João 11
GɛnÞ PobÞrÞ, Gɛbono Wurubuaarɛ Gi Yɛgɛ Mɔ-rɛ Anyamesɛ Mɛ Wɔra Mɔ (ACD) vs ARC
1 Gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ ɔnyen ɔko kya lɔ gɛnsipɛɛrɛ so. Mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Lasarosɛ. Ɔ gyɛ Bɛtaninyen. (Bɛtani ɔsowolɛ baarɛ gyɛ Mariya de mɔ-daa Maata gɛwi.
1 Estava, então, enfermo um certo Lázaro, de Betânia, aldeia de Maria e de sua irmã Marta.
2 Mariya ne n gyɛ ɔkyii ɔbono fɛ nu yɛɛ o kyu anuwanterɛ worogɛ Yesu ne o kyu mɔ-gimu iman kpaarɛ Yesu ayaa mɔ. Gɛnen Mariya baarɛ mɔ-pinyen ne n gyɛ Lasarosɛ ɔbono ɔ kya lɔ mɔ.)
2 E Maria era aquela que tinha ungido o Senhor com unguento e lhe tinha enxugado os pés com os seus cabelos, cujo irmão, Lázaro, estava enfermo.
3 Ɔ kya lɔ gɛnen mɔ, mɔ-pikyiiana adɛ mɛ sun kpaa tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Aye-wura, fo-kyɛmenɛ ɔbono fo kya laarɛ mɔ-ilaa mɔ kya lɔ.”
3 Mandaram-lhe, pois, suas irmãs dizer: Senhor, eis que está enfermo aquele que tu amas.
4 Yesu gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, “Gilɔ gidɛ giŋ ba de giꞌ baa mɔɔ Lasarosɛ. Gi ba daa de giꞌ baa lɛɛ Wurubuaarɛ nyisigyi mɔ nyiile de Wurubuaarɛ ɔꞌ lɛɛ me, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nyisigyi mɔ kee nyiile.”
4 E Jesus, ouvindo isso, disse: Esta enfermidade não é para morte, mas para glória de Deus, para que o Filho de Deus seja glorificado por ela.
5 Yesu kya laarɛ Maata de mɔ-tedɛ de mɔmɔ-pinyen Lasarosɛ ilaa.
5 Ora, Jesus amava a Marta, e a sua irmã, e a Lázaro.
6 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, o nu Lasarosɛ gilɔ mɔ so mɔ, o sii kyena nfono ɔ bo mɔ nkɛ nnyɔ bɔla.
6 Ouvindo, pois, que estava enfermo, ficou ainda dois dias no lugar onde estava.
7 Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, “Aꞌ kii kpe Gyudiya.”
7 Depois disso, disse aos seus discípulos: Vamos outra vez para a Judeia.
8 Ɔ tɔgɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ de mɛꞌ da fo abui mɔɔ faa, iŋ ti gyi nkɛ nko. Fo laa kii kpe nno?”
8 Disseram-lhe os discípulos: Rabi, ainda agora os judeus procuravam apedrejar-te, e tornas para lá?
9 Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gɛnen mɔ, o kisee da mɔmɔ gikpalɛ de oꞌ kyu nyiile mɔmɔ yɛɛ gɛnen owi ɔbono dɔ mɔ iŋ bo gifuu. Ɔ da gikpalɛ mɔ yɛɛ, “Iŋ gyɛ iwi gudu inyɔ ne n bo gɛkɛ dɔ? Nyamesɛ ɔbono ɔ naa owi kenken mɔ, mɛŋ kya sidi. I kya nyiile yɛɛ gɛsinkpan gɛdɛ so fatela kya wu mɔ.
9 Jesus respondeu: Não há doze horas no dia? Se alguém andar de dia, não tropeça, porque vê a luz deste mundo.
10 Ne ɔbono, mɔ, ɔ naa gɛnyɛ mɔ kya sidi. I kya nyiile yɛɛ ɔŋ bo fatela mɔ asɛ.”
10 Mas, se andar de noite, tropeça, porque nele não há luz.
11 Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ ne o kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Aye-kyɛmenɛ Lasarosɛ gi dɛ. Nan kpaa kyingi mɔ.”
11 Assim falou e, depois, disse-lhes: Lázaro, o nosso amigo, dorme, mas vou despertá-lo do sono.
12 Nfono mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, nengyene ɔ dɛ ginsi gidɛ berɛ mɔ, ɔ laa nyɛ alanfiya ne.”
12 Disseram, pois, os seus discípulos: Senhor, se dorme, estará salvo.
13 Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ bii yɛɛ ɔ kya tɔgɛ kyu lii Lasarosɛ lɛwu so daa. Mɛ nyi daa yɛɛ ginsi gidɛ gbaa-gbaa ne ɔ darɛ.
13 Mas Jesus dizia isso da sua morte; eles, porém, cuidavam que falava do repouso do sono.
14 Nfono ne Yesu gi tɔgɛ tigi mɔmɔ yɛɛ, “Lasarosɛ gi wuꞌ.
14 Então, Jesus disse-lhes claramente: Lázaro está morto,
15 Fɛye so mɔ, i wɔra me ɔkon fɛɛ meŋ bo nno pɛi ne o wuꞌ de fɛꞌ nyɛ sɔɔ me gyi. Imɔso fɛꞌ yɛgɛ de aꞌ kpe mɔ asɛ.”
15 e folgo, por amor de vós, de que eu lá não estivesse, para que acrediteis. Mas vamos ter com ele.
16 Nfono mɔ, Tomaasɛ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Ata mɔ gi tɔgɛ sa mɔ-nanboana mɔ yɛɛ, “Aye‑rɛ mɔ pɛwu aꞌ kpe. Nengyene i gyɛ lɛwu mɔ, aye‑rɛ Yesu pɛwu aꞌ kpe de aꞌ kpaa wuꞌ.”
16 Disse, pois, Tomé, chamado Dídimo, aos condiscípulos: Vamos nós também, para morrermos com ele.
17 Yesu gi kpaa loo nno mɔ, o nu yɛɛ Lasarosɛ gi wuꞌ. O wuꞌ ne mɛ pule mɔ mɔ, imɔ nkɛ nnan ne.
17 Chegando, pois, Jesus, achou que já havia quatro dias que estava na sepultura.
18 Bɛtani ɔsowolɛ mɔ de Gyɛrusalem i mɛŋ bo gɛta de abara. I maŋ fo akpaaten anyɔ dandan.
18 (Ora, Betânia distava de Jerusalém quase quinze estádios.)
19 Imɔso i yɛgɛ Gyuda awura mɔ asa sakyɔ mɛ kpe Maata de Mariya asɛ de mɛꞌ kpaa tɔgɛ wɔra mɔmɔ kyu lii mɔmɔ-pinyen lɛwu mɔ so.
19 E muitos dos judeus tinham ido consolar a Marta e a Maria, acerca de seu irmão.
20 Maata gi nu Yesu so mɔ, ɔ lii kyon ɔꞌ kpaa gyangara mɔ, yɛgɛ Mariya, mɔ, tɛ gɛten dɔ.
20 Ouvindo, pois, Marta que Jesus vinha, saiu-lhe ao encontro; Maria, porém, ficou assentada em casa.
21 Maata gi wu Yesu mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, ne fɛɛ fo bo gɛrɛ mɔ, nkana me-pinyen ɔ mɛŋnan wuꞌ.
21 Disse, pois, Marta a Jesus: Senhor, se tu estivesses aqui, meu irmão não teria morrido.
22 Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen gbaa faa, n nyi yɛɛ ba‑a nperɛ, ilaa kamaasɛ ibono fo kolɛ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ ɔ laa kyu sa fo.”
22 Mas também, agora, sei que tudo quanto pedires a Deus, Deus to concederá.
23 Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Fo-pinyen laa kii kyingi kyena nkpa.”
23 Disse-lhe Jesus: Teu irmão há de ressuscitar.
24 Maata gi kyule mɔ yɛɛ, “N nyi ibono me-pinyen laa kii nyɛ nkpa gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa kyingi ibuni de oꞌ gyi ɔmɔ-nbɛlɛ mɔ.”
24 Disse-lhe Marta: Eu sei que há de ressuscitar na ressurreição do último Dia.
25 Nfono mɔ, Yesu gi kii lɔrɔ tɔgɛ sa Maata yɛɛ, “Me ne n gyɛ ɔbono n bo ɔkpa de nꞌ kyingi asa abono mɛ wuꞌ mɔ. Me ne n gyɛ ɔbono n kya sa asa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nyamesɛ ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, ba‑a o wuꞌ mɔ, ɔ laa kyena Wurubuaarɛ asɛ.
25 Disse-lhe Jesus: Eu sou a ressurreição e a vida; quem crê em mim, ainda que esteja morto, viverá;
26 Ne nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ tɛ ne o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, mɔ-Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ gɛ maŋ lii mɔ-gibaa kpa‑a. Maata, fo kya sɔɔ ilaa idɛ gyi?”
26 e todo aquele que vive e crê em mim nunca morrerá. Crês tu isso?
27 Maata gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɛɛn, me-wura. Nɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de foꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Fo ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi ɔbono aye-ansi a gyan mɔ so yɛɛ ɔ laa kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba gɛsinkpan so mɔ.”
27 Disse-lhe ela: Sim, Senhor, creio que tu és o Cristo, o Filho de Deus, que havia de vir ao mundo.
28 Maata gi tɔgɛ Yesu gɛnen ta mɔ, ɔ kpaa terɛ mɔ-tedɛ Mariya lii nkan ne ɔ tɔgɛ mɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ mɔ gi ba, ɔ bo faanaa, ɔ kya terɛ fo.”
28 E, dito isso, partiu e chamou em segredo a Maria, sua irmã, dizendo: O Mestre está aqui e chama-te.
29 Mariya gi nu gɛnen mɔ, ɔ kpɛ koso daa ne ɔ lii kpaa gyangara mɔ.
29 Ela, ouvindo isso, levantou-se logo e foi ter com ele.
30 Gɛnen owi ɔbono mɔ, Yesu mɛŋ ti loo ɔsowolɛ mɔ gbaa-gbaa so. Ɔ san ɔ bo nfono Maata gi kpaa gyangara mɔ mɔ.
30 (Ainda Jesus não tinha chegado à aldeia, mas estava no lugar onde Marta o encontrara.)
31 Gyuda awura abono mɛ bo Mariya asɛ gɛten mɔ dɔ mɔ mɛ kya tɔgɛ ma‑a wɔra mɔ mɔ, mɛ wu gɛnɔɔbono Mariya gi kpɛ nyise koso lii gɛnen mɔ, mɛ nyi fɛɛ ɔ kya kpe nfono mɛ pule mɔ-pinyen mɔ ɔꞌ kpaa saawo daa. Imɔso mɛ buu mɔ.
31 Vendo, pois, os judeus que estavam com ela em casa e a consolavam que Maria apressadamente se levantara e saíra, seguiram-na, dizendo: Vai ao sepulcro para chorar ali.
32 Mariya gi kpaa fo nfono Yesu bo mɔ, ɔ da de ginsi wu mɔ mɔ, ɔ kpelegɛ ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, “Me-Wura, nengyene fɛɛ fo bo gɛrɛ daa mɔ, nkana me-pinyen ɔ mɛŋnan wuꞌ.”
32 Tendo, pois, Maria chegado aonde Jesus estava e vendo-o, lançou-se aos seus pés, dizendo-lhe: Senhor, se tu estivesses aqui, meu irmão não teria morrido.
33 Ibono Yesu gi wu gɛnɔɔbono Mariya kya saawo de Gyuda awura abono mɛ buu mɔ mɔ kee mɛ kya saawo mɔ, mɔ-gisen dɔ i nyida mɔ, ne i loo mɔ kee gikyɔ.
33 Jesus, pois, quando a viu chorar e também chorando os judeus que com ela vinham, moveu-se muito em espírito e perturbou-se.
34 Ne ɔ taasɛ yɛɛ, “Fonɛ dɔ ne fɛ pule mɔ?” Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, ba de foꞌ baa kerɛ.”
34 E disse: Onde o pusestes? Disseram-lhe: Senhor, vem e vê.
35 Nfono mɔ Yesu gi su.
35 Jesus chorou.
36 Gyuda awura mɔ mɛ wu gɛnen mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, “Fɛꞌ kerɛ, ɔ laarɛ mɔ-ilaa gikyɔ ne‑o!”
36 Disseram, pois, os judeus: Vede como o amava.
37 Asa mɔ ako, mɔ, yɛɛ, “Mɔ ɔbono ɔ kyɛ gyaatanbo mɔ mɔ mɛŋ taalɛ yɛgɛ de Lasarosɛ ɔ mɛŋ sa oꞌ wuꞌ?”
37 E alguns deles disseram: Não podia ele, que abriu os olhos ao cego, fazer também com que este não morresse?
38 Imɔso Yesu gisen gi kii nyida mɔ ginyɔsɛ. Nfono mɔ ɔ naa kpe nfono mɛ pule mɔ mɔ.
38 Jesus, pois, movendo-se outra vez muito em si mesmo, foi ao sepulcro; e era uma caverna e tinha uma pedra posta sobre ela.
39 Yesu gi naa kpe nno gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ belen gibui mɔ lii folɛbɔ mɔ gɛbunono.” Nfono mɔ Lasarosɛ mɔ-pikyii Maata gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, “Ɔbelɛnsɛ, mɛ pule mɔ faa, ndɛ nkɛ nnan ne. Ɔ laa lii son.”
39 Disse Jesus: Tirai a pedra. Marta, irmã do defunto, disse-lhe: Senhor, já cheira mal, porque é já de quatro dias.
40 Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, “Meŋ tɔgɛ sa fo yɛɛ nengyene fo kyu fo-nyoro too me so mɔ, fo laa wu Wurubuaarɛ nyisigyi?”
40 Disse-lhe Jesus: Não te hei dito que, se creres, verás a glória de Deus?
41 Nfono mɔ, mɛ belen gibui belɛ mɔ lii folɛbɔ mɔ gɛbunono, ne Yesu gi diirɛ mɔ-ansi kerɛ soso ne ɔ faala Wurubuaarɛ yɛɛ, “Me-sɛ, foꞌsun, fɛɛ fo nu me asɛ.
41 Tiraram, pois, a pedra. E Jesus, levantando os olhos para o céu, disse: Pai, graças te dou, por me haveres ouvido.
42 N nyi yɛɛ fo kya nu me asɛ owi kamaasɛ dɔ. Asa abono mɛ yelɛ gɛrɛnaa faa so ne nꞌ kya tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ faa de mɛꞌ nyɛ sɔɔ gyi yɛɛ fo ne n sun me.”
42 Eu bem sei que sempre me ouves, mas eu disse
43 Yesu gi dalaa ta mɔ, o kpen ken-ken yɛɛ, “Lasarosɛ, lii ba!”
43 E, tendo dito isso, clamou com grande voz: Lázaro, vem para fora.
44 Nfono mɔ Lasarosɛ ɔbono o wuꞌ mɔ gi lii ba Yesu asɛ gɛsintin. Ɔ lii ba gɛnen mɔ, akuru abono mɛ kyu dela mɔ-gibuni mɔ a kpɛ san a mili mɔ-ayaa de mɔ-abaa de mɔ-ansi gɛnen. Yesu gi tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, “Fɛꞌ maragɛ akuru mɔ lii mɔ-nyoro so de ɔꞌ naa.”
44 E o defunto saiu, tendo as mãos e os pés ligados com faixas, e o seu rosto, envolto num lenço. Disse-lhes Jesus: Desligai-o e deixai-o ir.
45 Gyuda awura mɔ mɛ buu Mariya kpe nno mɔ mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra faa mɔ, mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi.
45 Muitos, pois, dentre os judeus que tinham vindo a Maria e que tinham visto o que Jesus fizera creram nele.
46 Mɔmɔ ako mɔ, mɛ naa kpe Farasii awura mɔ asɛ ne mɛ kpaa buu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ sa mɔmɔ.
46 Mas alguns deles foram ter com os fariseus e disseram-lhes o que Jesus tinha feito.
47 Imɔso Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ terɛ Gyuda awura nbɛlɛ agyibo baa gyanꞌ ne mɛ taasɛ abara yɛɛ, “Ilaa lɛɛnyiilesɛ kpɛi-kpɛi ibono ɔnyen baarɛ kya wɔra faa, nnɛ ne a laa wɔra mɔ?
47 Depois, os principais dos sacerdotes e os fariseus formaram conselho e diziam: Que faremos? Porquanto este homem faz muitos sinais.
48 A taa mɔ yɛgɛ mɔ, asa mɔ pɛwu mɛ laa naa sɔɔ mɔ gyi yɛɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ. Nengyene i ba gɛnen mɔ, Rom awura mɔ mɛ laa baa boori aye Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ de mɛꞌ sɔgɛ gɛwura mɔ lii aye asɛ.”
48 Se o deixamos assim, todos crerão nele, e virão os romanos e tirar-nos-ão o nosso lugar e a nação.
49 Mɔmɔ dɔ ɔbono ɔ gyɛ Gyuda awura asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ ginyen ne n gyɛ Kayifasɛ. Nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ gyan mɛ kya sa gɛwɔnsa gɛnen mɔ, Kayifasɛ baarɛ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, “Fɛŋ taa nyi ɔlaako.
49 E Caifás, um deles, que era sumo sacerdote naquele ano, lhes disse: Vós nada sabeis,
50 Fɛ mɛŋ nyi yɛɛ nengyene asa mɔ pɛwu lɛwu so ne nyamesɛ kolon gi tɛsɛ wuꞌ sa mɔmɔ mɔ, i boran?”
50 nem considerais que nos convém que um homem morra pelo povo e que não pereça toda a nação.
51 Gɛsintin so mɔ, Kayifasɛ baarɛ, mɛŋ tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ mɔ gbaa-gbaa gibaa so. Ibono mɔ ne n gyɛ asunbi alɛɛbo gɛmu gɛnen gɛsi gɛbono dɔ mɔ so ne Wurubuaarɛ gi yɛgɛ ɔ wolaa wu tɔgɛ ilaa ibono i laa baa ba Yesu so mɔ gɛnen. Ɔ wu yɛɛ Yesu laa wuꞌ sa mɔmɔ Gyuda awura pɛwu.
51 Ora, ele não disse isso de si mesmo, mas, sendo o sumo sacerdote naquele ano, profetizou que Jesus devia morrer pela nação.
52 Gɛnen gbaa mɔ, Kayifasɛ mɛŋ bii yɛɛ i mɛŋ gyɛ mɔmɔ Gyuda awura mɔ wolɛ ne Yesu laa wuꞌ sa. Yesu gi nyɛ wuꞌ mɔ, de iꞌ koola Wurubuaarɛ mɔ-biana gbaa-gbaa abono mɛ yaasɛ mɛ bo nten kpɛi-kpɛi mɔ pɛwu, kyu baa wɔra nyamesɛ kolon.
52 E não somente pela nação, mas também para reunir em um corpo os filhos de Deus que andavam dispersos.
53 San kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono nbɛlɛ agyibo mɔ mɛ gyanꞌ kyu kyon mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ adɛ mɛ da gɛdɛ yela de mɛꞌ nyɛ Yesu mɔɔ.
53 Desde aquele dia, pois, consultavam-se para o matarem.
54 Kyu lii gɛnen so mɔ, Yesu mɛŋ baa naa tentegelen saarɛ Gyuda awura mɔ dɔ. Mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ san naa kpaa kyena daa Ifiram ɔsowolɛ so sindi gipen giko.
54 Jesus, pois, já não andava manifestamente entre os judeus, mas retirou-se dali para a terra junto do deserto, para uma cidade chamada Efraim; e ali andava com os seus discípulos.
55 Mɛ bo nno mɔ, mɔmɔ Gyuda awura Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ gɛ kya fuude. Imɔso asa sakyɔ mɛ kya lii gɛnen gɛsinkpan gɛbono so mɛ kya kpe Gyɛrusalem, mɔmɔ-isowolɛ gɛmu mɔ so. Mɛ kya daa gigyangbara kpe nno kpaa wɔra itiibilaa iko baala gyoo mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ gigyi de iŋꞌ sa iꞌ kyɔlesɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ ɔson.
55 E estava próxima a Páscoa dos judeus, e muitos daquela região subiram a Jerusalém antes da Páscoa, para se purificarem.
56 I fo gɛnen owi ɔbono mɔ, asa mɔ mɛ yelɛ Wurubuaarɛ ɔson obu gikpaara mɔ so, mɛ kya laarɛ Yesu. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, “Nnɛ ne n gyɛ fɛye-nwɔnsa? Fɛ nyi yɛɛ ɔ laa baa gyi gɛkɛ belɛ gɛdɛ abɛɛ?”
56 Buscavam, pois, a Jesus e diziam uns aos outros, estando no templo: Que vos parece? Não virá à festa?
57 Asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ wolaa ka sa asa yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono o nyi nfono Yesu bo mɔ ɔꞌ baa buu sa mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ keda mɔ kpaa tii.
57 Ora, os principais dos sacerdotes e os fariseus tinham dado ordem para que, se alguém soubesse onde ele estava, o denunciasse, para o prenderem.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.