João 19
GɛnÞ PobÞrÞ, Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ (ACD) vs NTLH
1 Imɔ gɛmara mɔ, Pilato gi yɛgɛ mɛ taa Yesu awulibi.
1 Aí Pilatos mandou chicotear Jesus.
2 Ne asogya mɔ mɛ luo iwe wɔra fɛɛ wura gɛpɛ ne mɛ kyu bun mɔ, ne mɛ kyu giwurakuru kyu gyaabii bun mɔ.
2 Depois os soldados fizeram uma coroa de ramos cheios de espinhos, e a puseram na cabeça dele, e o vestiram com uma capa vermelha.
3 Nfono mɔ, mɛ san mɛ kya gyaabii mɔ mɛ kya faala mɔ mɛ kya kpe mɛ kya ba yɛɛ, “Gyuda awura wura! Fo‑rɛ gimu dɛnsɛ!” mɛ san mɛ kya da mɔ itan.
3 Chegavam perto dele e diziam: — Viva o rei dos judeus! E davam bofetadas nele.
4 Pilato asogya mɔ mɛ wɔra Yesu gɛnen ta mɔ, Pilato gi kii lii kpaa tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ nu yɛɛ nan kyu Yesu bara fɛye de fɛꞌ bii yɛɛ meŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono so nan kyu bun mɔ gipuɛɛ mɔ.”
4 Aí Pilatos saiu outra vez e disse para a multidão: — Escutem! Vou trazer o homem aqui para que vocês saibam que não encontro nenhum motivo para condená-lo!
5 Imɔso Pilato gi kyu Yesu lii baa nyiile Gyuda awura mɔ. O bun iwe gɛpɛ gɛbono asogya mɔ mɛ kyu bun mɔ mɔ, ne o bun giwurakuru mɔ. Ne Pilato gi tɔgɛ sa Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ fɛye-ɔnyen mɔ!”
5 Então Jesus saiu com a coroa de espinhos na cabeça e vestido com a capa vermelha. — Vejam! Aqui está o homem! — disse Pilatos.
6 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ-asogya mɔ mɛ wu Yesu mɔ, mɛ kpen ken-ken tɔgɛ sa Pilato yɛɛ, “Da mɔ aŋanbi oyii so! Da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ!” Mɛ kpen tɔgɛ sa Pilato gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛye gbaa-gbaa fɛꞌ baa kyu mɔ kpaa da mɔ aŋanbi mɔɔ fɛye-atɔ. Me berɛ, meŋ wu ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra mɔ.”
6 Quando os chefes dos sacerdotes e os guardas do Templo viram Jesus, começaram a gritar: — Crucifica! Crucifica! — Vocês que o levem e o crucifiquem! Eu não encontro nenhum motivo para condenar este homem! — repetiu Pilatos.
7 Nfono ne Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ tɔgɛ sa Pilato yɛɛ, “A bo nbara nko. Imɔso kyu lii gɛnen nbara nbono so mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ wɔra ɔmɔɔsɛ. I lii fɛɛ ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi.”
7 A multidão respondeu: — Nós temos uma
8 Ibono Pilato gi nu gɛnen ilaa idɛ mɔ, i lɔrɔ wɔra mɔ gifuu too.
8 Quando Pilatos ouviu isso, ficou com mais medo ainda.
9 Ɔ naa loo gɛten dɔ, ne ɔ taasɛ Yesu yɛɛ, “Fo lii fonɛ daa?” Ɔ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu mɛŋ ka mɔ-gɛnɔ.
9 Entrou outra vez no palácio e perguntou a Jesus: — De onde você é? Mas Jesus não respondeu nada.
10 Ibono ɔ mɛŋ ka mɔ-gɛnɔ mɔ, Pilato gi kii taasɛ mɔ yɛɛ, “Fo maŋ ka me-gɛnɔ? Fo mɛŋ nyi yɛɛ n bo ɔkpa de nꞌ taa fo yɛgɛ de foꞌ naa, ne nꞌ bo ɔkpa kee de nꞌ yɛgɛ de mɛꞌ da fo aŋanbi mada de oyii de foꞌ wu?”
10 Então Pilatos disse: — Você não quer falar comigo? Lembre que eu tenho autoridade tanto para soltá-lo como para mandar crucificá-lo.
11 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “I mɛŋ gyɛ fo-gibaa so ne fo nyɛ ɔkpa me so faa. Fɛɛ Wurubuaarɛ mɛŋ sa fo ɔkpa mɔ, nkana fo maŋ nyɛ ɔkpa me so. Imɔso nyamesɛ ɔbono o kyu me baa wɔra fo-abaa dɔ mɔ ne n so ilaa nyɛnyɛn ibono i nyaakyɔ mɔ.”
11 Jesus respondeu:
12 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, Pilato gi san ɔ kya laarɛ ɔkpa ɔbono so ɔ laa kyu de ɔꞌ taa Yesu yɛgɛ de ɔꞌ naa mɔ. Nfono mɔ Gyuda awura mɔ mɛ kpɛ ma‑a kpen ken-ken daa ma‑a tɔgɛ ma‑a sa Ɔbelɛnsɛ Pilato yɛɛ, “Nengyene fo taa ɔnyen baarɛ yɛgɛ ne ɔ naa mɔ, fo mɛŋ kya buu fɛye Rom awura wura belɛ mɔ. Nu yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya kyu mɔ-nyoro yɛɛ ɔ gyɛ wura fɛɛ gɛnɔɔbono ɔnyen baarɛ kya wɔra faa mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya laarɛ fɛye-wura belɛ mɔ abolɔn ne.”
12 Depois disso Pilatos quis soltar Jesus. Mas a multidão gritou: — Se o senhor soltar esse homem, não é amigo do Imperador! Pois quem diz que é rei é inimigo do Imperador!
13 Pilato gi nu ilaa ibono Gyuda awura mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ yɛgɛ mɛꞌ kparɛ Yesu kyu lii kpe gikpalan giko dɔ ne Pilato gi kpaa kpelegɛ kyena awura gɛgyapaa gɛbono mɛ kya kyena gɛmɔ so gyi nbɛlɛ mɔ. (Mɛ kya terɛ gikpalan gibono yɛɛ Abui Ɔtagaten Gikpalan. Gyuda awura gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ gimɔ yɛɛ Gabata.)
13 Quando Pilatos ouviu isso, trouxe Jesus para fora e sentou-se no tribunal, no lugar chamado “Calçada de Pedra”. (Em hebraico o nome desse lugar é “Gabatá”.)
14 Gɛnen gɛkɛ gɛbono gɛ gyɛ abaala gɛkɛ sa Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ gigyi. Owi ɔbono mɛ lii kpe gikpalan mɔ dɔ mɔ, i san ŋmaraa de iꞌ wɔra fɛɛ owi kenken aberɛ. Nfono ne Pilato gi kyu Yesu nyiile Gyuda awura mɔ yɛɛ, “Fɛye-wura mɔ ne.”
14 Era quase meio-dia da véspera da Páscoa . Pilatos disse para a multidão: — Aqui está o rei de vocês!
15 Pilato gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kpen ken-ken gikolon tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Kyu mɔ naa. Aŋ kya laarɛ de aꞌ baa wu mɔ. Da mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ.” Ne Pilato gi taasɛ mɔmɔ yɛɛ, “Nꞌ da fɛye-wura mɔ aŋanbi mada de oyii de oꞌ wuꞌ?” Ɔ taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Aŋ bo wura ɔko baa too de fɛye-Rom wura belɛ mɔ.”
15 Mas eles gritaram: — Mata! Mata! Crucifica! Então Pilatos perguntou: — Querem que eu crucifique o rei de vocês? Mas os chefes dos sacerdotes responderam: — O nosso único rei é o Imperador!
16 Pilato gi kerɛ mɔ, kuaa daa. Ne o kyu Yesu kyu wɔra mɔ-asogya mɔ abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kpaa da mɔ aŋanbi oyii so mɔɔ. Ne asogya mɔ mɛ kyu Yesu kyu kyon.
16 Então Pilatos entregou Jesus aos soldados para ser crucificado, e eles o levaram.
17 Mɛ kyu mɔ lii mɛ kya kpe mɔ, mɛ yɛgɛ Yesu gbaa-gbaa ne n so mɔ-lɛwu oyii. Mɛ kpaa fo gɛtɛɛko mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gimu Giwuye Gikpalan. De Gyuda awura gɛdɛ dɔ mɔ, mɛ kya terɛ nno yɛɛ Gologota.
17 Jesus saiu carregando ele mesmo a cruz para o lugar chamado Calvário . (Em hebraico o nome desse lugar é “Gólgota”.)
18 Nno ne mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii. Mɛ da anyen anyɔ ako kee aŋanbi mada de iyii bɔla de Yesu. Mɔmɔ dɔ ɔko bo de Yesu gyisɛ gibaa so ne ɔko, mɔ, bo de mɔ-benɛ gibaa so, i san Yesu, mɔ, bo nsansana.
18 Ali os soldados pregaram Jesus na cruz. E crucificaram também outros dois homens, um de cada lado dele. Pilatos mandou escrever um letreiro e colocá-lo na parte de cima da cruz. Nesse letreiro estava escrito em hebraico, latim e grego : “Jesus de Nazaré, Rei dos Judeus”. Muitas pessoas leram o letreiro porque o lugar em que Jesus foi crucificado ficava perto da cidade.
19 Pilato gi yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ kyu kpaa mada Yesu amu so yɛɛ,
19 — ausente —
20 Nfono mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ i mɛŋ bo gɛta de nten. Imɔso i yɛgɛ Gyuda awura sakyɔ mɛ kalɛ ilaa ibono Pilato gi yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ mada Yesu amu so mɔ. I kya nyiile yɛɛ mɛ ŋmarasɛ imɔ de Gyuda awura gɛdɛ dɔ, de Rom awura gɛdɛ dɔ, de Geriiki awura gɛdɛ dɔ.
20 — ausente —
21 Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ lɔgedɛ de Pilato yɛɛ, “I mɛŋ kaaborɛ foꞌ yɛgɛ de mɛꞌ ŋmarasɛ yɛɛ, ‘Gyuda awura wura mɔ ne’ kyu kpaa mada gɛnen. I kaaborɛ foꞌ yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ daa yɛɛ ‘Ɔnyen baarɛ ne yɛɛ mɔ ne n gyɛ Gyuda awura wura mɔ.’ ”
21 Então os chefes dos sacerdotes disseram a Pilatos: — Não escreva: “Rei dos Judeus”; escreva: “Este homem disse: Eu sou o Rei dos Judeus”.
22 Nfono ne Pilato gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Ilaa ibono nɛ yɛgɛ mɛꞌ ŋmarasɛ mɔ, mɛ ŋmarasɛ daa gɛkpaa.”
22 — O que escrevi escrevi! — respondeu Pilatos.
23 Asogya mɔ mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii mɔ ta mɔ, mɛ yɛ ilaa ibono nkana i bo mɔ-nyoro so mɔ dɔ gikpadɔ ginan ne mɔmɔ ɔkamaasɛ gi kyu giko. Mɛ yɛ imɔ gɛnen mɔ, i san Yesu gɛgbɛ gɛbono ɔ kya suu gɛsɛ pɛi de oꞌ suu ngbɛ sɛnsɛ gyanꞌ mɔ. Gɛnen gɛgbɛ gɛbono berɛ, mɛ mɛŋ baa-baa gɛmɔ kyaga. Mɛ kpɛ luo gɛmɔ daa lii soso baa yii gɛsɛ.
23 Depois que os soldados crucificaram Jesus, pegaram as roupas dele e dividiram em quatro partes, uma para cada um. Mas a túnica era sem costura, toda tecida numa só peça de alto a baixo.
24 Asogya mɔ mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ kyadɛ gɛgbɛ gɛdɛ dɔ yɛ. Aꞌ too ilaa iko kerɛ. Ɔbono i yii de mɔ mɔ, kaasɛ mɔ oꞌ kyu gɛmɔ.” Ilaa ibono mɛ too kerɛ gɛnen mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i ba gɛsintin. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
24 Por isso os soldados disseram uns aos outros: — Não vamos rasgar a túnica. Vamos tirar a sorte para ver quem fica com ela. Isso aconteceu para que se cumprisse o que as “Repartiram entre si as minhas roupas e fizeram E foi isso o que os soldados fizeram.
25 Asogya mɔ mɛ kya wɔra gɛnen pɛwu mɔ, Yesu mɔ-nyi, de mɔ-nyibelɛ, de Mariya, Kulopasɛ mɔ-ka mɔ, de Mariya Magadalakyii mɔ mɛ yelɛ Yesu lɛwu oyii mɔ asɛ.
25 Perto da cruz de Jesus estavam a sua mãe, e a irmã dela, e Maria, a esposa de Clopas, e também Maria Madalena.
26 Ibono Yesu gi wu mɔ-nyi de me, mɔ-ɔkasɛbo ɔbono ɔ kya laarɛ me-ilaa mɔ, a yelɛ sindi abara mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyi yɛɛ, “Ɔkyii, fo-bi ne.”
26 Quando Jesus viu a sua mãe e perto dela o discípulo que ele amava, disse a ela:
27 Ne o kii kisee tɔgɛ sa me yɛɛ, “Fo‑o fo mɔ, fo-nyi ne.” Kpɛ kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ ne nɛ kyu mɔ kpaa kyena me asɛ me-gɛten dɔ.
27 Em seguida disse a ele: E esse discípulo levou a mãe de Jesus para morar dali em diante na casa dele.
28 Yesu mada de lɛwu oyii mɔ gɛnen mɔ, o wu yɛɛ idɛ kon berɛ ɔ logɛ ilaa kamaasɛ. Ne ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Bolefɔ kya mɔɔ me.” Ɔ tɔgɛ gɛnen de iꞌ yɛgɛ ilaa ibono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin.
28 Agora Jesus sabia que tudo estava completado. Então, para que se cumprisse o que dizem as Escrituras Sagradas , disse:
29 Gɛnen owi ɔbono mɔ, nta bonyansɛ nko oyuduu gi yii de gɛlɔbi nno. Imɔso mɛ kyu taatɔ dufu-dufu ɔko kyu kpaa nyise wɔra nta mɔ dɔ, ne mɛ kyu de hisopo gɛyabii kyu diirɛ kpe mɔ-gɛnɔ asɛ.
29 Havia ali uma vasilha cheia de vinho comum. Molharam no vinho uma esponja, puseram a esponja num bastão de hissopo e a encostaram na boca de Jesus.
30 Yesu gi kyogyoo nta mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “I logɛ kon.” Ne o kyu mɔ-gimu too gɛsɛ, o lɛɛ mɔ-ɔŋɛ kyu wɔra Wurubuaarɛ abaa dɔ.
30 Quando ele tomou o vinho, disse: Então baixou a cabeça e morreu.
31 Ibono gɛdɛ gɛ laa kɛ ne mɛ laa gyi mɔmɔ Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ so mɔ, Gyuda awura mɔ mɛ kya laarɛ yɛɛ abono mɛ da mɔmɔ aŋanbi mada de iyii mɔ mɛꞌ nyɛ wuꞌ kusaa de mɛŋ sa mɛꞌ sii mɛ kyɔlɛ iyii mɔ so gɛnen gɛkɛ gɛbono dɔ de i mɛŋ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-gɛsi mɔ gigyi. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-gɛkɛ kyoolasɛ gɛdɛ gɛ baa saarɛ mɔmɔ Gyuda awura gɛsi gigyi. Imɔso Gyuda awura mɔ mɛ kpaa wu Pilato yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ de mɔ-asogya mɔ mɛꞌ kpaa boori gɛnen asa asaꞌ abono ayaa awuye. Nengyene mɛ nyɛ wuꞌ kusaa mɔ de mɛꞌ saga mɔmɔ lii iyii mɔ so kpaa pule.
31 Então os líderes judeus pediram a Pilatos que mandasse quebrar as pernas dos que tinham sido crucificados e mandasse tirá-los das cruzes. Pediram isso porque era sexta-feira e não queriam que, no sábado, os corpos ainda estivessem nas cruzes. E aquele sábado era especialmente santo.
32 Gɛnen so mɔ, asogya mɔ mɛ kpaa boori ɔko-lɛɛ ayaa awuye de ɔbanban mɔ kee.
32 Os soldados foram e quebraram as pernas do primeiro homem que tinha sido crucificado com Jesus e depois quebraram as pernas do outro.
33 Mɛ baa fo Yesu asɛ de mɛꞌ baa boori mɔ-lɛɛ ayaa awuye fɛɛ anyen anyɔ ako mɔ-lɛɛ mɔ, mɛꞌ baa kerɛ mɔ, Yesu gi ti wolaa wuꞌ. Imɔso mɛ mɛŋ baa boori mɔ-ayaa awuye mɔ.
33 Mas, quando chegaram perto de Jesus, viram que ele já estava morto e não quebraram as suas pernas.
34 Asogya mɔ dɔ ɔko gi san lɛɛ mɔ-gikpɛ yii Yesu gɛkɛlɛbi dɔ fondi. Ayaa abono so mɔ, nkalan de nkyu gi tigi lii Yesu nyoro dɔ.
34 Porém um dos soldados furou o lado de Jesus com uma lança. No mesmo instante saiu sangue e água.
35 Me ɔbono n kya ŋmarasɛ ilaa idɛ mɔ nɛ wu imɔ de me-ansi, ne ibono nɛ wu mɔ ne nꞌ kya buu mi‑i sa fɛye faa. N nyi yɛɛ n kya tɔgɛ fɛye gɛsintin de fɛye kee fɛꞌ nyɛ kyu fɛye-nyoro too Yesu so.
35 Quem viu isso contou o que aconteceu para que vocês também creiam. O que ele disse é verdade, e ele sabe que fala a verdade.
36 Ibono Yesu gi wuꞌ ne Gyuda awura mɔ mɛ mɛŋ nyɛ boori mɔ-ayaa awuye mɔ, i yɛgɛ ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ mɔ i ba gɛsintin. Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
36 Isso aconteceu para que se cumprisse o que as Escrituras Sagradas dizem: “Nenhum dos seus ossos será quebrado.”
37 Ne mɛ kii ŋmarasɛ yɛɛ,
37 E em outro lugar as Escrituras Sagradas dizem: “Eles olharão para aquele a quem atravessaram com a lança.”
38 Gyosɛfo, Arimatiyanyen ɔko bo no. Ɔ sɔɔ Yesu gyi. Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ gifuu so mɔ, ɔŋ lɛɛ mɔ-gisɔɔgyi mɔ gɛwi. Yesu gi wuꞌ mɔ, ɔ kpaa wu Pilato yɛɛ ɔꞌ yɛgɛ mɔ de ɔꞌ kpaa saga Yesu gibuni mɔ lii oyii mɔ so kyu kpaa pule. Pilato gi sa mɔ ɔkpa ne ɔ kpaa saga Yesu gibuni mɔ kyu kyon ɔꞌ kpaa pule.
38 Depois disso, José, da cidade de Arimateia, pediu licença a Pilatos para levar o corpo de Jesus. (José era seguidor de Jesus, mas em segredo porque tinha medo dos líderes judeus.) Pilatos deu licença, e José foi e retirou o corpo de Jesus.
39 Nfono ne Nikodemusi ɔbono ɔ naa kyena kpaa wu Yesu gɛnyɛ gɛko mɔ gi kpaa kyu ilaa iko i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ ne mɛ kyu saarɛ abara dɔ gɛnen mɔ. Nikodemusi gi kyu gɛnen ilaa idɛ kpaa tu Gyosɛfo de mɛꞌ kyu kpaa bɔ Yesu gibuni mɔ. Ilaa ibono Nikodemusi gi kyu kpe gɛnen mɔ, imɔ-oduduu laa wɔra fɛɛ awayu bagi oduduu.
39 Nicodemos, aquele que tinha ido falar com Jesus à noite, foi com José, levando uns trinta e cinco quilos de uma mistura de aloés e mirra .
40 Gyosɛfo mɔ‑rɛ Nikodemusi mɛ kyu gikɛlɛlɛ de ilaa ibono i dɛ fɛɛ onufuii de piperɛ mɔ kyu mili Yesu gibuni mɔ itiibilaa ɔkpa so fɛɛ gɛnɔɔbono mɔmɔ Gyuda awura mɛ kya kyu pule ibuni mɔ.
40 Os dois homens pegaram o corpo de Jesus e o enrolaram em lençóis nos quais haviam espalhado essa mistura. Era assim que os judeus preparavam os corpos dos mortos para serem sepultados.
41 Ndɔɔ nko gi sindi nfono mɛ da Yesu aŋanbi mada de oyii ne o wuꞌ mɔ. Gɛnen ndɔɔ nbono dɔ mɔ, gifolɛ giko gi bo nno mɛ wolaa logedi gimɔ wɔra ɔbɔ yela sa ibuni gipule. Mɛ mɛŋ ti taa pule obuni gɛnen folɛbɔ ɔbono dɔ kerɛ.
41 No lugar onde Jesus tinha sido crucificado havia um jardim com um túmulo novo onde ninguém ainda tinha sido colocado.
42 Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɛ da Yesu aŋanbi mɔ gɛ gyɛ abaala gɛkɛ sa Gyuda awura gɛkɛ kyoolasɛ mɔ so mɔ, Gyosɛfo mɔ‑rɛ Nikodemusi mɛ san mɛ kya kpaala. Folɛbɔ mɔ sindi nfono mɛ da Yesu aŋanbi mɔ. Imɔso mɔ dɔ ne mɛ kyu Yesu gibuni mɔ kpaa pule.
42 Puseram ali o corpo de Jesus porque o túmulo ficava perto e também porque o sábado dos judeus ia começar logo .
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.