Gênesis 37
Uisneno In Kabin ma Prenat: Rais Manba'an Fe'u nok Reta' Ahun-hunut (AAZ) vs NVT
1 — ausente —
1 Jacó passou a morar na terra de Canaã, onde seu pai tinha vivido como estrangeiro.
2 — ausente —
2 Este é o relato de Jacó e sua família. Quando José tinha 17 anos, cuidava dos rebanhos de seu pai. Trabalhava com seus meios-irmãos, os filhos de Bila e Zilpa, mulheres de seu pai, e contava para seu pai algumas das coisas erradas que seus irmãos faziam.
3 Oras nahoniꞌ naiꞌ Yusuf, naiꞌ Yakop namnais jen. Etun in nneek nanesib naiꞌ Yusuf naꞌko in anah bian sin. Neot es naiꞌ Yakop ansoo baru mnaun es reokn ii kah, ma nfee je neu naiꞌ Yusuf.
3 Jacó amava José mais que a qualquer outro de seus filhos, pois José havia nascido quando Jacó era idoso. Por isso, certo dia Jacó encomendou um presente especial para José: uma linda túnica.
4 Oras in taatf ein nitan nak sin aamf ee nneek nanesib neu naiꞌ Yusuf ate, sin nsaken naiꞌ Yusuf, tar antea sin ka nromin fa he naꞌuab ein nok ne.
4 Os irmãos de José, por sua vez, o odiavam, pois o pai deles o amava mais que a todos os outros filhos. Não eram capazes de lhe dizer uma única palavra amigável.
5 — ausente —
5 Certa noite, José teve um sonho e, quando o contou a seus irmãos, eles o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 “Ouçam este sonho que tive”, disse ele.
7 — ausente —
7 “Estávamos no campo, amarrando feixes de trigo. De repente, meu feixe se levantou e ficou em pé, e seus feixes se juntaram ao redor do meu e se curvaram diante dele!”
8 Rarit sin nakainaꞌ naiꞌ Yusuf am nak, “Hoe! Ho mak oniꞌ ho he mjair usif he muprenat kai, oo?” Sin nsaekn ee maꞌtaniꞌ, natuin in natoon amneit naan neu sin.
8 Seus irmãos responderam: “Você imagina que será nosso rei? Pensa mesmo que nos governará?”. E o odiaram ainda mais por causa de seus sonhos e da maneira como os contava.
9 Rarit naiꞌ Yusuf namnei ntein. Onaim in natoon neu in taatf ein am nak, “Hae! Au umnei ꞌtein. Au ꞌiit manas, funan, ma kfuun boꞌes am meseꞌ. Sin naꞌruir ein ma naꞌbesan kau rek-reko.”
9 Pouco tempo depois, José teve outro sonho e, mais uma vez, contou-o a seus irmãos. “Ouçam, tive outro sonho”, disse ele. “O sol, a lua e onze estrelas se curvavam diante de mim!”
10 Oras naiꞌ Yusuf natoon anrair mneit naan neu in amaf ma in taatf ein ate, in aamf ee napuun naiꞌ Yusuf ma nakain ee maꞌtaniꞌ mnak, “Mnei saaꞌ na es reꞌ naan! Ho mutenab mak, au ꞌok ho ainaꞌ ma sin ho tataꞌ sin neman he nneek ho haem ein naan, aa oo? Ho reokm ii!”
10 Dessa vez, contou o sonho não apenas aos irmãos, mas também ao pai, que o repreendeu, dizendo: “Que sonho é esse? Por acaso eu, sua mãe e seus irmãos viremos e nos curvaremos até o chão diante de você?”.
11 Onaim naiꞌ Yusuf in taatf ein nsaken batuur-batuur. Mes in aamf ee natenab mneit ein naan anbi in nekan.
11 Os irmãos de José ficaram com inveja dele, mas seu pai se perguntou qual seria o significado dos sonhos.
12 Neot es, naiꞌ Yusuf in taatf ein neik sin aamf ee in aꞌbibin ma ꞌbib-kasen annaon npaumak-maak kuan Sikem.
12 Pouco depois, os irmãos de José levaram os rebanhos de seu pai para pastar junto de Siquém.
13 Ka ꞌroo fa te, in aamf ee nak, “Usu! Ho tataꞌ sin natukun muꞌit anpaumak-makan etan Sikem. Onaim ho mubarab he mnao mkius miit sin feꞌ.”
13 Então Jacó disse a José: “Seus irmãos estão cuidando das ovelhas em Siquém. Apronte-se, e eu o enviarei até eles”. “Estou pronto para ir”, respondeu José.
14 Onaim in aamf ee nak, “Ho mnao mkius miit sin ho tataꞌ nok muꞌit ein feꞌ. Sin on mee? Rekon aa oo, aiꞌ on mee? Rarit ho mfain uum he mutoon kau.”
14 “Vá ver como estão seus irmãos e os rebanhos”, disse Jacó. “E traga-me notícias deles.” Jacó o enviou, e José viajou de sua casa no vale de Hebrom até Siquém.
15 Antea nee te, in naim sin anfuun am nateef anbin amneraꞌ huun naan. Oras in nateef tuaf es, tuaf naan nataan ee mnak, “Ho maim saaꞌ?”
15 Quando José chegou a Siquém, um homem da região notou que ele andava perdido pelos campos. “O que você está procurando?”, perguntou o homem.
16 Naiꞌ Yusuf nataah am nak, “Aam, au ꞌaim sin au tataꞌ. Sin napooꞌ neik hai muiꞌt ein he naꞌekuꞌ sin anpaumak-maak anbin bare ia. Aiꞌ ho miit sin, tua?”
16 “Estou procurando meus irmãos”, respondeu José. “O senhor sabe onde eles estão cuidando dos rebanhos?”
17 Tuaf naan nataah ee mnak, “Sin ka etan fa ia ntenin. Mes sin nak am he nnaon nteinꞌ ein anpaumak-maak kuan Dotan.”
17 O homem lhe disse: “Sim, eles foram embora daqui, mas eu os ouvi dizer: ‘Vamos a Dotã’”. Então José foi atrás de seus irmãos e os encontrou em Dotã.
18 Mes oras naiꞌ Yusuf feꞌe nbi ꞌroo, sin niit anrair je. Onaim sin nmaꞌakoran he nroor goe.
18 Quando os irmãos de José o viram, o reconheceram de longe. Antes que ele se aproximasse, planejaram uma forma de matá-lo.
19 Rarit sin nmaꞌuab ein am nak, “Hi mkius miit. Amneit ee neem een!
19 “Lá vem o sonhador!”, disseram uns aos outros.
20 Naa, iim nai he troor tisan. Rarit hit tait itpoirn ee neu koon hain es anbi ia. Rarit hit tatonan hit amaꞌ mtak, muiꞌ fui ngguin anpius goe ma neku nrair je goen! Maut he hit tkius tiit in amneit ein on mee!”
20 “Vamos matá-lo e jogá-lo numa dessas cisternas. Diremos a nosso pai: ‘Um animal selvagem o devorou’. Então veremos o que será dos seus sonhos!”
21 Anneen on naan ate, in tataf naiꞌ Ruben naim raan aꞌpoꞌi he nafetin naan naiꞌ Yusuf. Onaim in nakainaꞌ in oirf ein am nak, “Hae! Hit kais atroor goe!
21 Mas, quando Rúben ouviu o plano, tratou de livrar José. “Não o matemos”, disse ele.
22 Reko nneis, hit tꞌokar tataam ee teu koon haniꞌ reꞌ ia. Bare ia, baer ruman. Onaim ka tiit fa tuaf reꞌ nahiin moꞌet ia. Asar hit kaisaꞌ tniimn ee he naaꞌ ii nsai.” In naꞌuab on naan, natuin in he nafetiꞌ naiꞌ Yusuf he nreun nggoe he nfain.
22 “Por que derramar sangue? Joguem-no nesta cisterna vazia aqui no deserto e não toquemos nele.” Rúben planejava resgatar José e levá-lo de volta ao pai.
23 Oras naiꞌ Yusuf neem antea te, sin nheek je ma nhoroꞌ nain in baur reko naan.
23 Assim, quando José chegou, os irmãos lhe arrancaram a linda túnica que ele estava usando,
24 Rarit sin nheer anfoont ee, ma nꞌokar nataam ee neu koon haniꞌ naan.
24 o agarraram e o jogaram na cisterna vazia, ou seja, sem água.
25 Rarit sin ntebi nfanin ma nbukaen. Sin feꞌe nbukaen on naan ate, nok askeken sin niit atoniꞌ puukn es neman. Pukan amneemt ein naan anpaken bikaes unta. Sin nasaeb ein abruaꞌ he nraakn ein. Baer raakn ein naan esan reꞌ: hau foo meniꞌ in oen, bumbu humaꞌ-humaꞌ, ma hau reꞌu humaꞌ-humaꞌ. Ankis-kisun ate, pukan amneemt ein naan, atoin Ismaelas sin reꞌ neman naꞌkon kuan Gireat. Sin he nnaon neu bare ꞌroo neun pah Masir.
25 Mais tarde, quando se sentaram para comer, viram ao longe uma caravana de camelos vindo em sua direção. Era um grupo de negociantes ismaelitas, que transportavam especiarias, bálsamo e mirra de Gileade para o Egito.
26 Rarit naiꞌ Yahuda naꞌuab neu in orif-taatf ein am nak, “Hae! Reko nneis on nai. Hit kais atroor goe. Hit tapein saaꞌ? Maski on mee msaꞌ, hit ka neu he taꞌkoroꞌ taan fa in naaꞌ.
26 Judá disse a seus irmãos: “O que ganharemos se matarmos nosso irmão e encobrirmos o crime?
27 Reko nneis hit taꞌsoos ee teu atoin Ismaelas sin. Maski hit tmoeꞌ je on mee msaꞌ, hit oir hoin aa. Onaim hit kaisaꞌ tniim ne.” Rarit sin nmaktuinaꞌ rasi naan.
27 Em vez de matá-lo, vamos vendê-lo aos negociantes ismaelitas. Afinal, ele é nosso irmão, sangue do nosso sangue!”. Seus irmãos concordaram.
28 Onaim oras atoin araakn ein naan he nkonon ate, naiꞌ Yusuf in taatf ein anheer napoitn ee naꞌko konaꞌ naan. Onaim sin naꞌsoos ee neu atoin Ismaelas sin. In oosn ii roi mutiꞌ fuaꞌ boꞌ nua. Rarit asoost ein naan neik naiꞌ Yusuf antean pah Masir.
28 Então, quando os ismaelitas, que eram negociantes midianitas, se aproximaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam para eles por vinte peças de prata. E os negociantes o levaram para o Egito.
29 Oras sin naꞌsosaꞌ naiꞌ Yusuf ate, naiꞌ Ruben ka nahiin fa. Onaim oras in nnao neu konaꞌ naan ate, in naskeek, natuin naiꞌ Yusuf ka et na fa heen. Rarit in npius nakratiꞌ in paken anbi in aon, natuin in nsuus anmaet.
29 Algum tempo depois, Rúben voltou para tirar José da cisterna. Quando descobriu que seu irmão não estava lá, rasgou as roupas.
30 Onaim in ntebi nfain neu in oirf ein am nak, “Airoo! Naiꞌ Usu ka et fa koon ee! Oras ia au he unsaaꞌ aꞌtein?”
30 Voltou a seus irmãos e lamentou-se: “O menino sumiu! E agora, o que farei?”.
31 Rarit sin nroro ꞌbiib jes. Sin nait naiꞌ Yusuf in baur reko naan, ma nateep ee neu naaꞌ naan.
31 Então os irmãos mataram um bode e mergulharam a túnica de José no sangue do animal.
32 Rarit sin nait baur manaaꞌ naan ma neik je neu sin amaf, ma natonan am nak, “Aam! Hai mait baru ia. Amkius miit ee. Kais-kaisaꞌ naiꞌ Usu in baru.”
32 Enviaram a linda túnica para o pai, com a seguinte mensagem: “Veja o que encontramos. Não é a túnica de seu filho?”.
33 Ankius baru naan ate, naiꞌ Yakop nahiin nain je neu in aanh ee baru. Onaim in nataah am nak, “Airoo! Batuur, au aanh ee in baur gui es reꞌ ia. Ka tahiin neu muiꞌ fui ngguin npius niis ne et mee. Airoo! Au aanh ee nmate nrair!”
33 O pai a reconheceu de imediato e disse: “Sim, é a túnica de meu filho. Um animal selvagem o deve ter devorado. Com certeza José morreu despedaçado!”.
34 Rarit naiꞌ Yakop anpius nakratiꞌ in baru, ma ntainuus aꞌkaor bijae maaꞌ, natuin in nsuus ma nnanaꞌreen. In nkae nmeꞌ-meꞌur aꞌroo neu in anah naan.
34 Jacó rasgou suas roupas e vestiu-se de pano de saco. Por longo tempo, lamentou profundamente a morte do filho.
35 In aan mone ma aan feto neman ma nhaan mau goe, mes ka nabeiꞌ je fa. In naꞌuab am nak, “Kahaf! Au of aꞌsuus ma ꞌnanaꞌreen tar antea au ꞌmaet. Natuin au ka neu he ꞌnikaꞌ fa au anah reꞌ ia.” Onaim naiꞌ Yakop ansuus ma nnanaꞌreen piut, natuin in namnau in anah naiꞌ Yusuf.
35 A família toda tentou consolá-lo, mas ele se recusava. “Descerei à sepultura lamentando a morte de meu filho”, dizia, e continuou a lamentar-se.
36 Oras naiꞌ Yakop feꞌ ansuus on naan ate, araakn ein naan antean nrarin pah Masir. Sin neik naiꞌ Yusuf ma naꞌsoos ee neu kaes kouꞌ goes, kaan ee naiꞌ Potifar. In reꞌ ia, usif pah Masir in aꞌnaak paot.
36 Enquanto isso, os negociantes midianitas chegaram ao Egito, onde venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do faraó.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.