Lucas 12
I Baha'o Kasuratan (ABX) vs ARIB
1 Si pariho uras, aggurubok i niyukut-yukot mga a'a tubtob nga agsituruturum'akay i balang addangan. Agpadahulu-na si Jesus agsumat i mga inadalan-na sito mga allingon: “Agpanlikaya kam si pammatubu'-na si mga Parisiyo nga iya i mga kina'iya-na pagparapamakunu-kuno nga mga rilihuso.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Gana' ato nagtambunan nga ga'i gihapon akabukasan, o ma'in ngani' nagtago' nga ga'i kinatu'anan.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Bisan ay i nagsumat-mo si kalu'uman, kinapakalihan gihapon si kadanta'an, ngan bisan ay i nagguru-guru-mo si sallud-na si kwarto, nagbandilyo gihapon si mga kakurukalsadahan.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Mga amigu-ko, sumatan-ta kam, dakam agkataralaw si mga magkatara'o pagmatay si puho', nga si pakatapus-na sinan gana' na la'in sahimu-na.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Lugod sumat-ko si ka'am kon say i angay satalawan-bi: Atalawa kam si aniya' gahum-na pagtapok si ka'am pan impyirno kahuman si pagmatay-na si puho'! Sumatan-ta kam, ungod nan, atalawa kam si iya.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Ma'in ba' duwa hamok tumbaga diplata i kantidad-na si lima bug'os maya ari si mirkado? Pero gana' si mga iya naglimut-na si Diyos.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Bisan ngani' i barahibo si takuluk-bi ag'isip-na na. Sanglit dakam agkataralaw, kay mas mahaya i balur-bi kuntra si malabbat maya.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Sumatan-ta kam, bisan say i magpahayag nga huwang iya si ako, pahayag-na may liwat iya si Pinili' A'a atubang si mga anghel-na si Diyos.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Pero bisan say i magdidiwaray nga sakilala-na ako, diriwarayan may liwat iya atubang si mga anghel-na si Diyos.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Bisan say i mamahalling kuntra si Pinili' A'a, apasaylo iya, pero i magparapakara'at si arun-na si Espirito Santo, ga'i apasaylo.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Kon nagpandagnas kam pag'atubang si mga manhuhusgar para si Diyos kuno' ari si mga sinaguga, o ma'in ngani' atubang si mga huwis pati' si mga magtinagal si gubyirno, dakam abaraka kon papa'i-bi pagpamatu'od si pagkamatadung-bi, ngan kon ay i mga papahallingun-bi,
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 kay i Espirito Santo i manuro' si mga papahallingun-bi sinan uras.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Aniya' addangan si magpanggubok i maminugad si Jesus, “Ma'istro, pinugarin kita si siyaka-ko nga tunga' kami' na i binilin-na si tatay kami'.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Anaruman may iya, “Say si ako i magtu'in nga akadalom si pagparti para si ka'am?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Mangno agpinugad-na i magtiriripon ari, “Agbantaya kam! Aglikaya kam si pagkabintahuso. I kinabuhi'-na si a'a ga'i agbasar si ka'abunda-na si mga inanna'-na.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Katapos agsumatan-na mga iya sito isturya nga agtukoy si kamatu'uran: “Aniya' pitak-na si adda mayaman a'a nga mahalap i kutsitsa-na.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Anakka si isip-na, ‘Ay daw sito i hinimu-ko kay gana' na pangnganna'an-ko si mga baha'o inani-ko?’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 “Mangno aminugad iya, ‘Da'ito sito i hinimu-ko. Bungkag-ko kamalig-koy to ngan amatindog ako mas mahaya sito basi' sabiyu'-ko pagpa'anna' i dimu'an inani-ko hasta i mga ipiktus-ko.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Kahuman sinan sapinugad-ko i kalugaringun-ko, “Agsangya kaw si mga mahalap inanna' nga subra-subra si kinahanglanun-mo si mga titakka pira ta'on. Pahuwaya agpaka'allom, amangana, ag'inuma ngan aglipaya.”’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 “Pero aminugad si iya i Diyos, ‘Kapay kaw! Mismo ina'anto sangom binawi' si ka'aw i kinabuhi'-mo. Tara', say may i binilinan-mo si dimu'an mga sa'angkun-mo?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Da'inan sinan i manakka si bisan say nga agparatipon inanna' para si kalugaringun-na pero ma'in mayaman si pangulawan-na si Diyos.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Agpadayon si Jesus pagpahalling si mga inadalan-na, “Sanglit sumatan-ta kam, dakam abaraka mahi'unong si pagpanginabuhi'-bi kon ay i karakanun-bi, o bisan mahi'unong si mga puhu'-bi kon ay i mga papabadu'un-bi.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ma'in hamok parti si pagkakan i kinabuhi' ngan ma'in hamok parti si pamado' i puho'.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Kulawi-bi i mga wakwak: Ga'i mga iya agsaburak ngan ga'i ag'ani. Gana' budiga-na mga iya o ma'in ngani' kamalig, pero agtubungan-na mga iya si Diyos. Mas mahaya i balur-bi kuntra si kamanuk-manukan!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Say si ka'am i makapalanga bisan adda hamok uras si kinabuhi'-na pina'agi si kabaraka-na?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Tungod kay ga'i may nan sabuhat-bi, bisan kon bali nan kadiki'-diki' buruhaton, dakam na abaraka hi'unong si ditangnga' pa.
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Kulawi-bi daw i ka'angayan-na si mga lalag burak. Ga'i mga iya agballi ngan ga'i aghimo. Kundi' sumatan-ta kam, bisan si bug'os kayamanan-na si Hadi' Solomon gana' sapasul'ut-na pariho kahalap si adda sinan mga burak.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Agpamanaptunan-na ngani' mahalap si Diyos i mga gabon si katahuk-tahukan, nga allom ina'anto pero papabar'ugon asumo, ka'am pa ba' i ga'i pinanaptunan-na mahalap? Kulang pa kam si pagtapod!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Sanglit dakam agkasiribot pag'anda' kon ay i karakanun-bi pati' i irinumun-bi. Dakam abaraka mahi'unong sinan,
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 kay iyay nan i kahuruwangan-na si nagparapanhingyap-na si mga a'a-na si dimu'an nasyon ngan sakatu'anan-na na si Tatay-bi i nagkinahanglanan-bi sinan.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Lugod, anda'u-bi i pa'agi nga agpakasakop kam si mga nagpanhadi'an-na si Diyos ngan pinumwan nan liwat mga inanna' si ka'am.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Dakam abaraka, ka'am nga day adda madiki' grupu-na si mga karniro nagparaliwat-ko, kay malipayon i Tatay-bi pagpa'ambit si ka'am si paghadi'-na huwang si ginhadi'an-na.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Baligya'i-bi i mga inanna'-bi ngan amuwana kam si mga anggana' kay pina'agi si pagpumwan-bi agpakatigayon kam si mga kaban nga ga'i arangka ngan ga'i liwat nagbaruki'. O ma'in ngani', agpakatigayon kam kayamanan ari si langit nga gana' katitibusun-na ngan gana' liwat makatangkaw.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Buhatu-bi nan kay maski singnga kina'anda'an i kayamanan-bi, awiray may liwat ari i kabaraw-bi.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Agpadayon si Jesus si mga allingun-na, “Pasiguruha kam nga pirmi kam andang disalin pagsirbi ngan pirmi andang nagsulsulan i mga suga'-bi,
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 pariho si mga mutsatso magparapangantahak si pagbalik-na si amu-na tikang si pagkasalan. Irugu-bi mga iya nga agpaka'abri dayon si pwirtahan si panuktuk-na si mga amu-na.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Agpaka'angkon kahalapan i mga rilihugon nga ag'ikmat si panakka-na si mga amu-na. Sumatan-ta kam si kamatu'uran, tungod sinan, agsalin i amo basi' iya i manulod. Mangno, pamatarangka'-na mga iya si lamisa ngan iya i manirbi si pagpamangan-na si mga rilihugon.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Agpaka'angkon kahalapan i mga rilihugon nga ag'ikmat si panakka-na si mga amu-na bisan kon anakkay to mga alas nwibi na dina si kasangumon o ma'in ngani' alas tris si kanalungon.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Pero intumu-bi to: Pariho kon akatu'anan hamok i tagruma' kon ay urasa anakka i mannangkaw, sigurado ga'i iya agpata'an nga pwinirsa pagsallod i ruma'-na.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Si pariho kamutangan, kinahanglan may kam liwat ag'ikmat, kay titakka i Pinili' A'a si uras nga ga'i kam anggasi.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Mangno amatilaw si Pedro, “Paragdalom, kami' ba' i nagsumatan-mo sito isturya nga agtukoy si kamatu'uran o paray to si balang addangan?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Anaruman may i Paragdalom, “I tangkod pati' madunong tinapuran, iya i nagtu'inan-na si amo pagpamuno' si mga rilihugun-na basi' agpakabuwanan mga iya si mga kunsumu-na si tama' uras.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Mangno si pagbalik-na si amo, kon satakkahan-na i tinapuran nga agparabuhat pa si katungdanan-na, sigurado aka'angkon iya kahalapan.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Sumatan-ta kam si kamatu'uran, tungod sinan, iya i nagtu'inan-na si amo pag'inantan si dimu'an mga inanna'-na.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Pero pananglit agpinsar dina i tinapuran, ‘Maliyat pa may agbalik i amu-ko.’ Mangno, agtikang iya pagpandabal si nagpamunu'an-na mga rilihugon, bisan lalla o danda. Pagusto iya si pagkakan ngan sigi palangu-lango.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Sigurado nga anakka i amu-na sinan tinapuran si allaw nga ga'i iya anggasi ngan ga'i iya akatu'anan si uras. Agtagutad-na iya si amu-na basi' sapatig'ub-nay to si mga ga'i magpanutu'o.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “I tinapuran nga sayod si katuyu'an-na si amu-na pero ga'i ag'ikmat o ma'in ngani' ga'i agbuhat si katuyu'an-na, iya i makakarawat malabbat dabal.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Pero diki'it hamok i sakarawat-na dabal si ma'in sayod si katuyu'an-na si amu-na bisan pa kon angay karastiguhon i sabuhat-na. Ada'inan nan kay bisan say i nagbuwanan malabbat, malabbat may liwat i baratunun-na ngan bisan say i makatapuran mahaya, mahaya may liwat i aranda'on si iya.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Pada'ito ako paghusgar si kalibutan pina'agi si api ngan bali haya i pag'anduy-ko nga akasulsulan nayto!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Pero kinahanglan ako dahulo nagpalublob si mga pag'antos huwang i kamatayon nga akapariho si malilimbuhon. Ga'i gayod ako ahimutang hasta nga ga'i pa akumplito!
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Gasi-bi ba' nga pada'ito ako pagbawa kamurayaw si kalibutan? Sumatan-ta kam, ma'in nan iya, pero aniya' dina magkuruntra tungod si ako.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Tikang ina'anto, kon aniya' limangan si adda pamilya, agkuruntray nan supak i tallungan si duwangan ngan i duwangan may makihiran si tallungan.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Anguntra i tata' si dadi'-na lalla ngan anguntra may i dadi' si iya. I nana, anguntra si dadi'-na danda ngan anguntra may liwat i dadi' si iya. Agkuntra-na pa liwat si umagad danda i nana, ngan i nana may anguntra si iya.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Mangno agpinugad-na si Jesus i magpanggubok, “Si pakakulaw-bi si dampog nga pahulwa' si katundan, aminugad kam dayon, ‘Ti'uran to,’ ngan ungod may anguran.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Si panrumbu-na si habagat, aminugad kam, ‘Tigpanason to,’ ngan ungod may.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Mga mahalap kam hamok agtigo kon ay i titakka karat'an-na si la'in, pero ga'i kam agpakalikay sinan. Ata'o lugod kam pagkilala si kamutangan-na si kalangitan pati' si kalibutan, pero ga'i kam agpakatu'anan si kamutangan-na si ina'anto panahon.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Ay kay ga'i kam ata'o paghusgar si tama' para si kalugaringun-bi?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Halimbawa', aniya' addangan si ka'am maghuwang si ka'asuntu-na pada'iray si huwis. Kunta' paniguru-na mismo sinan uras nga agkahalap mga iya myintras ga'i pa anakka ari, basi' ma'in iya i saguyud-na pada'iray si huwis. Mangno i huwis na si iya i mama'intriga si wardin ngan i wardin i manpriso si iya.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Sumatan-ta kam, sigurado ga'i iya akagawas ari si prisuhan, hasta nga ga'i sabayaran-na bisan i ultimo na hamok sintabo si multa-na.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.