Lucas 6

Xwɨyí̵á Gorɨxoyá Sɨŋí̵pɨrɨnɨ (AAK) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Jisaso xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa tɨ́nɨ Sabarɨ́á wɨyimɨ witɨ́ omɨŋɨ́yo áwɨnɨmɨ óɨ́yo nuróná witɨ́ siyɨ́ yánɨŋɨ́ sɨŋɨ́ yɨyírɨmɨ́ nemáná mamɨwɨ́ nánɨ wé tɨ́nɨ xwɨyɨxwɨyɨ́ nɨroro nɨgápaŋɨ́ warɨ́ná
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Parisi wa re urɨgɨ́awixɨnɨ, “Soyɨ́né sabarɨ́áyo ‘Ŋwɨ́árɨnɨ.’ rɨnɨŋɨ́yo pí nánɨ aiwá nɨmiaga warɨŋoɨ?” urɨ́agɨ́a
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Jisaso re urɨŋɨnigɨnɨ, “Mɨxɨ́ ináyɨ́ Depito eŋíná eŋɨ́yɨ́ sɨnɨ ɨ́á mɨroarɨŋɨ́ reŋoɨ? Oweoɨ, ɨ́á nɨroro aiwɨ sɨnɨ nɨjɨ́á mimónɨŋoɨ. O tɨ́nɨ ámá xɨ́o tɨ́nɨ emearɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ agwɨ́ nɨwirɨ́ná
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 senɨ́á aŋɨ́ Gorɨxo nánɨ peaxɨ́ tayarɨgɨ́iwámɨ o nɨpáwirɨ ‘Ŋwɨ́árɨnɨ.’ rɨnɨŋɨ́yɨ́, bisɨ́kerɨ́á Gorɨxo nánɨ peaxɨ́ tayarɨgɨ́áyɨ́ nɨmearɨ nɨnɨrɨ xegɨ́ ámá nɨkumɨxɨnɨrɨ emearɨgɨ́áyo mɨnɨ wiŋɨnigɨnɨ. Bisɨ́kerɨ́á peaxɨ́ tayarɨgɨ́á apɨ sa apaxɨ́pánɨŋɨ́ imónɨgɨ́áwanɨ ananɨ nɨpaxɨ́rɨnɨ.” nurɨrɨ “Depito e yarɨ́ná Gorɨxo mɨxɨ́ wí murɨpa eŋɨ́ eŋagɨ nánɨ gɨ́ wiepɨsarɨŋáowamɨ pí nánɨ mɨxɨ́ urarɨŋoɨ?” urɨmɨnɨrɨ nánɨ e nurɨrɨ
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 “ ‘Sabarɨ́áyo ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨpaxorɨ́anɨ?” oyaiwípoyɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá imónɨŋáonɨ Sabarɨ́áyo xiáwonɨrɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 O Sabarɨ́á ámɨ wɨyimɨ rotú aŋɨ́yo nɨpáwirɨ uréwapɨyarɨ́ná ámá wo —O xegɨ́ wé náú kɨrɨŋɨ́ eŋorɨnɨ. O enɨ e ŋweaŋáná
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Gorɨxoyá ŋwɨ́ ikaxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ mewegɨ́á wa tɨ́nɨ Isɨrerɨyɨ́yá Parisiyɨ rɨnɨŋɨ́yɨ́ wa tɨ́nɨ Jisaso ámá wé kɨrɨŋɨ́ eŋomɨ naŋɨ́ imɨxáná none xwɨyɨ́á oumeaaraneyɨnɨro omɨ xwayɨ́ nɨwɨnɨro ŋweaŋagɨ́a aí
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Jisaso awa xɨ́omɨ “Xwɨyɨ́á oumeaaraneyɨ.” nɨyaiwiro ŋweaŋagɨ́a nánɨ dɨŋɨ́ adadɨ́ nɨwirɨ ámá wé kɨrɨŋɨ́ eŋomɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nɨwiápɨ́nɨmeámɨ nɨbɨrɨ ámáyo áwɨnɨ e rónapeɨ.” urɨ́agɨ o nɨwiápɨ́nɨmeámɨ nɨbɨrɨ áwɨnɨ e róáná
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Jisaso ámá e awí eánɨgɨ́áyo re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ yarɨŋɨ́ bɨ oseaimɨnɨ. ‘Sabarɨ́áyo naŋɨ́ nɨwirɨ́náyɨ́, ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? ‘Sɨpí nɨwirɨ́náyɨ́, ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? ‘Sabarɨ́áyo ámá naŋɨ́ oimónɨ́poyɨnɨrɨ naŋɨ́ nimɨxɨrɨ́náyɨ́, ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? ‘Ámáyo xwɨrɨ́á nikɨxerɨ́náyɨ́, ayɨ́ ananɨrɨnɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ?” nurɨrɨ
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 ámá e éɨ́ ŋweagɨ́á nɨyonɨ sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨmemáná wé kɨrɨŋɨ́ eŋomɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Dɨxɨ́ wé irú pɨ́mɨxeɨ.” urɨ́agɨ o e éáná re eŋɨnigɨnɨ. Xegɨ́ wé naŋɨ́ imónɨŋɨnigɨnɨ.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Xegɨ́ wé naŋɨ́ imónɨ́agɨ Parisiowa sɨŋwɨ́ e nɨwɨnɨro wigɨ́ xwioxɨ́yo dánɨ rɨ́ánɨŋɨ́ nɨwóróa úagɨ nuro wigɨ́pɨ jɨ́amɨ dánɨ re rɨnɨgɨ́awixɨnɨ, “None Jisasomɨ pí wipaxɨ́rɨnɨ?” rɨnɨgɨ́awixɨnɨ.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Íná Jisaso xano Gorɨxomɨ xwɨyɨ́á rɨrɨmɨ́ wimɨnɨrɨ dɨ́wɨ́ mɨŋɨ́yo nɨpeyirɨ sɨ́á ayimɨ Gorɨxomɨ xwɨyɨ́á nura nurɨ
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 rɨxa wɨ́ánɨ wónáná “Wiepɨsarɨŋáyɨ́ obɨ́poyɨ.” nɨrɨrɨ ayo wé wúkaú sɨkwɨ́ waúmɨnɨ nɨrɨ́pearɨ “Nɨgɨ́ wáɨ́ nurɨmeipɨ́rɨ́oyɨ́nérɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ. Ámá wé wúkaú sɨkwɨ́ waú rɨ́peaŋowa wigɨ́ yoɨ́ rowarɨnɨ.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Saimono, omɨ Jisaso yoɨ́ ámɨ bɨ Pitaoyɨ wɨ́rɨŋorɨnɨ. O tɨ́nɨ omɨ xogwáo Adɨruo tɨ́nɨ Jemiso tɨ́nɨ Jono tɨ́nɨ Piripo tɨ́nɨ Batoromuo tɨ́nɨ
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matɨyuo tɨ́nɨ Tomaso tɨ́nɨ Arɨpiasomɨ xewaxo Jemiso tɨ́nɨ Saimono tɨ́nɨ —O xegɨ́ yoɨ́ bɨ Seretoyɨ rɨnɨŋorɨnɨ. O tɨ́nɨ
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Jemisomɨ xewaxo Judaso tɨ́nɨ Isɨkariotɨ dáŋɨ́ Judaso tɨ́nɨ —O Jisaso nánɨ mɨyɨ́ urɨŋorɨnɨ. O tɨ́nɨrɨnɨ.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Jisaso ámá xɨ́o rɨ́peáowa tɨ́nɨ dɨ́wɨ́ mɨŋɨ́yo dánɨ nɨwero ayoxɨ́ naŋɨ́ e rówapáná oxɨ́ apɨxɨ́ obaxɨ́ íníná xɨ́omɨ xɨ́darɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ ámá obaxɨ́ Judia pɨropenɨsɨ́yo dáŋɨ́yɨ́ tɨ́nɨ wigɨ́ aŋɨ́ xwé bɨ Jerusaremɨ dáŋɨ́yɨ́ tɨ́nɨ ámá émáyɨ́ aŋɨ́ biaú Taiayɨ rɨnɨŋɨ́pɨ tɨ́nɨ Saidonɨyɨ rɨnɨŋɨ́pɨ tɨ́nɨ —Aŋɨ́ apiaú rawɨrawá imaŋɨ́ tɨ́nɨ aŋwɨ e ikwɨ́rónɨŋɨ́piaúrɨnɨ. Aŋɨ́ apiaúmɨ dáŋɨ́yɨ́ tɨ́nɨ
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 ayɨ́ Jisasomɨ arɨ́á wianɨro bɨmiro negɨ́ sɨmɨxɨ́yɨ́ naŋɨ́ oneaimɨxɨnɨrɨ bɨmiro oxɨ́ apɨxɨ́ imɨ́ó dɨŋɨ́ xɨxérorɨ xɨxeanɨŋɨ́ wirɨ egɨ́áyɨ́ bɨmiro éáná o imɨ́ó mɨxɨ́ umáɨnɨrɨ ámá nɨyonɨ naŋɨ́ nimɨxa urɨ yarɨ́ná
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 oxɨ́ apɨxɨ́ nɨ́nɨ oyá eŋɨ́ sɨxɨ́ eánɨŋɨ́pɨ ámá nɨyonɨ píránɨŋɨ́ imɨxarɨŋagɨ nɨwɨnɨro ayɨ́ enɨ nɨbɨro omɨ wé amáɨ́ rónanɨro egɨ́awixɨnɨ.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Jisaso xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yo sɨŋwɨ́ nɨwɨga nurɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né amɨpí nánɨ dɨ́wɨ́ ikeamónarɨgɨ́áyɨ́né Gorɨxo xɨ́o xegɨ́ xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́e páwipɨ́rɨ́a nánɨ yayɨ́ seáyɨmɨ dánɨ oseainɨnɨ.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Aiwá nánɨ agwɨ ríná dɨ́wɨ́ ikeamónarɨgɨ́áyɨ́né ananɨ aiwá nɨro agwɨ́ ímɨ seayirɨ epɨ́rɨ́a nánɨ yayɨ́ seáyɨmɨ dánɨ oseainɨnɨ. Agwɨ seyɨ́né dɨŋɨ́ sɨpí nɨseairɨ ŋwɨ́ oeáɨ́rɨ aiwɨ rɨ́wéná Gorɨxo píránɨŋɨ́ seameŋweanɨ́e nɨpáwiro nɨŋwearɨ́náyɨ́ rɨpɨ́á rɨpɨ́rɨ́a nánɨ yayɨ́ seáyɨmɨ dánɨ oseainɨnɨ.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Seyɨ́né ámá imónɨŋáonɨ nɨxɨ́darɨgɨ́áyɨ́né eŋagɨ nánɨ ámá wa sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ seairɨ xegɨ́ wúmɨ nánɨ mɨxɨ́ seaxɨ́dowárɨro ikayɨ́wɨ́ nɨsearɨro segɨ́ yoɨ́ xwɨraimɨmɨ́ searɨro seaíáná xwɨrɨ́á mimónɨpanɨ.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ámá wí sɨpí e seaikárarɨŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ́náyɨ́, re yaiwíɨ́rɨxɨnɨ, ‘Nene sɨpí neaikárarɨgɨ́ápa wigɨ́ xiáwowa enɨ Gorɨxoyá wɨ́á rókiamoagɨ́áwamɨ sɨpí wikáragɨ́árɨ́anɨ?’ nɨyaiwiro seyɨ́né idáná aŋɨ́namɨ nɨpeyiróná Gorɨxo naŋɨ́ wí seaiapɨnɨ́á eŋagɨ nánɨ nɨmawirɨ nɨxeamorɨ yayɨ́ seáyɨmɨ dánɨ néra úɨ́rɨxɨnɨ.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 E nerɨ aiwɨ seyɨ́né amɨpí wí mɨmúrónɨpa egɨ́áyɨ́né anɨgwɨnɨ aweyɨ! Sɨ́á wɨyi seyɨ́né majɨ́á seaórɨnɨ́árɨnɨ. Agwɨ ríná amɨpí yayɨ́ seainɨpaxɨ́ imónɨŋɨ́pɨ rɨxa nɨmearo sɨrɨ́ munɨ́ nɨŋwearo aiwɨ rɨ́wéná rɨ́nɨŋɨ́ meapɨ́rɨ́á eŋagɨ nánɨ dɨŋɨ́ sɨpí seaíwɨnɨgɨnɨ.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Anɨgwɨ íníná aiwá nɨro agwɨ́ ímɨ seayirɨ yarɨgɨ́áyɨ́né, aweyɨ! Sɨ́á wɨyi seyɨ́né majɨ́á seaórɨnɨ́árɨnɨ. Rɨ́wéná Gorɨxoyá xwioxɨ́yo mɨpáwí agwɨ́ná epɨ́rɨ́a nánɨ dɨŋɨ́ sɨpí seaíwɨnɨgɨnɨ. Anɨgwɨ yayɨ́ ero rɨpɨ́á rɨro yarɨgɨ́áyɨ́né, aweyɨ! Sɨ́á wɨyi seyɨ́né majɨ́á seaórɨnɨ́árɨnɨ. Rɨ́wéná Gorɨxo ámáyo píránɨŋɨ́ umeŋweanɨ́e mɨpáwipa nerɨ́ná dɨŋɨ́ sɨpí nɨseairɨ ŋwɨ́ eapɨ́rɨ́á eŋagɨ nánɨ dɨŋɨ́ sɨpí seaíwɨnɨgɨnɨ.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Seyɨ́né ámá nɨ́nɨ seáyɨmɨ seameararɨgɨ́áyɨ́né, aweyɨ! Sɨ́á wɨyi seyɨ́né majɨ́á seaórɨnɨ́árɨnɨ. Eŋíná segɨ́ seáwowa mimónɨ́ wɨ́á rókiamoagɨ́áwamɨ seáyɨmɨ umearagɨ́ápa agwɨ seyɨ́né enɨ seáyɨmɨ seameararɨ́ná dɨŋɨ́ re nɨyaiwiro, ‘Nene enɨ ámá Gorɨxoyá mimónɨpa eŋagwɨ nánɨ oyá xwioxɨ́yo páwianɨ́wámanɨ.’ nɨyaiwiro dɨŋɨ́ sɨpí seaíwɨnɨgɨnɨ.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “E nɨrɨrɨ aiwɨ seyɨ́né arɨ́á niarɨgɨ́áyɨ́né re éɨ́rɨxɨnɨ. Ámá seyɨ́né wikɨ́ seaónɨgɨ́áyo nánɨ seaimónɨrɨ ámá sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ seaiarɨgɨ́áyo naŋɨ́ wimɨxɨro
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 ámá ikayɨ́wɨ́ tɨ́nɨ nɨramɨxɨrɨ seararɨgɨ́áyo Gorɨxo píránɨŋɨ́ owimɨxɨnɨrɨ ero ámá xwɨraimɨmɨ́ seararɨgɨ́áyɨ́ naŋɨ́ oimónɨ́poyɨnɨrɨ Gorɨxomɨ yarɨŋɨ́ wiro éɨ́rɨxɨnɨ.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Ámá wo marɨpɨŋwɨ́yo mɨdánɨ reááná ámɨ mɨdánɨ enɨ ananɨ xe reáwɨnɨgɨnɨ. Ámá wo dɨxɨ́ iyɨ́á nɨrɨrápɨrɨ́náyɨ́, xe onɨrápɨnɨrɨ dɨxɨ́ sorɨ́á enɨ ‘Xe onɨrápɨnɨ.’ yaiwíɨrɨxɨnɨ.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́ yarɨŋɨ́ síánáyɨ́, ananɨ mɨnɨ wirɨ gɨyɨ́ gɨyɨ́ rɨrápɨ́áyo ímɨ́ tɨ́nɨ ‘Ámɨ niapɨ́poyɨ.’ murɨpa erɨ éɨrɨxɨnɨ.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 ‘Ámá e oniípoyɨ.’ yaiwiarɨŋɨ́pa joxɨ enɨ e wiíɨrɨxɨnɨ.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Joxɨ re nɨyaiwirɨ́náyɨ́, ‘Ámá nionɨ nánɨ wimónarɨŋɨ́yɨ́ nánɨnɨ nimónarɨnɨ.’ nɨyaiwirɨ́náyɨ́, ámá gɨyɨ́ seáyɨmɨ rɨmepɨ́rɨ́árɨnɨ? Oweoɨ! Ámá ɨ́wɨ́ néra warɨgɨ́áyɨ́ aí ámá wiwanɨŋɨ́yɨ́ nánɨ wimónarɨŋɨ́yɨ́ nánɨ wimónarɨŋɨ́rɨnɨ. Ayɨnánɨ seyɨ́né nánɨ wimónarɨŋɨ́yɨ́ nánɨnɨ nɨseaimónɨrɨ́náyɨ́, weyɨ́ ámá wí seamearɨpɨ́rɨ́ámanɨ.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Seyɨ́né ámá naŋɨ́ seaimɨxarɨgɨ́áyonɨ naŋɨ́ nɨwimɨxɨrɨ́náyɨ́, weyɨ́yɨ́ ámá gɨyɨ́ seamearɨpɨ́rɨ́árɨnɨ? Oweoɨ! Ɨ́wɨ́ néra warɨgɨ́áyɨ́ aí ámá naŋɨ́ wiarɨgɨ́áyo xɨxenɨ naŋɨ́ wiarɨgɨ́árɨnɨ. Ayɨnánɨ ámá seyɨ́né naŋɨ́ seaimɨxarɨgɨ́áyonɨ naŋɨ́ nɨwimɨxɨrɨ́náyɨ́, weyɨ́yɨ́ ámá wí seamearɨpɨ́rɨ́ámanɨ.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Seyɨ́né woxɨ ‘O idáná ámɨ xɨxenɨ niapɨpaxɨ́rɨnɨ.’ yaiwiarɨŋɨ́yonɨ mɨnɨ nɨwirɨ́náyɨ́, weyɨ́yɨ́ ámá gɨyɨ́ seamearɨpɨ́rɨ́árɨnɨ? Oweoɨ! Ámá ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́áyɨ́ aí wigɨ́ wɨ́amɨ ‘Idáná ámɨ xɨxenɨ neaiapɨpaxɨ́rɨnɨ.’ yaiwiarɨgɨ́áyo mɨnɨ wiarɨgɨ́árɨnɨ. Ayɨnánɨ woxɨ ‘O idáná ámɨ xɨxenɨ niapɨpaxɨ́rɨnɨ.’ yaiwiarɨŋɨ́yo mɨnɨ nɨwirɨ́náyɨ́, weyɨ́yɨ́ ámá seamearɨpɨ́rɨ́ámanɨ.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ámá seyɨ́né sɨ́mɨ́ tɨ́nɨ seaiarɨgɨ́áyɨ́ nánɨ seaimónɨrɨ naŋɨ́ wimɨxɨro amɨpí wí mɨnɨ nɨwirɨ́ná ‘Xɨ́oyá enɨ oniapɨnɨ.’ mɨyaiwipa éɨ́rɨxɨnɨ. E nerónáyɨ́, niaíwɨ́ Ŋwɨ́á seáyɨ émɨ ŋweaŋoyá nimónɨro oyá naŋɨ́ wí meapɨ́rɨ́árɨnɨ. Seyɨ́né xɨ́oyá niaíwɨ́ eŋagɨ nánɨ ámá xɨ́omɨ yayɨ́ mɨwíɨ́áyo tɨ́nɨ sɨpínɨ yarɨgɨ́áyo tɨ́nɨ wá wianarɨŋɨ́pa éɨ́rɨxɨnɨ.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Segɨ́ ápo ámáyo ayá nurɨmɨxɨrɨ yarɨŋɨ́pa seyɨ́né ayá nurɨmɨxɨro éɨ́rɨxɨnɨ.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Joxɨ ámá wo yarɨŋagɨ sɨŋwɨ́ nɨwɨnɨrɨ́ná ‘O sɨpí yarɨnɨ.’ mɨrɨpanɨ. E nerɨ́náyɨ́, joxɨ nánɨ Gorɨxo ‘O sɨpí yarɨnɨ.’ rɨnɨ́ámanɨ. Joxɨ ámáyo xwɨyɨ́á mumearɨpanɨ. E nerɨ́náyɨ́, Gorɨxo xwɨyɨ́á rɨmearɨnɨ́ámanɨ. Joxɨ ámá wí ɨ́wɨ́ síɨ́ápɨ yokwarɨmɨ́ nɨwiirɨ́náyɨ́, Gorɨxo ananɨ joxɨyáyo yokwarɨmɨ́ siinɨ́árɨnɨ.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Joxɨ ámáyo mɨnɨ nɨwirɨ́ná sɨpɨ́í mɨwipa nerɨ yarɨŋɨ́pa Gorɨxo mɨnɨ siapɨnɨ́árɨnɨ. Ámáyo mɨnɨ nɨwirɨ́ná ‘Xwé owimɨnɨ.’ yaiwiro aiwá sɨxɨ́ ímímɨ́ neróná sɨxɨ́ úroro wé tɨ́nɨ kɨsɨkɨsɨ́ ero nemáná rɨxa nɨyurɨ́nowíáná mɨnɨ nɨwiróná xegɨ́ iyɨ́áyo wiároarɨgɨ́ápa Gorɨxo enɨ xɨxenɨ e mɨnɨ siapɨnɨ́árɨnɨ. Amɨpí xɨxenɨ joxɨ wiarɨŋɨ́pa Gorɨxo xɨxenɨ e siapɨnɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Jisaso xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ nionɨ urarɨŋá jɨ́ayɨ́ arɨ́á nikeamoro ámá sɨŋwɨ́ supárɨŋɨ́ imónɨpɨ́rɨxɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né ‘Sɨŋwɨ́ supárɨŋɨ́ wo wɨ́omɨ ananɨ nipemeámɨ óɨ́yo unɨŋoɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? Awaú nɨwaúnɨ xwárɨŋwɨ́yo eaínɨpɨsɨ́iɨ.” nurɨrɨ
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 xɨ́oyá wiepɨsarɨŋɨ́ seáyɨ e nimónɨro wigɨ́ dɨŋɨ́yo dánɨ ananɨ epɨ́rɨxɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Niaíwowa uréwapɨyarɨŋomɨ seáyɨ e múrónarɨgɨ́ámanɨ. Xámɨ nuréwapɨya numáná eŋáná uréwapɨyarɨŋo tɨ́nɨ xɨxenɨ imónarɨgɨ́árɨnɨ.” nurɨrɨ
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 xɨ́oyá wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ ɨ́wɨ́ ayɨ́ yarɨgɨ́áyɨ́ pɨ́nɨ mɨwiárɨpa nero ámá wí yarɨgɨ́áyɨ́ nánɨnɨ “Pɨ́nɨ wiárɨ́poyɨ.” urɨpɨ́rɨxɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Segɨ́ sɨŋwɨ́yo íkɨ́á xwé wánɨŋɨ́ ŋweaŋagɨ aí sɨŋwɨ́ mainenɨpa nero dɨxɨ́ imónɨgɨ́áyɨ́ womɨ sɨŋwɨ́ sɨyikwɨ́ onɨmiá bɨ ŋweaŋáná pí nánɨ sɨŋwɨ́ wɨnɨmeaarɨgɨ́árɨnɨ?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Íkɨ́á xwé awá segɨ́ sɨŋwɨ́yo ŋweaŋagɨ sɨŋwɨ́ mainenɨpa nerɨ́ná arɨge nerɨ dɨxɨ́ imónɨgɨ́á omɨ ‘Sɨŋwɨ́ sɨyikwɨ́ onɨmiá ŋweaŋɨ́pɨ orɨmeámɨnɨ.’ urɨrɨ́árɨnɨ? Naŋɨ́ rɨrɨ sɨpí rɨrɨ yarɨŋoxɨnɨ, íkɨ́á xwé joxɨyá sɨŋwɨ́yo ŋweaŋɨ́wá emɨ nɨmamónɨmáná sɨŋwɨ́ píránɨŋɨ́ nanɨmáná dɨxɨ́ rɨrɨxɨ́meáoyá sɨŋwɨ́yo onɨmiá ŋweaŋɨ́pɨ ananɨ mearɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ píránɨŋɨ́ nero oŋweápoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Íkɨ́á siyɨwí rɨŋɨ́na sogwɨ́ naŋɨ́ wearɨŋɨ́manɨ. Íkɨ́á onagwá eŋɨ́na sogwɨ́ sɨpí wearɨŋɨ́manɨ.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ámá íkɨ́á sogwɨ́ weŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́náyɨ́ dɨŋɨ́ ‘Íkɨ́á yoɨ́ ayo rɨnɨŋɨ́ iyɨ́ rɨwenɨ?’ yaiwiarɨgɨ́árɨnɨ. Íkɨ́á pikɨ́ sogwɨ́ nɨdɨrɨ́náyɨ́ eŋwɨxɨ́yo darɨgɨ́áranɨ? Wainɨ́ sogwɨ́ nɨdɨrɨ́náyɨ́ ará ekɨrɨkwɨ́yo darɨgɨ́áranɨ? Oweoɨ!
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ámá naŋɨ́yɨ́ wigɨ́ xwioxɨ́yo dánɨ dɨŋɨ́ naŋɨ́ moro píránɨŋɨ́ néra uro yarɨgɨ́árɨnɨ. Ámá sɨpíyɨ́ wigɨ́ xwioxɨ́yo dánɨ dɨŋɨ́ sɨpí moro ɨ́wɨ́ néra uro yarɨgɨ́árɨnɨ. Ámá xwɨyɨ́á nɨrɨrɨ́náyɨ́ xwioxɨ́yo dánɨ sɨpí nánɨnɨ dɨŋɨ́ nɨmorɨ́ná sɨpínɨ rarɨgɨ́árɨnɨ. Naŋɨ́ nánɨnɨ nɨmorɨ́ná naŋɨ́nɨ rarɨgɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Pí nánɨ ‘Ámɨnáoxɨnɨ, Ámɨnáoxɨnɨ,’ nɨnɨrɨro aiwɨ nionɨ seararɨŋápɨ mepa yarɨŋoɨ?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́ nionɨ tɨ́ámɨnɨ nɨbɨro nionɨ searɨ́ápɨ arɨ́á nɨniro xɨxenɨ axɨ́pɨ yarɨgɨ́áyɨ́ ‘Ámá ónɨŋɨ́ rimónɨnɨ?’ oyaiwípoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á bɨ nɨrɨrɨ sɨwánɨŋɨ́ oseaimɨnɨ.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ámá o sɨ́ŋá aŋɨ́ nɨmɨrɨrɨ́ná xámɨ sɨ́ŋá nɨta yapɨ́rɨ́e xwɨ́á sewiárɨ́ónɨŋɨ́ xapɨxapɨ́ nɨmirɨ eŋɨ́ tɨ́nɨ ínɨmɨ nɨmiga nɨwémáná sɨ́ŋá yapɨnɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨŋe dánɨ sɨ́ŋá piárá nɨkɨkíróa nɨyapɨrɨ aŋɨ́ mɨrarɨŋónɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. Iniá xwé neáɨsáná iniɨgɨ́ waxɨ́ nɨwerɨ́ná aŋiwámɨ nɨmiákwirɨ pɨneámɨnɨrɨ éɨ́yɨ́ o píránɨŋɨ́ mɨrɨŋɨ́ eŋagɨ nánɨ wiŋwɨ́ wí mimeaŋɨnigɨnɨ.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 E nerɨ aiwɨ ámá gɨyɨ́ gɨyɨ́ nionɨ searɨ́ápɨ arɨ́á nɨniro aí xɨxenɨ axɨ́pɨ mepa yarɨgɨ́áyɨ́ ámá rónɨŋɨ́ imónɨŋoɨ. O aŋɨ́ nɨmɨrɨrɨ́ná sɨ́ŋá piárá yapɨnɨŋe dánɨ sɨ́ŋá nɨkɨkíróa yapɨnɨ nánɨ xwɨ́á bɨ mɨmí úrapí xwɨ́áyonɨ seáyɨ e nɨta nɨpurɨ mɨrárɨ́ɨ́yɨ́ iniɨgɨ́ waxɨ́ nɨweapɨrɨ miákwíáná aŋɨ́nɨ iniɨgɨ́yo nɨpɨneamioarɨ anɨpá imónárɨŋɨnigɨnɨ.” nurɨrɨ “Nene enɨ Jisaso nearɨ́ɨ́pɨ nɨwiaíkirɨ́ná aŋiwá yapɨ Gorɨxo anɨpá neaimɨxɨnɨ́árɨ́anɨ?” oyaiwípoyɨnɨrɨ nánɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ urɨŋɨnigɨnɨ.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.