Lucas 6
GɛnÞ PobÞrÞ, Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ (ACD) vs VC
1 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya kpe gɛtɛɛko, ne mɛ baa loo awayu ndɔɔ nko dɔ. Mɛ naa awayu mɔ dɔ mɛ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ yii gɛsɛ mɛ kya kyadɛ awayu mɔ, mɛ kya fɔlɔgɛ mɛ kya wɛ.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ wu mɔmɔ gɛnen mɔ, mɛ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Fɛ kya kyadɛ awayu adɛ faa, fɛ mɛŋ nyi yɛɛ gɛsun ne fɛ kya wɔra aye-gɛkɛ kyoolasɛ dɔ faa? Aye-nbara giŋ kya sa ɔkpa gɛnen.”
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa ɔmɔ yɛɛ, “Fɛ nyi yɛɛ iŋ dɛ ɔkpa gɛnen faa mɔ, imɔso fɛŋ ti kalɛ Wura Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana ilaa Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ kerɛ? Mɛ ŋmarasɛ nno yɛɛ owi ɔko dɔ mɔ, akon a dɛ Deefidi mɔ‑rɛ mɔ-nanboana.
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 Imɔso ɔ loo Wurubuaarɛ ɔson panpan dɔ kpaa puru bodobodo ɔbono asa mɛ kyu bara Wurubuaarɛ mɔ. Naafo aye-nbara mɔ giŋ kya sa ɔkpa yɛɛ fo nyamesɛ giyan foꞌ nyɛ gyi gɛnen bodobodo ɔbono, gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo wolɛ. Wura Deefidi mɔ gi gyi bodobodo mɔ iko ne o kyu iko kee sa mɔ-nanboana mɔ.”
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Imɔso Yesu gi lɛɛ gɛsɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, n bo ɔlon dabɔlɛ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so.”
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Gɛkɛ kyoolasɛ gɛko kee mɔ, Yesu gi kpe mɔmɔ Gyuda awura gikyangbon giko dɔ, ne ɔ kpaa nyiile asa ilaa. Ɔnyen ɔko bo nno, mɔ-gibaa gyisɛ gi wuꞌ.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo ako de Farasii gikpen mɔ dɔ ako mɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ kyu Yesu wɔra nbɛlɛ dɔ. Imɔso mɛ kya dii mɔ de mɛꞌ kerɛ yɛɛ ɔ laa kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ gɛbono? Nengyene ɔ kyɛ mɔ mɔ, mɛ laa kyu imɔ yɛɛ Yesu gi tɔrɔ nbara wɔra gɛsun gɛkɛ kyoolasɛ.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Yesu gi bii mɔmɔ-nwɔnsa dɔ. Gɛnen so mɔ, ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Koso yelɛ de foꞌ naa ba ansi dɔ gɛrɛ.” Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi koso naa kpaa yelɛ asa mɔ ansi dɔ.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Nfono mɔ Yesu gi taasɛ ɔmɔ yɛɛ, “Nnɛ ne Wurubuaarɛ nbara gi kya nyiile aye yɛɛ aꞌ wɔra gɛkɛ kyoolasɛ? Aꞌ wɔra idɛnsɛ abɛɛ aꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn? Aꞌ sɔɔ abara nkpa abɛɛ aꞌ mɔɔ abara daa?”
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Ɔ kerɛ asa mɔ dɔ pɛwu gyanꞌ ne ɔ tɔgɛ sa ɔnyen mɔ yɛɛ, “Tengɛ fo-gibaa mɔ.” Gɛsintin mɔ, ɔ tengɛ gimɔ, ne gibaa mɔ gi kii kyingi.
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Gɛnɔɔbono Yesu gi kyɛ ɔnyen mɔ gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so mɔ, nbara aŋmarasɛbo mɔ de Farasii awura mɔ mɛ keda mɔ ginyadon, ne mɛ lii kpe mɛ kya ŋminde ilaa ibono mɛ laa kyu wɔra Yesu mɔ.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Gɛnen owi ɔbono mɔ Yesu gi dii kpe gibii giko so ɔꞌ kpaa dalaa, ne ɔ dalaa sa Wurubuaarɛ gɛnen‑n kalaadɛ.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Gɛdɛ gɛ kɛ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ ba mɔ asɛ ne ɔ lɛɛ mɔmɔ dɔ asa gudu anyɔ, ne ɔ yela ɔmɔ ginyen yɛɛ mɔ-isɔɔ.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Gɛnen asa gudu anyɔ mɔ ne n gyɛ
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matiyu de Tomaasɛ,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 de Gyudasɛ Isikaayɔtɛ ɔbono gɛmara gɛmara ɔ fɛ Yesu sa Yesu akyobo mɔ.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Yesu gi lɛɛ mɔ-isɔɔ mɔ gɛnen mɔ, mɔ‑rɛ mɔmɔ mɛ kpelegɛ lii gibii mɔ so ba gitaga giko dɔ. Mɛ fo gitaga mɔ dɔ mɔ, mɛ tu sakpii belɛ yelɛ ɔ gyoo Yesu. Mɔ-akasɛbo mɔ sakyɔ mɛ bo nno. Asa abono mɛ lii nten kpɛi-kpɛi mɔ sakyɔ kee mɛ bo sakpii mɔ dɔ. Asa sakyɔ mɛ lii Gyudiya isowolɛ so, Gyɛrusalem ɔsowolɛ so, de isowolɛ ibono i bo apoo gɛnɔ gɛnɔ ne i sindi Taya de Sidon isowolɛ so mɔ.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Mɛ ba de mɛꞌ baa nu Yesu ilaa tɔgɛsɛ de mɛꞌ nyɛ ɔꞌ kyɛ mɔmɔ-alɔtɔ. Abono ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi i kya nyala mɔmɔ mɔ kee mɛ ba, ne Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔmɔ so ne mɛ nyɛ mɔmɔ-nyoro.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Sakpii mɔ dɔ nyamesɛ kamaasɛ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa nyɛ de oꞌ yii Yesu mɔ. I kya nyiile yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o yii Yesu mɔ, ɔlon ɔko kya lii Yesu dɔ kpaa kyɛ kaasɛ mɔ.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Yesu yelɛ ɔ kerɛ mɔ-akasɛbo mɔ, ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ,
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Amudɛnsɛbo ne n gyɛ fɛye abono akon a kya mɔɔ fɛye nperɛ faa mɔ.
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Fɛye abono kyu lii me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ so ne
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 I ba gɛnen mɔ, fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ɔkon de fɛꞌ kyaa.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Ne fɛye abono fɛ gyɛ aterenbi awura nperɛ faa mɔ,
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Fɛye abono fɛ kya ŋmasɛ nperɛ faa mɔ,
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Dedaa mɔ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ako
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 Fɛye abono fɛ kya nu me asɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Fɛꞌ kolɛ Wurubuaarɛ ayuule sa abono
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Nengyene ɔko gi da fo-ɔtan gyisɛ so mɔ,
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ laa kolɛ fo ilaa iko ne fo bo mɔ, sa mɔ.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Gɛnɔɔbono fɛ kya laarɛ fɛɛ asa mɛꞌ wɔra sa fɛye mɔ,
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 “Nengyene fɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ fɛye-ilaa mɔ wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya laarɛ asa abono mɛ kya laarɛ ɔmɔ-ilaa mɔ.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Nengyene fɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa daa abono mɛ kya wɔra gidɛnsɛ sa fɛye wolɛ mɔ, nnɛ so ne i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya wɔra gɛnen.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Fɛ kya kyu fɛye-aterenbi kyu paa daa abono fɛ nyi mɔmɔ so yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa taalɛ kii nyɛ ka fɛye mɔ wolɛ mɔ, i kaaborɛ Wurubuaarɛ oꞌ yen fɛye? Kuaa. Ilaa nyɛnyɛn awɔrabo gbaa kee mɛ kya kyu mɔmɔ-aterenbi paa mɔmɔ-nanboana ilaa nyɛnyɛn awɔrabo. I lii fɛɛ mɛ nyi yɛɛ ɔkɛ de ɔkaamara mɛ laa kiiri mɔmɔ-atɔ mɔ bara mɔmɔ.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Imɔso fɛye abono fɛ gyɛ me-akasɛbo mɔ berɛ, fɛꞌ laarɛ fɛye-akyobo ilaa de fɛꞌ wɔra gidɛnsɛ sa ɔmɔ. Mɛ laa paa fɛye ilaa iko ne fɛ bo mɔ, fɛꞌ sa mɔmɔ de fɛŋ sa fɛꞌ sa gɛwɔnsa yɛɛ mɛꞌ kiiri bara fɛye. Fɛ wɔra gɛnen mɔ, fɛ laa nyɛ ntɛɛla belɛ, ne fɛ laa wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ gyɛ Gitɔbelɛ mɔ mɔ-biana. I kya nyiile yɛɛ ɔ bo gidɛnsɛ sa dabɔlɛ ilaa nyɛnyɛn awɔrabo de abono ɔ kya wɔra ilaa dɛnsɛ sa mɔmɔ ne iŋ kya gyi mɔmɔ-ginsi mɔ pɛwu.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 “Fɛꞌ wɔra gitolon awura fɛɛ fɛye-sɛ gitolon wura Wurubuaarɛ.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Fɛŋ sa fɛꞌ kerɛ ansi so tɔgɛ yɛɛ fɛye-nanboana ilaa iŋ boran, de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ kerɛ fɛye-ilaa ansi so tɔgɛ yɛɛ iŋ boran. Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ bun fɛye-nanboana gipuɛɛ de Wurubuaarɛ kee ɔ mɛŋꞌ bun fɛye gipuɛɛ. Fɛꞌ kyu ilaa nyɛnyɛn ibono asa mɛ kya wɔra fɛye mɔ kyu kyɛɛ mɔmɔ, de Wurubuaarɛ kee oꞌ kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Fɛꞌ kyɛɛ ilaa. Fɛ kya kyɛɛ ilaa mɔ, Wurubuaarɛ laa tansi kyɛɛ fɛye ilaa kee. I laa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ kya kyu mudu dɛnsɛ kyu kaala fɛɛ nnyufo faa. Akaalabo dɛnsɛ mɔ mɛ kya kaala bɔla de mɛꞌ gyigisi de mɛꞌ nyise de iꞌ loo gɛnda abara dɔ de mɛꞌ kii gyɔgɛ too de iꞌ bɔla i kya fuɛ. Mudu ɔbono ɔnan fɛ kyu kaala sa ako mɔ, mɔ-ɔnan kee ne Wurubuaarɛ laa kyu kaala sa fɛye.”
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Yesu gi da mɔmɔ gikpalɛ gidɛ kee taasɛ yɛɛ, “Gyaatanbo laa taalɛ keda mɔ-nanbo gyaatanbo de oyii de iꞌ kyena? Mɔmɔ anyɔ mɛ maŋ tɔrɔ ɔbɔ dɔ?
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Ilaa ɔkasɛbo maŋ taalɛ don mɔ-onyiilebo. Ɔkasɛbo, mɔ, gi kasɛ ilaa kpaa logɛ mɔ, ɔ laa wɔra daa fɛɛ mɔ-onyiilebo.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 “Menɛ n wɔra so ne fo kya wu fo-nanbo ilaa nyɛnyɛn pii ibono ɔ kya wɔra mɔ ne foŋ kya wu fo-lɛɛ ibelɛbelɛ idɛ? I dɛ daa fɛɛ fo wu gikpara gi bo ɔko ginsi dɔ ne fo maŋ wu yɛɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ.
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Nnɛ so ne fo laa tɔgɛ sa fo-nanbo yɛɛ, ‘O, me-nanbo, kerɛ, gikpara gi bo fo-ginsi dɔ. Yɛgɛ nꞌ lɛɛ gimɔ sa fo.’ --Yɛgɛ gɛgyakpaabi gɛ taa fo-lɛɛ dɔ? O, gikerɛansi anyamesɛ! Fɛꞌ lɛɛ ngyakpaabi nbono gi taa fɛye-lɛɛ ansi dɔ mɔ de fɛꞌ nyɛ wu dɔɔdan kpaa lɛɛ akpara abono a bo fɛye-nanboana lɛɛ ansi abi dɔ mɔ sa mɔmɔ.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 — ausente —
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 — ausente —
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Nyamesɛ dɛnsɛ berɛ, ilaa dɛnsɛ ne n bo mɔ-gisen dɔ; ne ilaa dɛnsɛ ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ, ilaa nyɛnyɛn ne n bo mɔ-gisen dɔ, ne ilaa nyɛnyɛn ne nan lii mɔ-gɛnɔ dɔ. Ilaa ibono i bo nyamesɛ gisen dɔ mɔ, imɔ ne ɔ kya lɛɛ tɔgɛ.”
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 Yesu gi taasɛ asa abono mɛ buu mɔ mɔ yɛɛ, “Menɛ n wɔra so ne fɛ kya terɛ me yɛɛ, ‘Aye-Wura, Aye-Wura,’ yɛgɛ fɛŋ kya wɔra ilaa ibono n kya tɔgɛ fɛye mɔ daa?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ ba me asɛ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, nan nyiile fɛye gɛnen nyamesɛ ɔbono oyuduu.
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔsɛɛbo ɔbono o yii obu. Ɔ laa yii obu mɔ mɔ, o kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten kpaa tu gifolɛ pɛi ne ɔ too gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gyanꞌ gifolɛ mɔ so. Ɔsɛɛbo mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de gɛnen obu mɔ. Nkyu gi da de mɔ gɛnen mɔ, ɔ mɛŋ boori. I lii fɛɛ ɔ pɔrɔ mɔ dɔɔdan gyan gifolɛ so.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Nyamesɛ ɔbono, mɔ, o nu me-ilaa tɔgɛsɛ, ne ɔ mɛŋ kya wɔra imɔ so ilaa mɔ, kaasɛ mɔ dɛ fɛɛ ɔnyen ɔbono oŋ nyi ɔlaako ne o yii obu gyanꞌ daa giŋɛsii so giyan mɔ. Ɔ mɛŋ kuru gɛsɛ ɔpɔɔrɛ mɔ gɛten. Ɔnyen mɔ gi ti pɔrɔ obu mɔ ta mɔ, gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔbon gi bɔla baa da de obu mɔ. Ayaa abono so mɔ, obu mɔ gi tɔrɔ daa wurum!”
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.