abuubo mɔ ako kpe Yesu asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa taasɛ mɔ ilaa adawo so; nengyene fɛɛ ɔ lɛɛ gɛnɔ ɔkpa so mɔ, de ɔꞌ nyɛ tɔrɔ mɔmɔ-ɔdoo dɔ.
13 Enviaram-lhe então alguns dos fariseus e dos herodianos, para que o apanhassem em alguma palavra.
14 Asunbo mɔ mɛ kpe, ne mɛ kpaa too Yesu soso yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo bo gɛsintin ne fo mɛŋ selɛ ɔko. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa daa gɛsintin ɔkpa so. Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa Wurubuaarɛ asɛ fɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?”
14 Aproximando-se, pois, disseram-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro, e de ninguém se te dá; porque não olhas à aparência dos homens, mas ensinas segundo a verdade o caminho de Deus; é lícito dar tributo a César, ou não? Daremos, ou não daremos?
15 Yesu gi dɛsɛ yɛɛ mɛ kerɛ ansi daa ne mɛ kya taasɛ mɔ. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Menɛ so ne fɛ kya soo me idoo gɛnen? Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi gibi ba de nꞌ kerɛ.”
15 Mas Jesus, percebendo a hipocrisia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais? trazei-me um denário para que eu o veja.
16 Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi gibi kyu sa mɔ, ne Yesu gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyan aterenbi gibi gidɛ so faa?” Ne mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ.”
16 E eles lho trouxeram. Perguntou-lhes Jesus: De quem é esta imagem e inscrição? Responderam-lhe: De César.
17 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔmɔ yɛɛ, “To. Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa mɔ, de ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ.” Gɛnɔɔbono Yesu gi tɔgɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ.
17 Disse-lhes Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus. E admiravam-se dele.
18 Saadusii gikpen dɔ awura ako kee mɛ ba Yesu asɛ. Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko ɔ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi asa gɛkaako. Imɔso gɛnen asa adɛ mɛ ba de mɛꞌ baa nu Yesu gɛnɔ dɔ. Mɛ taasɛ mɔ yɛɛ,
18 Então se aproximaram dele alguns dos saduceus, que dizem não haver ressurreição, e lhe perguntaram, dizendo:
19 “Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ, ‘Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-tedɛ abɛɛ mɔ-daa oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.’
19 Mestre, Moisés nos deixou escrito que se morrer alguém, deixando mulher sem deixar filhos, o irmão dele case com a mulher, e suscite descendência ao irmão.
20 “To. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee mɛ kyena. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi kyu ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ pɛi ne ɔnyen mɔ gi wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ.
20 Ora, havia sete irmãos; o primeiro casou-se e morreu sem deixar descendência;
21 Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyanmara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔsasɛ mɔ kee gɛnen.
21 o segundo casou-se com a viúva, e morreu, não deixando descendência; e da mesma forma, o terceiro; e assim os sete, e não deixaram descendência.
22 Mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ.
22 Depois de todos, morreu também a mulher.
23 To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa mɔ, anɛ ne n bo ɔkyii mɔ gɛnen gɛkyena pobɔrɔ gɛbono dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ pɛwu mɛ dena mɔ gyan.”
23 Na ressurreição, de qual deles será ela esposa, pois os sete por esposa a tiveram?
24 Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ gɛsɛ, ne fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ.
24 Respondeu-lhes Jesus: Porventura não errais vós em razão de não compreenderdes as Escrituras nem o poder de Deus?
25 Asa abono Wurubuaarɛ laa kyingi de mɛꞌ nyɛ gɛkyena pobɔrɔ mɔ, gɛdena gɛ mɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan.”
25 Porquanto, ao ressuscitarem dos mortos, nem se casam, nem se dão em casamento; pelo contrário, são como os anjos nos céus.
26 Ne Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, “Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ, iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena mɔ faa mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Imɔso fɛŋ ti kalɛ aye-naana Mosisi ilaa nno? Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi yelɛ giponfɛ giko dɔ tɔngɛ sa mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ Mosisi yɛɛ,
26 Quanto aos mortos, porém, serem ressuscitados, não lestes no livro de Moisés, onde se fala da sarça, como Deus lhe disse: Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó?
27 Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, ‘N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.’ Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, ‘Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.’ Fɛ fuɛ gɛsintin.”
27 Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos. Estais em grande erro.
28 Mɛ yelɛ mɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura nbara ɔŋmarasɛbo ɔko gi ba ɔ kya nu mɔmɔ asɛ. O nu ibono Yesu gi lɛɛ gɛnɔ kanpɛ mɔ, mɔ kee gi taasɛ Yesu yɛɛ, “Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ pɛwu mɔ, nmɔ ne n tansi gi tiri don nsɛnsɛ?”
28 Aproximou-se dele um dos escribas que os ouvira discutir e, percebendo que lhes havia respondido bem, perguntou-lhe: Qual é o primeiro de todos os mandamentos?
29 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Nbono gi tiri don nsɛnsɛ mɔ ne n gyɛ nbono gi kya tɔgɛ yɛɛ,
29 Respondeu Jesus: O primeiro é: Ouve, Israel, o Senhor nosso Deus é o único Senhor.
30 Imɔso laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ ilaa lii fo-gisen dɔ.
30 Amarás, pois, ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, de todo o teu entendimento e de todas as tuas forças.
31 Nbara nyɔsɛ nbono kee gi baa gi tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ,
31 E o segundo é este: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo. Não há outro mandamento maior do que esses.
32 Nbara ɔŋmarasɛbo mɔ gi tɔgɛ Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ibono fo tɔgɛ mɔ, i gyɛ gɛsintin; Wurubuaarɛ kolon ne n bo no. Mɔ-gɛmara mɔ, Wurubuaarɛ ɔko mɛŋ baa ɔ bo no.
32 Ao que lhe disse o escriba: Muito bem, Mestre; com verdade disseste que ele é um, e fora dele não há outro;
33 I kaaborɛ nyamesɛ oꞌ kyu mɔ-gisen pɛwu, mɔ-nwɔnsa pɛwu, de mɔ-nyoro ɔlon pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa de ɔꞌ laarɛ mɔ-nanbo ilaa fɛɛ mɔ-nyoro. Nyamesɛ gi gyi gɛnen nbara nnyɔ ndɛ so mɔ, imɔ ne n tiri gikyɔ don ibono ɔ laa kyu nbuɛ lɛɛ asunbi kamaasɛ sa Wurubuaarɛ mɔ.”
33 e que amá-lo de todo o coração, de todo o entendimento e de todas as forças, e amar o próximo como a si mesmo, é mais do que todos os holocaustos e sacrifícios.
34 Yesu gi nu gɛnɔɔbono ɔnyen mɔ gi lɛɛ gɛnɔ fɛɛ ɔlaako onyibo mɔ, ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Fo‑rɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ iŋ bo gɛta de abara.”
34 E Jesus, vendo que havia respondido sabiamente, disse-lhe: Não estás longe do reino de Deus. E ninguém ousava mais interrogá-lo.
35 Imɔ gɛmara mɔ Yesu kya nyiile ilaa Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so mɔ, ɔ taasɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, “Nnɛ so ne nbara anyiilebo mɔ mɛ kya tɔgɛ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de oꞌ gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ laa kisee wɔra daa Wura Deefidi ɔnaanabi?
35 Por sua vez, Jesus, enquanto ensinava no templo, perguntou: Como é que os escribas dizem que o Cristo é filho de Davi?
36 Yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi nyiile Wura Deefidi ne mɔ gbaa-gbaa gi wolaa tɔgɛ kaasɛ mɔ ilaa yela yɛɛ,
36 O próprio Davi falou, movido pelo Espírito Santo: Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos debaixo dos teus pés.
37 Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, “Imɔso Deefidi gbaa-gbaa kya terɛ kaasɛ yɛɛ ‘me-Wura’ faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?”
37 Davi mesmo lhe chama Senhor; como é ele seu filho? E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Yesu kya nyiile asa mɔ ilaa mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-nyoro so dɔɔdan de aye Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo adɛ. Mɛ kya laarɛ daa ngbɛ belɛ-belɛ gisuu naa asa dɔ. Mɛ kya laarɛ de asa mɛꞌ terɛ mɔmɔ yɛɛ ‘Abelɛnsɛ’ de mɛꞌ kyu buubuu faala ɔmɔ sansana de ɔkamaasɛ oꞌ wu.
38 E prosseguindo ele no seu ensino, disse: Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes compridas, e das saudações nas praças,
39 Ne fɛɛ mɛ kpe mɔmɔ-akyangbon dɔ abɛɛ mɛ laa gyi gɛkɛ belɛ mɔ, abelɛnsɛ de anyamesɛ gbaaꞌgbaa ikyenaten ne mɛ kya laarɛ gikyena.
39 e dos primeiros assentos nas sinagogas, e dos primeiros lugares nos banquetes,
40 Mɔmɔ gɛnen asa abono ne n kya kii kudi akyii ikulaabo mɔmɔ‑rɛ mɔmɔ-biana gyi, yɛgɛ mɛ laa dalaa mɔ, mɛ kya dalaa faa bolo-bolo de asa mɛꞌ nyɛ yen mɔmɔ yɛɛ mɛ nyi gɛdalaa. Owi ɔbono Wurubuaarɛ laa gyi mɔmɔ-nbɛlɛ mɔ, mɔmɔ-gisobiidɛ gi laa nyaakyɔ too.”
40 que devoram as casas das viúvas, e por pretexto fazem longas orações; estes hão de receber muito maior condenação.
41 Yesu tɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, mɔ-ansi a sa de aterenbi gidɛkaa. Nno ne asa mɛ kya kyu aterenbi abono mɛ kya kyɛɛ Wurubuaarɛ mɔ wɔra. Imɔso Yesu tɛ ɔ kerɛ asa sakyɔ abono mɛ kya baa too aterenbi mɔ. O wu aterenbi awura sakyɔ mɛ kya baa too aterenbi belɛ-belɛ mɛ kya wɔra gidɛkaa mɔ dɔ.
41 E sentando-se Jesus defronte do cofre das ofertas, observava como a multidão lançava dinheiro no cofre; e muitos ricos deitavam muito.
42 Nfono mɔ, ɔkyii okulaabo yenbo ɔko gi ba. Ne o kyu aterenbi abi anyɔ kyu too wɔra gidɛkaa mɔ dɔ.
42 Vindo, porém, uma pobre viúva, lançou dois leptos, que valiam um quadrante.
43 Yesu gi wu gɛnen mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne o nyiile mɔmɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ fɛ wu okulaabo yenbo baarɛ? Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, ɔkyii baarɛ gi kyɛɛ Wurubuaarɛ aterenbi don asa sɛnsɛ abono mɛ kya too mɔ pɛwu.
43 E chamando ele os seus discípulos, disse-lhes: Em verdade vos digo que esta pobre viúva deu mais do que todos os que deitavam ofertas no cofre;
44 I kya nyiile yɛɛ asa adɛ pɛwu mɛ kya gyɔgɛ mɔmɔ-aterenbi dɔ daa kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ. Ɔkyii mɔ berɛ, ipii ibono ɔ bo ne nkana imɔ ne ɔ tɛ ɔ kpasa de mɔ, imɔ pɛwu ne o kyu baa kyɛɛ Wurubuaarɛ faa.”
44 porque todos deram daquilo que lhes sobrava; mas esta, da sua pobreza, deu tudo o que tinha, mesmo todo o seu sustento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.