Lucas 12
Xwɨyí̵á Gorɨxoyá Sɨŋí̵pɨrɨnɨ (AAK) vs NVI
1 Ámá oxɨ́ apɨxɨ́ obaxɨ́ ayá wí epɨ́royɨ́ nɨyárɨróná xokɨrɨ́pɨ́ inarɨ́ná Jisaso xegɨ́ wiepɨsarɨŋowa Parisiowa seáyɨ e nimónɨro sɨpí yayiro naŋɨ́ yayiro yarɨgɨ́ápa awa enɨ e epɨ́rɨxɨnɨrɨ awamɨ xámɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Soyɨ́né bisɨ́kerɨ́á yisɨ́ (Bisɨ́kerɨ́á sɨnɨ sɨŋɨ́ eŋáná yisɨ́ onɨmiápɨ tɨ́á aiwɨ nɨmɨnɨ íkwiaŋwɨ́ eapɨnárarɨŋɨ́rɨnɨ.) Soyɨ́né bisɨ́kerɨ́á yisɨ́ Parisiowayá nánɨ wáyɨ́ nero emépoyɨ. Wigɨ́ naŋɨ́ ero sɨpí ero yarɨgɨ́ápɨ nánɨ seararɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 awa sɨpí ero naŋɨ́ ero mepa oépoyɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Amɨpí agwɨ ínɨmɨ imónɨŋɨ́yɨ́ rɨ́wéná sɨŋánɨ imónɨnɨ́árɨnɨ. Amɨpí ínɨmɨ nimónɨrɨ yokwarɨmɨ́ inɨŋɨ́yɨ́ rɨ́wéná ámá nɨ́nɨ nɨjɨ́á imónɨpɨ́rɨ́árɨnɨ.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Pí pí xwɨyɨ́á árɨ́wɨyimɨ yumɨ́í ikaxɨ́ rɨnɨ́áyɨ́ enɨ ámá nɨ́nɨ ikwáwɨyíná arɨ́á wipɨ́rɨ́árɨnɨ. Pí pí xwɨyɨ́á aŋɨ́ náyo ínɨmɨ dánɨ ikeagɨgwɨ́ rɨnɨ́áyɨ́ rɨ́wéná aŋɨ́ seáyɨyo nɨŋweámáná áwaŋɨ́ rowiáropɨ́rɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 O re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gɨ́ nɨkumɨxɨnɨrɨ emearɨgɨ́oyɨ́né, nionɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Segɨ́ waráyɨ́nɨ seapɨkiarɨgɨ́áwa nánɨ wáyɨ́ mepanɨ. Dɨŋɨ́ enɨ seaxekwapaxɨ́ meŋagɨ nánɨ ayɨ́ nánɨ wáyɨ́ mepanɨ.’ seararɨŋɨnɨ.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Ámá wáyɨ́ wipaxo nánɨ nionɨ áwaŋɨ́ osearɨmɨnɨ. Ayɨ́ Gorɨxorɨnɨ. O ámáyo nɨpɨkímáná xewanɨŋo dɨŋɨ́ enɨ nɨseaxekwapɨrɨ rɨ́á anɨŋɨ́ wearɨŋɨ́yo seaikeaárɨpaxɨ́ eŋagɨ nánɨ wáyɨ́ omɨnɨ wíɨ́rɨxɨnɨ. Oyɨ, o nánɨ aga wáyɨ́ wíɨ́rɨxɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 Ámá ayɨ́ dɨŋɨ́ “Gorɨxo ámaéne nánɨ aŋɨpaxɨ́ dɨŋɨ́ moarɨŋɨ́rɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá makerɨ́áyo nánɨ nurɨ iŋɨ́ sirɨ́kwá wé wú núnɨ bɨ́ nerɨ́ná nɨgwɨ́ rɨ́á nɨŋɨ́pia biaú tɨ́nɨ bɨ́ yarɨgɨ́árɨnɨ. Iŋɨ́ apia aga onɨmiápia nánɨ aiwɨ Gorɨxo wí dɨŋɨ́ peá nɨmorɨ arɨ́á ikeamoarɨŋɨ́manɨ.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Seyɨ́né nánɨ enɨ Gorɨxo wí arɨ́á ikeamoarɨŋɨ́manɨ. Segɨ́ mɨŋɨ́yo dɨ́á aí ararɨ weŋɨ́yɨ́ nánɨ o nɨjɨ́árɨnɨ. Gorɨxoyá sɨŋwɨ́yo dánɨ seyɨ́né iŋɨ́ onɨmiápia tɨ́nɨ xɨxenɨ mimónɨŋagɨ́a nánɨ wáyɨ́ bɨ mepanɨ.” nurɨrɨ
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘Ámá go go ámáyá sɨŋwɨ́yo dánɨ ananɨ “Jisasomɨ xɨ́darɨŋáonɨrɨnɨ.” urarɨŋo nánɨ ámá imónɨŋáonɨ nɨweapɨrɨ́ná o nánɨ enɨ Gorɨxoyá aŋɨ́najɨ́yá sɨŋwɨ́yo dánɨ “Gɨ́ ámáorɨnɨ.” rɨmɨ́árɨnɨ.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 E nerɨ aiwɨ go go ámá nánɨ wáyɨ́ nerɨ sɨŋwɨ́yo dánɨ “Jisasomɨ muxɨ́darɨŋáonɨrɨnɨ.” urarɨŋo nánɨ nionɨ enɨ Gorɨxoyá aŋɨ́najɨ́yá sɨŋwɨ́yo dánɨ “Gɨ́ ámáomanɨ.” rɨmɨ́árɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá go go ámá imónɨŋáonɨ yarɨŋápɨ nánɨ xwɨyɨ́á sɨpí nɨnɨmearɨrɨ aiwɨ ananɨ Gorɨxo yokwarɨmɨ́ wiipaxɨ́rɨnɨ. E nerɨ aiwɨ go go Gorɨxoyá kwíyɨ́ yarɨŋɨ́pɨ nánɨ ‘Eŋɨ́ eánɨŋɨ́ Setenoyá tɨ́nɨ yarɨnɨ.’ nɨrɨrɨ rɨperɨrɨ́ numearɨrɨ́náyɨ́, Gorɨxo ananɨ yokwarɨmɨ́ wiipaxɨ́ menɨnɨ.” nurɨrɨ
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 — ausente —
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 — ausente —
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Ámá e epɨ́royɨ́ egɨ́áyɨ́ wo Jisasomɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nearéwapɨyarɨŋoxɨnɨ, amɨpí ápo nɨperɨ́ná nɨtɨmɨ péɨ́pɨ gɨ́ ráro xegɨ́pɨ íkwɨ́naroarɨŋagɨ nánɨ ‘Dɨxɨ́ rɨgwáo tɨ́nɨ píránɨŋɨ́ yaŋɨ́ menɨ́piyɨ.’ ureɨ.” urɨ́agɨ aí
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 o re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámáoxɨnɨ, ámáyo xwɨrɨxɨ́ méwɨnɨgɨnɨrɨ go nɨrɨ́peáɨ́rɨnɨ? Go awagwíyá amɨpí yaŋɨ́ oeameinɨrɨ nɨrɨ́peáagɨ nánɨ nɨrarɨŋɨnɨ?” omɨ e nurɨmáná
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 ámá nɨyonɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Segɨ́ iyɨ́á ɨ́á amɨpí dɨŋɨ́ nɨyɨmɨŋɨ́ imónɨŋɨ́pɨ seaiapɨpaxɨ́ menɨnɨ. Xwé ayá wí tɨ́ŋoxɨ aiwɨ wí dɨŋɨ́ nɨyɨmɨŋɨ́ imónɨŋɨ́pɨ siapɨpaxɨ́ menɨnɨ. Ayɨnánɨ amɨpí naŋɨ́ sɨŋwɨ́ ɨ́wɨ́ nɨwɨnɨrɨ́ná ‘Nionɨ meapaxɨ́rɨnɨ.’ yaiwiarɨgɨ́ápɨ nɨpɨnɨ enɨ nánɨ wáyɨ́ oseainɨnɨ. Seyɨ́né iyɨ́á ɨ́á amɨpí nánɨnɨ dɨŋɨ́ ɨkwɨ́ropɨ́rɨxɨnɨrɨ seararɨŋɨnɨ.” nurɨrɨ
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 ewayɨ́ xwɨyɨ́á rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá amɨpí mɨmúrónɨŋɨ́ woyá omɨŋɨ́yo witɨ́ aiwá xwé pɨ́rɨpɨ́rɨ́ inɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 dɨŋɨ́ neyírorɨ re yaiwiŋɨnigɨnɨ, ‘Arɨ emɨnɨréɨnɨ? Aiwá pɨ́rɨpɨ́rɨ́ inɨŋɨ́ tɨ́ tɨmɨ nánɨ gɨ́ aŋɨ́ apánɨ menɨnɨ.’ nɨyaiwirɨ
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 re rɨnɨŋɨnigɨnɨ, ‘Re oemɨnɨ. Aŋɨ́ aiwá nánɨ mɨrɨnɨŋɨ́yɨ́ emɨ pɨpɨnamɨ́ nɨyárɨmáná ámɨ aga xwé wiwɨ wiwá nɨmɨra numáná gɨ́ witɨ́ aiwá nɨ́nɨ tɨ́nɨ amɨpí nionɨyá tɨ́nɨ aŋɨ́ iwiwámɨ nɨta úɨmɨgɨnɨ.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 E nɨyárɨmáná niɨwanɨŋonɨ re rɨ́ɨmɨgɨnɨ, “Gɨ́ amɨpí nɨ́nɨ rɨxa déronɨ. Aiwá xwiogwɨ́ ɨ́á ropaxɨ́ nánɨ mɨwenɨnɨ. Ananɨ kikiɨ́á ŋwearɨ aiwá nɨrɨ iniɨgɨ́ nɨrɨ nerɨ yayɨ́ éɨmɨgɨnɨ.” rɨ́ɨmɨgɨnɨ.’ rɨnɨ́agɨ aí
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Gorɨxo omɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, ‘Majɨmajɨ́á ikárɨnarɨŋɨ́ roxɨnɨ, sɨ́á rɨyimɨnɨ joxɨ rɨxa nɨperɨ́ɨnɨ. Nɨpéáná dɨxɨ́ amɨpí píránɨŋɨ́ tɨŋɨ́pɨ go meanɨ́árɨnɨ?’ urɨŋɨnigɨnɨ.” Ayo e nurɨrɨ
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ewayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ ámá Gorɨxo nánɨ dɨŋɨ́ mɨmopa nero ‘Amɨpí xewanɨŋonɨ nɨgɨ́ wínɨ wínɨ nɨmeaayirɨ otɨmɨnɨ.’ yaiwiarɨgɨ́áyɨ́ nánɨrɨnɨ. Ámá e yarɨgɨ́áyɨ́ amɨpí wí mɨmúrónɨŋagɨ aiwɨ Gorɨxoyá sɨŋwɨ́yo dánɨ uyípeayɨ́ imónarɨgɨ́áyɨ́rɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 O xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yo re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá e yarɨgɨ́áyɨ́ amɨpí wí mɨmúroŋagɨ aiwɨ Gorɨxoyá sɨŋwɨ́yo dánɨ uyípeayɨ́ imónarɨgɨ́áyɨ́ eŋagɨ nánɨ re seararɨŋɨnɨ, ‘ “Arɨge píránɨŋɨ́ ŋweanɨréwɨnɨ?” nɨrɨro aiwá nɨpɨ́rɨ nánɨ ududɨ́ mepa ero waráyo aikɨ́ yínɨpɨ́rɨ nánɨ ududɨ́ mepa ero éɨ́rɨxɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Ayɨ́ rɨpɨ nánɨrɨnɨ. Segɨ́ wárá jɨ́ayɨ́ aikɨ́yo múrónɨnɨ. Dɨŋɨ́ jɨ́ayɨ́ enɨ aiwáyo múrónɨnɨ.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Soyɨ́né ámɨ iŋɨ́ áwɨ́ nánɨ dɨŋɨ́ morɨ́ɨnɨ. Iŋɨ́ awa aiwá omɨŋɨ́ nero mianarɨgɨ́ámanɨ. Wigɨ́ aiwá nɨmimɨ nuro aŋɨ́yo tɨpɨ́rɨ́áyɨ́ enɨ aŋɨ́ wí mɨmɨrɨnɨnɨ. E nerɨ aí Gorɨxonɨ mɨnɨ wiarɨŋɨ́rɨnɨ. Soyɨ́né dɨŋɨ́ re rɨyaiwiarɨŋoɨ, ‘Iŋɨ́yo mɨmúrónɨŋagwɨ nánɨ Gorɨxo none nánɨ enɨ aiwá neaimɨxɨyipaxomanɨ.’ rɨyaiwiarɨŋoɨ? Oweoɨ, dɨŋɨ́ e wí mɨmopa époyɨ.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Ámá ‘Sepiá ámɨ bɨ oimónɨmɨnɨ.’ nɨyaiwirɨ ududɨ́ éo sepiá ámɨ bɨ imónarɨŋɨ́ranɨ? Oweoɨ!
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Soyɨ́né enɨ apɨ aí wí mepaxɨ́ nerɨ́náyɨ́ aikɨ́ tɨ́nɨ aiwá tɨ́nɨ nánɨ pí nánɨ ududɨ́ yarɨŋoɨ?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 Soyɨ́né adowayɨ́ nánɨ dɨŋɨ́ morɨ́ɨnɨ. Nɨyapɨrɨ́ná xegɨ́ iyɨ́á óɨ́ earɨ aikɨ́ yirɨ yarɨŋɨ́manɨ. E nerɨ aiwɨ eŋíná negɨ́ mɨxɨ́ ináyɨ́ Soromono okiyɨ́á ninɨrɨ meárɨnɨŋo nerɨ́náyɨ́ adowayɨ́ yapɨ awiaxɨ́ e imónagɨ́manɨ.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Gorɨxo adowayɨ́ tɨ́nɨ aráyo —Ará agwɨ eŋɨ́yo ananɨ nɨyoaro sɨ́á wɨyimɨ rɨ́á ikeaárɨpɨ́rɨ́áyɨ́rɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ. Awa “Gorɨxo ará nánɨ ayá sɨ́wɨ́ muroarɨnɨnɨ.” oyaiwípoyɨnɨrɨ e nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Gorɨxo adowayɨ́ tɨ́nɨ aráyo okiyɨ́ánɨŋɨ́ yarɨŋagɨ nánɨ soyɨ́né enɨ aŋɨpaxɨ́ aikɨ́ e seayírɨnɨ́árɨnɨ.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Ayɨnánɨ soyɨ́né iniɨgɨ́ tɨ́nɨ aiwá tɨ́nɨ nánɨ ‘Pí nanɨréwɨnɨ?’ nɨrɨro ududɨ́ néra mupa éɨ́rɨxɨnɨ.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Gorɨxomɨ mɨxɨ́dɨpa yarɨgɨ́áyɨ́ apɨ nánɨ anɨŋɨ́ minɨ́ nero meaanɨro yarɨgɨ́árɨnɨ. E nerɨ aí segɨ́ ápo Gorɨxo soyɨ́né apɨ nɨpɨnɨ aiwáranɨ, aikɨ́ranɨ seainarɨŋagɨ nánɨ nɨjɨ́árɨnɨ.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Apɨ meaanɨro nánɨ mepa ero Gorɨxo xɨ́o xegɨ́ xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́e páwipɨ́rɨ nánɨ amɨpí xɨ́o wimónarɨŋɨ́pɨ ero nerɨ́náyɨ́, Gorɨxo ananɨ apɨ nɨpɨnɨ nɨseaiinɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Awa xwɨ́á tɨ́yo nɨŋwearɨ́ná wigɨ́ amɨpí xwé meŋagɨ nánɨ wáyɨ́ epɨ́rɨxɨnɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né sipɨsipɨ́ miaúrárɨ́ inɨgɨ́áyɨ́ yapɨ imónɨgɨ́áyɨ́né, segɨ́ ápo Gorɨxo xwioxɨ́yo mɨmeámɨ́ nerɨ seameŋweanɨ́e páwíɨ́rɨxɨnɨrɨ wimónarɨŋagɨ nánɨ wáyɨ́ mepa éɨ́rɨxɨnɨ.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Segɨ́ iyɨ́á ɨ́á amɨpí nɨgwɨ́ nánɨ bɨ́ nero nɨgwɨ́ meáɨ́áyɨ́ ámá uyípeayɨ́ imónɨgɨ́áyo arɨrá wianɨro nánɨ mɨnɨ wíɨ́rɨxɨnɨ. E nerɨ́náyɨ́, amɨpí aŋɨ́namɨ ayá rɨmɨxarɨgɨ́ápɨ́nɨŋɨ́ tarɨŋoɨ. Aŋɨ́namɨ amɨpí wí anɨpá imónarɨŋɨ́manɨ. Ɨ́wɨ́ yarɨgɨ́áyɨ́ wí páwipaxɨ́ mimónɨnɨ. Ípɨkwɨyɨ́ enɨ wí amɨpí xwɨrɨ́á ikɨxepaxɨ́ mimónɨnɨ. Ayɨnánɨ xwɨ́á tɨ́yo amɨpí wínɨ wínɨ nɨmeaayirɨ mɨtɨpa nerɨ ámáyo ayá nurɨmɨxɨrɨ arɨrá nɨwirɨ́náyɨ́, aŋɨ́námɨnɨ anɨŋɨ́ wenɨ́e awínɨŋɨ́ eaárarɨŋoɨ.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Segɨ́ amɨpí naŋɨ́ ayá rɨmɨxarɨgɨ́ápɨ xwɨ́á tɨ́yo weŋánáyɨ́, ayɨ́ xwɨ́á tɨ́yo nánɨ dɨŋɨ́ mopɨ́rɨ́árɨnɨ. Aŋɨ́namɨ weŋánáyɨ́, Gorɨxo tɨ́ŋɨ́ e nánɨ mopɨ́rɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 — ausente —
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 — ausente —
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Boso nɨrémorɨ omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áwa sá mɨwé wé nɨrónɨro ŋweaŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ́náyɨ́, awa yayɨ́ winɨpaxɨ́rɨnɨ. ‘Boso omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áwa wé nɨrónɨro ŋweaŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ xewanɨŋo rapɨrapɨ́ nɨkɨ́rorɨ arerɨxɨ́ nɨyínɨrɨ “Aiwá narɨgɨ́e éɨ́ ŋweápoyɨ.” nurɨrɨ aiwá mɨnɨ nɨwia unɨŋoɨ.’ seararɨŋɨnɨ.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 O árɨwegɨ́yoranɨ, isɨ́áyoranɨ, nɨrémorɨ xegɨ́ omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áwa sɨnɨ wé nɨrónɨro ŋweaŋagɨ́a nɨwɨnɨrɨ́náyɨ́, awa yayɨ́ winɨpaxɨ́rɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Ewayɨ́ xwɨyɨ́á ámɨ bɨ nurɨrɨ re urɨŋɨnigɨnɨ, “Rɨpɨ enɨ nánɨ dɨŋɨ́ mópoyɨ. Aŋɨ́ iwámɨ xiáwo ɨ́wɨ́ meanɨ bɨno nánɨ ‘Sɨ́á rɨyimɨ bɨnɨŋoɨ.’ nɨyaiwirɨ sɨŋwɨrɨyɨ́, awí nɨŋwearɨ ɨ́wɨ́ meano opáwinɨrɨ sɨŋwɨ́ mɨwɨnɨpa emɨnɨrɨ eŋɨ́rɨnɨ.” nurɨrɨ
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né enɨ wé nɨrónɨro ŋwearɨ́ɨnɨ. Sɨ́á ámá imónɨŋáonɨ nánɨ ‘O nɨweapɨnɨmenɨŋoɨ.’ yaiwíɨ́áyimɨ nɨweapɨmɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Pitao re urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámɨnáoxɨnɨ, ewayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ rarɨŋɨ́pɨ nearéwapɨyarɨŋonenɨ nánɨ rɨrarɨŋɨnɨ? Ámá nɨyonɨ enɨ nánɨ rɨrarɨŋɨnɨ?” urɨ́agɨ
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Jisaso ámɨ ewayɨ́ ikaxɨ́ urɨmɨnɨrɨ nánɨ yarɨŋɨ́ re wiŋɨnigɨnɨ, “Omɨŋɨ́ wiiarɨŋɨ́ wo xegɨ́ bosoyá xwɨyɨ́á arɨ́á nɨwirɨ dɨŋɨ́ neŋwɨperɨ nerɨ́náyɨ́ arɨge imónɨnɨ? O re imónɨnɨ. O omɨŋɨ́ rɨpɨ nánɨ bosɨwo oimónɨrɨ xegɨ́ boso rɨ́peaŋorɨnɨ. O xegɨ́ bosoyá omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áyo umeirɨ aiwá yaŋɨ́ umeirɨ yarɨŋorɨnɨ.
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Boso amɨ dánɨ nɨbɨrɨ xegɨ́ bosɨwo xámɨ yagɨ́pa sɨnɨ axɨ́pɨ píránɨŋɨ́ yarɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná bosɨwo yayɨ́ winɨpaxɨ́rɨnɨ.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Nepa seararɨŋɨnɨ. O píránɨŋɨ́ yarɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná xegɨ́ omɨŋɨ́ nɨ́nɨ enɨ onɨmeinɨrɨ rɨ́peanɨ́árɨnɨ.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 E nerɨ aiwɨ bosɨwɨ́ axo ‘Gɨ́ boso yapapɨ́nɨ bɨnɨmenɨŋoɨ.’ nɨyaiwirɨ omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́áwamɨ tɨ́nɨ omɨŋɨ́ wiiarɨgɨ́íwamɨ tɨ́nɨ iwaŋɨ́ nɨméperɨ aiwá nɨrɨ iniɨgɨ́ nɨrɨ nemáná papɨkɨ́ nerɨ́náyɨ́
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 ‘Boso nɨbɨnɨmenɨŋoɨ.’ nɨyaiwirɨ yarɨŋɨ́yimɨ sɨ́á xɨ́o bɨnɨyimɨ majɨ́á nimónɨrɨ yarɨŋɨ́yimɨ boso rɨxa nɨrémónapɨrɨ re enɨ́árɨnɨ. Bosɨwomɨ mɨŋɨ́ nɨwákwirɨ ámá arɨ́kí yarɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ wárɨnɨ́árɨnɨ.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 Bosɨwɨ́ go go xegɨ́ boso wimónarɨŋɨ́pɨ nánɨ nɨjɨ́á nimónɨrɨ aiwɨ píránɨŋɨ́ mimɨxɨpa nerɨ wé nɨrónɨrɨ mɨŋweapa nerɨ́náyɨ́ boso nɨbɨrɨ́ná iwaŋɨ́ rɨpɨ rɨpɨ eámeámɨ́ eaayinɨ́árɨnɨ.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 E nerɨ aiwɨ bosɨwɨ́ go go xegɨ́ boso wimónarɨŋɨ́pɨ nánɨ nɨjɨ́á mimónɨpa nerɨ sɨpí o iwaŋɨ́ eapaxɨ́ bɨ nimɨxɨrɨ́náyɨ́, boso nɨbɨrɨ́ná iwaŋɨ́ onɨmiápɨ weaanɨ́árɨnɨ. Ámá nɨ́nɨ amɨpí xwé wí wíɨ́áyɨ́ rɨ́wéná ayɨ́ enɨ xwé urápɨpɨ́rɨ́árɨnɨ. Gorɨxo enɨ ámá gomɨ xegɨ́ omɨŋɨ́ wiinɨ urɨŋɨ́yɨ́ nánɨ rɨ́wéná yarɨŋɨ́ re winɨ́árɨnɨ, ‘Omɨŋɨ́ nionɨ siapɨŋáyɨ́ xɨxenɨ eŋɨ́ranɨ?’ urɨnɨ́árɨnɨ.” Jisaso xegɨ́ wiepɨsarɨŋɨ́yɨ́ xɨ́o mɨŋweaŋáná úrapí néra upɨ́rɨxɨnɨrɨ dɨŋɨ́ móɨ́rɨxɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á apɨ urɨŋɨnigɨnɨ.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 O re rɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ ámá xwɨ́á tɨ́yo ŋweagɨ́áyo xeanɨŋɨ́ Gorɨxoyá rɨ́ánɨŋɨ́ wikeaárɨmɨ́a nánɨ bɨŋáonɨrɨnɨ. ‘Xeanɨŋɨ́ apɨ ápiáwɨ́nɨŋɨ́ rɨxa wémɨnɨrɨ nerɨ sɨŋwɨrɨyɨ́, ayɨ́ naŋɨ́rɨnɨ.’ nimónarɨnɨ.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 E nerɨ aiwɨ xeanɨŋɨ́ ámá iniɨgɨ́ waxɨ́ márómɨnɨrɨ́nɨŋɨ́ yarɨŋɨ́pɨ nionɨ nímeanɨ́árɨnɨ. Sɨnɨ mɨnímeapa eŋagɨ nánɨ dɨŋɨ́ rɨ́á nɨxearɨnɨ.” Jisaso xɨ́omɨ pɨkipɨ́rɨ́á eŋagɨ nánɨ e nurɨrɨ
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 re urɨŋɨnigɨnɨ, “Nionɨ nánɨ ‘O ámá nɨyonɨ pɨyɨ́á wɨ́rɨmɨ́ánɨrɨ bɨŋorɨnɨ.’ rɨniaiwiarɨŋoɨ? Oweoɨ! Ámá nionɨ dɨŋɨ́ nɨnɨkwɨ́roro yarɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ uyɨ́niɨ́ yarɨgɨ́áyɨ́ tɨ́nɨ xepɨxepá rónɨ́ɨ́rɨxɨnɨrɨ bɨŋáonɨrɨnɨ.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Ríná dánɨ ná rɨ́wɨ́yo enɨ aŋɨ́ ná wiwámɨ dánɨ ámá wé wú axɨ́yɨ́ imónɨŋagɨ aiwɨ xwɨyɨ́á nionɨyápimɨ dánɨ xepɨxepá nɨrónɨro mɨdánɨ waú imónɨŋáná mɨdánɨ waú wo imónɨnɨ́árɨnɨ.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Xano tɨ́nɨ xewaxo tɨ́nɨ xepɨxepá rónɨri xɨnáí tɨ́nɨ xemiáí tɨ́nɨ xepɨxepá rónɨri xiɨ́áí tɨ́nɨ xewaxomɨ xiepí tɨ́nɨ xepɨxepá rónɨri néra upɨ́rɨ́árɨnɨ.” urɨŋɨnigɨnɨ.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 O ámá oxɨ́ apɨxɨ́ e epɨ́royɨ́ egɨ́áyo re urɨŋɨnigɨnɨ, “Seyɨ́né sogwɨ́ wearɨŋɨ́mɨ dánɨ agwɨ́ yaparɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná ‘Rɨxa iniá yaparɨnɨ.’ rarɨgɨ́ápa nepa eaarɨŋɨ́rɨnɨ.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Imɨŋɨ́ damɨ dánɨ enɨ barɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná ‘Agwɨ ríná rɨ́á sínɨnɨŋoɨ.’ rarɨgɨ́ápa nepa rɨ́á sínarɨŋɨ́rɨnɨ.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Naŋɨ́ rɨro sɨpí rɨro yarɨgɨ́oyɨ́né, agwɨ́ tɨrɨ imɨŋɨ́ erɨ yarɨŋagɨ nɨwɨnɨrɨ́ná ananɨ ‘E imónɨnɨŋoɨ.’ xɨxenɨ rarɨgɨ́á aiwɨ amɨpí nionɨ sɨ́mɨmajɨ́ónɨŋɨ́ imɨxarɨŋápɨ sɨŋwɨ́ nɨnanɨro ‘Ayɨ́ Gorɨxo rɨpɨ nánɨ sɨwá rɨ́a neaiarɨnɨ?’ mɨyaiwiarɨgɨ́áyɨ́néxɨnɨ.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 “Sewanɨŋoyɨ́né amɨpí sɨpí imónɨŋɨ́yɨ́ naŋɨ́nɨ eyeyírómɨ́ erɨ́ɨnɨ.” nurɨrɨ
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 ewayɨ́ xwɨyɨ́á rɨpɨ urɨŋɨnigɨnɨ, “Ámá wo omɨ xwɨyɨ́á omearɨmɨnɨrɨ joxɨ tɨ́nɨ xwɨrɨxɨ́ yanɨri sirɨmeááná sɨnɨ óɨ́ e nurɨ́ná o tɨ́nɨ xwɨyɨ́á nimɨxɨnɨri omɨ píránɨŋɨ́ pɨyɨ́á wɨ́rɨrɨ́ɨnɨ. E mɨwipa nerɨ́náyɨ́, o xwɨrɨxɨ́ mearɨŋo tɨ́ŋɨ́ e nánɨ ɨ́á nɨrɨxémɨ nurɨ xwɨrɨxɨ́ nɨrɨméɨsáná eŋáná xwɨrɨxɨ́ mearɨŋo joxɨ ɨ́á nɨrɨxɨrɨrɨ porisɨ́ womɨ mɨnɨ wíáná o gwɨ́ aŋɨ́yo rɨŋwɨrárɨnɨŋoɨ.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Joxɨ nɨgwɨ́ yoparɨ́pɨ nɨroarɨ nɨroayírónɨrɨ́náyɨ́, gwɨ́ aŋɨ́yo dánɨ nɨpeyearɨ́ɨnɨ. ‘E mepa nerɨ́náyɨ́, anɨŋɨ́ e ŋwearɨ́árɨnɨ.’ seararɨŋɨnɨ.” Jisaso ayɨ́ “Xwɨrɨxɨ́ mearɨŋo Gorɨxorɨ́anɨ?” yaiwiro sɨ́á o ámá nɨyonɨ mí ómómɨxɨmɨ́ enɨ́áyi sɨnɨ mimónɨŋáná “Nene dɨŋɨ́ nɨyaikirorane omɨ dɨŋɨ́ owɨkwɨ́roaneyɨ.” yaiwiro oépoyɨnɨrɨ ewayɨ́ xwɨyɨ́á e urɨŋɨnigɨnɨ.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.